เพราะเราไม่ได้เป็นประชาธิปไตย

โดย ทวี สุรฤทธิกุล

"ทำไม คสช.จึงทำอะไรคลุมเครือแบบนี้"

นี่คือคำถามสำคัญทางการเมืองที่ผู้สนใจการเมืองทั้งหลายกำลังสอบถามกันอยู่อย่าง อื้ออึง ซึ่งผู้เขียนเองได้รับฟังมาทั้งในทางส่วนตัวที่ได้ให้สัมภาษณ์กับสื่อบางแห่ง และกับที่ได้ไปร่วมประชุมในฐานะอนุกรรมาธิการในสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ที่ได้มีการสรุปภาพรวมของสถานการณ์ทางการเมืองของไทยในรอบปีที่ผ่านมา ซึ่งหลายคนมีความรู้สึกว่าการเมืองในยุค คสช.นี้ดูออกจะ "อึมครึม" ไม่ชัดเจน (และดูน่ากลัวอีกด้วย)

มีอนุกรรมาธิการท่านหนึ่งที่อยู่ในอนุกรรมาธิการระบบการเลือกตั้งและพรรคการเมืองที่ผู้เขียนเป็นอนุกรรมาธิการอยู่ด้วยคนหนึ่งนั้นตอบปัญหานี้ได้น่าฟังมาก ซึ่งผู้เขียนก็ได้ขอยืมความคิดนี้ไปอธิบายกับสื่อที่มาสัมภาษณ์ด้วยแล้ว จึงอยากจะมานำเสนอให้ท่านผู้อ่านได้ลองพิจารณาดูว่า จะเห็นด้วยกับแนวคิดนี้หรือไม่อย่างไร รวมทั้งความเห็นอีกส่วนหนึ่งของผู้เขียนที่มีเสริมเข้าไปในแนวคิดดังกล่าวด้วย

อนุกรรมาธิการท่านนั้นตอบว่า "เพราะเราต้องใช้เวลาในการสร้างประชาธิปไตย"

ที่น่าสนใจก็คือ อนุกรรมาธิการท่านนี้เป็นนายทหารที่มีบทบาทสำคัญในเรื่องการสร้างความปรองดองของ คสช.อยู่ด้วย จึงน่าจะมีความใกล้ชิดกับ "ขั้วอำนาจ" หรือมีข้อมูลวงในที่มีความน่าเชื่อถือพอควร โดยเฉพาะ "ความในใจ" ของคณะทหารที่คุมอำนาจในทางการเมืองไทย ดังที่เป็นอยู่นี้

ก่อนที่จะมาสู่คำถามถึงความคลุมเครือของ คสช. ที่ประชุมอนุกรรมาธิการได้ตั้งประเด็นเป็นหัวข้อการประชุมเกี่ยวกับการแก้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง สส.ที่กำลังอยู่ในขั้นตอนของคณะกรรมาธิการในสภานิติบัญญัติแห่งชาติในขณะนี้ เพราะดูจะมีปัญหาอันเนื่องมาจากมีข้อเสนอจากหลายๆ ฝ่ายทั้งในและนอกสภามากมาย เช่น การรีเซตพรรคการเมืองให้จัดตั้งและหาสมาชิกใหม่ การสมัคร สส.โดยไม่ต้องสังกัดพรรค รวมถึงเรื่องการปลดล็อกพรรคการเมืองให้ทำกิจการทางการเมืองได้ ซึ่งปัญหาทั้งหมดนี้ดูเหมือนว่าจะไม่มีใครให้คำตอบได้ แม้แต่สมาชิก สนช.เอง ก็ดูเหมือนว่ากำลังรอ "ธง" จากใครบางคน แต่คนคนนั้นก็ หลบเลี่ยงการตอบอยู่ตลอดเวลา แล้วบอกว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องของฝ่ายนิติบัญญัติ

ผู้เขียนเองได้แสดงความคิดเห็นในเรื่องนี้ไปว่า เป็นไปได้หรือไม่ที่มีใครบางคนไม่อยากเห็นพรรคการเมืองเติบโต อยากให้พรรคการเมืองมีแต่ความวุ่นวาย หรือถ้าจะคิดให้ลึกไปกว่านั้นก็คือการวางท่าว่ามี "อำนาจเหนือ" คือเล่นเกมที่จะให้พรรคการเมืองและนักการเมืองร้องขอ พรรคการเมืองและนักการเมืองก็จะอยู่ในฐาน "มวยรองบ่อน" (ขออะไรก็ขอมาเถอะ แต่ฉัน ไม่ให้จะทำไม ให้รู้ซะบ้างว่าใครมีอำนาจมากกว่า) ที่สุดประชาชนก็จะมองว่าพรรคการเมืองและนักการเมืองนี้วุ่นวายหนอ ไม่ได้เรื่องหนอ พึ่งไม่ได้หนอ ไม่มีอนาคตหนอ ก็จำเป็นจะต้องพึ่งทหารให้ปกครองดูแลประเทศนี้ต่อไป

