ช็อป ชิม ชิล @ คริสต์มาสมาร์เก็ต

เรื่อง/ภาพ มิยาโตะ

แม้ว่าตอนนี้อากาศบ้านเราจะเริ่มอุ่นขึ้นแล้ว แต่แว่วว่า ความหนาวจะกลับมาใหม่แบบยาวๆ หากใครยังหนาวไม่สะใจ ขอชวนแพ็กกระเป๋าไปกรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี ไปเดินเล่นในตลาดคริสต์มาสท่ามกลางหิมะโปรยปรายกัน ดีมั้ยเอ่ย...?

พอเข้าช่วงหน้าหนาว หลายประเทศในยุโรป โดยเฉพาะแถบยุโรปตะวันออกที่หนาวมากๆ จะมีการจัดวินเทอร์มาร์เก็ต หรือคริสต์มาสมาร์เก็ตกันแทบทุกจัตุรัสของทุกเมือง ใหญ่บ้าง เล็กบ้าง ตามแต่พื้นที่และจำนวนนักท่องเที่ยวจะกำหนด

ว่ากันว่า ชองดาร์มมาร์เก็ต (Gendarmen markt) เป็นตลาดฤดูหนาวที่สวยเก๋ น่าเดินเป็นที่สุดทางตอนเหนือของเมืองย่านเทือกเขาแอลป์ทีเดียวเชียว เพราะจะนั้นเป้าหมายวินเทอร์มาร์เก็ตของเราก็จะพุ่งไปที่นี่กัน...

ในสมัยก่อน จัตุรัสแห่งนี้เป็นที่ชุมนุมของทหาร ทว่า ทุกวันนี้คนที่ตบเท้าเข้ามาส่วนใหญ่เป็นชาวกรุงเบอร์ลินและนักท่องเที่ยวที่มีใจรักศิลปะและเสียงดนตรี เนื่องเพราะปัจจุบันเป็นที่ตั้งของคอนเสิร์ตฮอลล์ และใกล้ๆ กันยังมีโบสถ์คริสต์แสนสวยอยู่ถึง 2 แห่ง

จัตุรัสแห่งนี้อยู่ในชุมชนย่านฟรีดริกสตัดต์ ควอเตอร์ สร้างขึ้นตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 17 สมัยพระเจ้าฟรีดริกที่ 1 หากคนที่เข้ามาจับจองพื้นที่กลับเป็นพวกผู้อพยพกลุ่มอูเกอโนต์จากฝรั่งเศส หรือผู้ที่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ เข้ามาอยู่กันจนกลายเป็นชุมชนใหญ่ และได้สร้างโบสถ์ขึ้นมาด้วย 1 แห่ง ในขณะที่กลุ่มลูเทอรัน อันเป็นโปรเตสแตนต์อีกนิกายหนึ่งในเยอรมนีเอง ก็ได้สร้างโบสถ์ของตัวเองขึ้นอีก 1 แห่ง ณ บริเวณนี้เช่นเดียวกัน

ชื่อเรียก ชองดาร์ม (Gens d'armes) มาจากภาษาฝรั่งเศส ได้มาหลังจากเหตุการณ์ที่พระเจ้าฟรีดริกที่ 2 จัดการถล่มบรรดาทหารม้าที่รวมตัวกันอยู่ ณ บริเวณระหว่างโบสถ์ 2 แห่งเสียราบคาบ ตรงที่ปัจจุบันกลายเป็นโรงละครและคอนเสิร์ตฮอลล์นี่แหละ (Konzerthaus Berlin)

รูปปั้นของกวี อย่าง ฟรีดริก ชิลเลอร์ กลายเป็นจุดศูนย์กลางของจัตุรัสชองดาร์ม ทว่า ทุกสิ่งทุกอย่างถูกทำลายลงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และหลังจากการเปลี่ยนชื่อให้เป็น ปลาทซ์ เดอร์ อคาเดมี ก็ได้ถูกสร้างขึ้นมาใหม่ในทศวรรษที่ 1970 โดยรัฐบาลเยอรมันตะวันออก ก่อนที่จะเปลี่ยนกลับมาใช้ชื่อชองดาร์มอย่างเดิม ในปี 1991 เมื่อเยอรมันรวมประเทศกันสำเร็จ

ทุกๆ หน้าร้อน จะมีวงออร์เคสตราคอยขับกล่อมบรรเลงเพลงคลาสสิกสุดแสนจะไพเราะ ท่ามกลางจัตุรัสแห่งนี้ โดยโปรแกรมแน่นตารางตลอดทั้งวันจนตะวันตกดิน ขณะที่ฤดูหนาวก็เปลี่ยนโฉมเป็นวินเทอร์วันเดอร์แลนด์ โดยมีคริสต์มาสมาร์เก็ตเป็นตัวชูโรง และแน่นอนว่า เสียงดนตรีก็มิได้ขาดไปจากจัตุรัสแห่งนี้

