ลบทัศนอุจาดและร่วมสรรค์สร้างเมือง

 “การสร้างสรรค์สภาพแวดล้อมชุมชนเมืองที่น่าอยู่อาศัย : ปัญหาที่มองไม่เห็นและแนวทางแก้ไข” (Creating a Livable Urban Environment : Unseen Problems and Possible Solutions) วิทยานิพนธ์ของ วิมลสิทธิ์ หรยางกูร คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่นำเสนอเมื่อปี 2554 ได้เขียนถึงสภาพแวดล้อมชุมชนเมืองในเขตกรุงเทพมหานคร ในบทคัดย่อไว้ว่า

 โดยรวมยังคงเป็นสภาพแวดล้อมที่ก่อให้เกิดปัญหาสาธารณะนานัปการ ในขณะที่สถาปนิกและเจ้าของกิจการให้ความสำคัญกับอาคารและพื้นที่โดยรอบเฉพาะโครงการ

 ในภาพรวมเมื่อประกอบกันขึ้นเป็นสภาพแวดล้อมชุมชนเมือง ยังมีความเหมาะสมกลมกลืนกันหรือเต็มไปด้วยความขัดแย้งโดยเฉพาะในส่วนสภาพแวดล้อมที่เป็น "ขยะกลางอากาศ" หรือ "ทัศนอุจาด"

 ไม่ว่าจะเป็นป้ายโฆษณาจำนวนมากมายทุกชนิดทุกขนาด เสา และสายไฟฟ้าโทรศัพท์ พื้นที่ที่ไม่มีใครดูแล เช่น บริเวณใต้สะพาน/ทางด่วน ริมถนน ริมคูคลอง รวมทั้งสภาพขาดการบำรุงรักษาที่ระดับหลังคาของอาคาร

 นอกจากนี้ ยังมีปัญหาพื้นที่ที่มีแสง สี เสียง ในย่านธุรกิจบันเทิงที่ปราศจากการควบคุม ทั้งนี้ไม่ปรากฏมีผู้รับผิดชอบความเป็นระเบียบเรียบร้อยของสภาพแวดล้อมชุมชนเมืองในประการต่างๆ ดังกล่าวโดยตรง

 ชุมชนเมืองยังเป็นแหล่งที่ก่อให้เกิดจินตภาพสาธารณะ (Public Image) ได้เมืองที่มีศักยภาพในการก่อให้เกิดจินตภาพได้ดีย่อมเกิดจากการวางแผนเพื่อจัดระเบียบสภาพแวดล้อมให้เกิดสัญลักษณ์ของเมือง

 ไม่ปล่อยให้เป็นไปตามสภาพการณ์ที่ไร้ระเบียบแบบแผน ต้องมีการจัดระเบียบองค์ประกอบของเมืองสร้างสรรค์ เอกลักษณ์ การอนุรักษ์สิ่งก่อสร้างที่มีคุณค่า รวมทั้งการสร้างสรรค์สภาพแวดล้อมที่เป็นสัญลักษณ์ใหม่ของเมือง (New Urban Icon)

 ในภาพรวมกรุงเทพมหานครเป็นเมืองที่ไม่ได้มีการเติบโตอย่างมีแบบแผน แม้ว่ามีการวางแผนและจัดทำผังเมืองตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2518 แต่ก็ติดขัดในการดำเนินการตามผังเมืองอย่างมีประสิทธิภาพมาอย่างต่อเนื่อง ส่งผลต่อการพัฒนาชุมชนเมืองให้เป็นเมืองที่น่าอยู่อาศัย

 ผ่านไป 6 ปี แทบไม่น่าเชื่อว่า สิ่งที่ดูเหมือนสิ้นหวัง อย่างการนำสายไฟฟ้าสายโทรศัพท์และสายเคเบิลต่างๆ ที่รกรุงรังเป็นทัศนอุจาด หรือขยะกลางอากาศ ในช่วงที่มีการขมวดรวมสายต่างๆ เข้าไว้รวมกันเป็นกลุ่มก้อนบนสายไฟ

 เมื่อมองขึ้นไปช่างเศร้าใจยิ่งนัก แสดงให้เห็นถึงความมักง่ายในระบบการบริหารจัดการและดูแลที่เพิกเฉยต่อความเป็นระเบียบในที่สาธารณะ

 ในปี 2560 ภายในพริบตาเดียวหรือแค่ชั่วอึดใจ กรุงเทพมหานครได้เปลี่ยนแปลงโฉมหน้าไปอย่างสิ้นเชิง และรวดเร็วอย่างไม่น่าเชื่อ ผ่านโครงการมหานครไร้สาย (Smart Metro)

 ถนนสายหลักที่สำคัญๆ ซึ่งเป็นย่านธุรกิจ เมืองเก่า และแหล่งท่องเที่ยวชื่อดังระดับโลก ที่นักท่องเที่ยวต่างชาติมาเยี่ยมเยือน เมื่อมองขึ้นไปบนฟ้าไม่มีเสาไฟฟ้าระเกะระกะบนทางเท้าหรือริมถนนอีกต่อไป สายไฟฟ้าสายโทรศัพท์และสายเคเบิลถูกนำลงสู่อุโมงค์ใต้ดิน

 ฟ้ากรุงเทพมหานครวันนี้และในอนาคต ไม่ใช้ท้องฟ้าแบบเก่าอีกต่อไป...