ทว่าความเห็นจากอนุกรรมาธิการที่เป็น นายทหารท่านนั้นกลับทำให้ผู้เขียน "ตกตะลึง" เพราะคำพูดที่ว่า "เราต้องใช้เวลาในการสร้างประชาธิปไตย" อาจจะตีความหมายได้ว่า "นี่ทหารยังต้องอยู่ดูแลช่วยสร้างประชาธิปไตยไปอีกระยะหนึ่งนะ" อย่างที่มีกระแสเล่าลือกันไปอย่างกว้างขวางแล้วว่า "ทหารต้องการสืบทอดอำนาจ" ด้วยเหตุนี้เรื่องอะไรที่กำลังอึมครึมคลุมเครืออยู่นี้ ก็น่าจะเป็นเนื่องด้วยทหารมี เป้าหมายดังกล่าว ซึ่งผู้เขียนเคยได้ยิน สนช.อาวุโสท่านหนึ่งกล่าวไว้นานแล้วว่า "ก็ให้มันยุ่งๆ เข้าไว้" (จะได้ไม่ต้องทำอะไร ฮา)

คำว่า "เราต้องใช้เวลาในการสร้างประชาธิปไตย" ยังตีความหมายได้อีกไกล เช่น ความหมายได้ว่าเพราะตอนนี้เราไม่ได้ปกครองในแบบประชาธิปไตยอย่างเต็มรูปแบบ อย่างที่บางคนบอกว่าเรายังเป็นรัฐเผด็จการหรือรัฐทหาร ดังจะเห็นได้จากการวางโครงสร้างทางการเมือง เป็นต้นว่ารัฐธรรมนูญ ที่ผู้มีอำนาจก็เคยคว่ำรัฐธรรมนูญฉบับอาจารย์บวรศักดิ์ พอมาได้ฉบับอาจารย์มีชัยก็ดูยังมีช่องโหว่ ครั้นจะไปปรับแก้ทำรัฐธรรมนูญใหม่ก็กลัวคนจะหาว่าเอาแน่เอานอนอะไรไม่ได้ ก็เลยมาปรับแก้เอาที่กฎหมายลูกหรือพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญต่างๆ รวมถึงที่มีบางคนบางกลุ่มที่อยากเอาใจทหาร ก็ออกมานำเสนอประเด็นที่คิดว่าทหารจะชอบ จึงทำให้ทุกอย่างอยู่ในความวุ่นวายอย่างที่เป็นอยู่นี้

การนิ่งเงียบของผู้มีอำนาจในประเด็นปัญหาทางการเมืองที่ยังอึมครึมอยู่นี้ ถ้ามองอย่าง ผิวเผินก็อาจจะมองว่าน่าจะสร้างปัญหาให้กับ ผู้มีอำนาจเป็นอย่างมาก อย่างหนึ่งก็คือการ ตีความของคนทั้งหลาย อย่างที่ผู้เขียนได้ยกตัวอย่างมาข้างต้นนั้น โดยเฉพาะการตีความ ในเชิงเสียหายแก่ผู้มีอำนาจ ซึ่งบางคนบอกว่าอาจจะถึงขั้น "สิ้นความชอบธรรม" เพราะประชาชนเสื่อมศรัทธาต่อระบอบทหาร ที่เอาแน่เอานอนไม่ได้

แต่จากการที่ผู้เขียนได้ฟังนายทหารที่เป็นอนุกรรมาธิการท่านดังกล่าว กลับทำให้ผู้เขียนต้องมาคิดใหม่เสียแล้วว่า ที่เราเห็นปัญหาความอึมครึมที่เกิดขึ้นอยู่นี้ ไม่น่าจะเป็นเรื่องปกติ เพราะเป็นไปได้ว่าทหารต้องการตอกย้ำให้เห็นว่า "เพราะเรายังไม่เป็นประชาธิปไตย" ถ้าเป็นประชาธิปไตยนักการเมืองจะไม่เป็นอย่างนี้ ดังนั้นทหารจึงขอเวลา "อีกไม่นาน" ที่จะสร้างประชาธิปไตยดังกล่าวนั้น

"ประเทศไทยยังพึ่งนักการเมืองไม่ได้ เข้าใจตรงกันนะ" n