สำหรับคริสต์มาสมาร์เก็ต ที่จัดขึ้น ณ ชองดาร์มมาร์เก็ต จะเต็มไปด้วยร้านค้าสวยงามมากมาย สิ่งที่จะได้พบเห็นในตลาดแห่งนี้ก็มีทั้งของกินต่างๆ ประจำฤดูหนาว และของอร่อยช่วงคริสต์มาส นอกจากนี้ ยังมีบรรดาศิลปหัตถกรรมพื้นบ้านของเยอรมันอีกมากมาย

คริสต์มาสมาร์เก็ต หรือชาวเยอรมันเรียกว่า คริสต์คินเดิลมาร์กท์ (Christkindlmarkt) หรือไวน์นักสมาร์กท์ (Weihnachtsmarkt) ที่มักจะจัดขึ้นราว 4 สัปดาห์ก่อนคริสต์มาส ตลาดแบบนี้เกิดขึ้นครั้งแรกในเยอรมนีเอง จนทุกวันนี้มีจัดกันในหลายๆ ประเทศเขตหนาวๆ

ตลาดฤดูหนาวมีประวัติศาสตร์ย้อนไปตั้งแต่ปลายยุคกลาง สมัยที่ยังไม่มีประเทศเยอรมนีเลยด้วยซ้ำ โดยเริ่มในกลุ่มคนที่พูดภาษาเยอรมัน คริสต์มาสมาร์เก็ตครั้งแรกในเมืองโบทเซน แซกโซนีตะวันออก จัดขึ้นเมื่อปี 1384 ขณะที่ตลาดคริสต์มาสในเมืองเดรสเดน ที่เรียกว่า สตรีดเซิลมาร์กท์ (Striezelmarkt) จัดขึ้นครั้งแรกเมื่อปี 1434 ในแฟรงก์เฟิร์ต ปี 1393 มิวนิค ปี 1310 และโอกสบวร์ก ในปี 1498

ชื่อตลาดภาษาเยอรมัน คริสต์คินเดิลมาร์กท์ หมายถึงตลาดแห่งพระบุตร (Christ child market) นั่นเป็นสาเหตุที่ว่า ทำไมนอกจากอาหารการกินที่จะเห็นได้ในช่วงคริสต์มาส และฤดูหนาวต่างๆ แล้ว ยังมักจะมีเวทีโชว์การร้องเพลงของเทวดาและนางฟ้าตัวน้อยๆ ซึ่งโดยส่วนใหญ่ทุกๆ ตลาดคริสต์มาสจะต้องมีมุม Nativity Scene หรือฉากกำเนิดของพระเยซูอยู่ด้วยทุกแห่ง

ไฮไลต์ของคริสต์มาสมาร์เก็ต แน่นอนว่า ต้องเป็นบรรดาอาหารการกินในช่วงคริสต์มาสและฤดูหนาวต่างๆ เช่นว่า Gebrannte Mandeln ขนมถั่วอัลมอนด์, ขนมคริสต์มาส อย่าง Lebkuchen และ Magenbrot ในเยอรมนี บางแห่งยังมี Christstollen หรือขนม Stollen อันเป็นขนมประจำฤดูกาลและประจำท้องถิ่นให้ได้ชิม รวมถึงไส้กรอก Bratwurst ย่าง, ราแคล็ต, ชีสย่าง ฯลฯ

ขณะที่หลายๆ คนมาเพื่อ Gl"uhwein ไวน์ต้มกับสมุนไพรที่ช่วยให้ร่างกายอบอุ่น โดยสำหรับตลาดดังๆ อย่าง ชองดาร์มมาร์เก็ต ที่ต้องเสียค่าเข้าถึง 1 ยูโรนี้ แต่ละปีจะผลิตถ้วยสำหรับในกลูห์ไวน์ประจำปีออกมาสำหรับนักสะสมกันด้วย ส่วนใครจะคืนถ้วยไม่ได้อยากเก็บ ทางร้านก็จะคืนเงินประกันให้

สำหรับงานศิลปหัตถกรรมที่เห็นชินตาในตลาดคริสต์มาส ก็มีทั้ง ตุ๊กตาที่ทำจากพลัมแห้ง (Zwetschgenmannle) ตุ๊กตานัทแครกเกอร์ (Nussknacker) ตุ๊กตากโนม (Gnome)