สวัสดิการผู้สูงอายุ (4)

ศ.ระพีพรรณ คำหอม หัวหน้าโครงการ สกว. การพัฒนาระบบสวัสดิการสังคมสำหรับผู้สูงอายุเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม

การศึกษาระบบสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ ลดความเหลื่อมล้ำเพิ่มโอกาสทางสังคม โดยกำหนดขอบเขตประเด็นความเหลื่อมล้ำทางสังคมกับการสร้างระบบสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุใน 3 มิติ คือ 1) มิติเศรษฐกิจ : การมีงานทำ การมีรายได้ การออม 2) มิติโอกาส : การเข้าถึงสิทธิ การเข้าถึงสวัสดิการ การได้รับบริการ 3) มิติคุณค่าความเป็นมนุษย์ : การยอมรับ การไม่ถูกกีดกันการไม่ถูกเลือกปฏิบัติจากระบบสวัสดิการสังคม

ประเด็นการศึกษาครั้งนี้ใช้กรอบคิดที่เชื่อว่าเป้าหมายของการพัฒนาสังคมและนโยบายรัฐควรอยู่ที่การเพิ่มทางเลือกของการจัดสวัสดิการสังคม ผู้สูงอายุและแรงงานนอกระบบในการดำรงชีวิตให้แก่ผู้คน และปรับปรุงระดับ ความเป็นอยู่ที่ดีในแนวทางที่พวกเขาเลือกด้วยการเพิ่มอิสรภาพในด้านต่างๆ เช่น เพิ่มกลไกที่เปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมทางการเมือง

แนวคิดการบริการสังคม เป็นบริการที่รัฐจัดให้กับผู้สูงอายุตามพระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ซึ่งกำหนดสิทธิประโยชน์ผู้สูงอายุไว้ในมาตรา 11 ได้แก่ การบริการทางการแพทย์และสาธารณสุข บริการทางการศึกษาศาสนาและข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์แก่การดำเนินชีวิต การประกอบอาชีพและฝึกอาชีพที่เหมาะสม เป็นต้น มีทั้งการให้บริการฟรีและการเสียค่าใช้จ่ายที่ขึ้นอยู่กับกิจกรรมนั้นๆ

แนวคิดการประกันสังคม เป็นบริการด้านการประกันชราภาพของระบบประกันสังคมที่ดำเนินงานตามพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 และขยายสิทธิประโยชน์ด้านการประกันชราภาพ โดยให้ความคุ้มครองแก่ลูกจ้างในรูปของบำเหน็จชราภาพ บริการกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ บริการกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ สวัสดิการบำนาญราชการ บริการประกันสังคมแบบสมัครใจมาตรา 40 เป็นต้น

แนวคิดการช่วยเหลือทางสังคม เป็นบริการของรัฐที่จัดให้กับผู้สูงอายุที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ ได้แก่ การดูแลผู้สูงอายุที่บ้านและชุมชนผ่านอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน แนวคิดการสนับสนุนหุ้นส่วนทางสังคม เป็นบริการที่ส่งเสริมสนับสนุนให้ภาคส่วนต่างๆ เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดบริการผู้สูงอายุ เช่น บริการสถานสงเคราะห์คนชรา บริการชมรมผู้สูงอายุที่ครอบคลุมในระดับตำบล อำเภอ จังหวัดต่างๆ