อิทัปปัจจยตา

กุลฉัตร ฉัตรกุล ณ อยุธยา([email protected])Chief Marketing Officer บริษัท มาร์เก็ตติ้งไดอ็อกไซด์ จำกัด

สรรพสิ่งในโลกล้วนแต่เกิดมานั้นต่างอ้างอิงอาศัยกัน เมื่อมีสิ่งนั้นเกิด ย่อมต้องมีสิ่งนี้ เป็นวุฒิภาวะแรกเมื่อเริ่มเรียนปริญญาเอก ไม่คิดว่าเมื่อเวลาผ่านไปกลับมีความจริงปรากฏตามคำสอนของอาจารย์ผู้สอน ที่ว่านี้ มิใช่เรื่องศาสนาแต่อย่างใด แต่กลับกลายเป็นเรื่องรอบตัว เป็นความจริงที่พวกเราสัมผัสกันอยู่ทุกวินาที เราเรียกสภาวะที่สิ่งต่างๆ รอบตัวได้บังเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และแตกดับไปนั้นล้วนแต่พึ่งพาอาศัยกัน มีความสัมพันธ์ต่อเนื่องกัน โดยเฉพาะชีวิตของมนุษย์ที่เกิดมาถูกประกอบกันขึ้นจากสิ่งต่างๆ ที่รายล้อมอยู่ด้วยกันทั้งสิ้น เราเรียกวิธีคิดแบบนี้ว่า คิดแบบ "อิทัปปัจจยตา" ซึ่งเราสามาถนำไปคิดประยุกต์ใช้ได้กับสรรพสิ่งทั่วโลก

หากทุกคนมีแนวคิดแบบ "อิทัปปัจจยตา" เชื่อว่ามนุษย์ทั้งหลายจะไม่โกรธกัน ไม่ทำลายกัน ไม่เกิดสงคราม ทุกอย่างจะเกิดความเอื้ออาทรต่อกัน เห็นอกเห็นใจกัน ถ้อยทีถ้อยอาศัยกันและความรักของมนุษย์ก็จะเกิดขึ้นอย่างแน่นอน เพราะด้วยหลักการนี้จะทำให้มนุษย์โลกเสมือนเป็นพี่น้องกัน โดยเฉพาะการเกิดเป็นมนุษย์ของคนเรา เราต่างก็มีบิดามารดาผู้บังเกิดเกล้าเป็นผู้ให้กำเนิดมาทุกๆ คน แต่เพราะมนุษย์ต่างหากที่ไปกำหนดกฎเกณฑ์ความเป็นอาณาเขต ผิวพรรณ เชื้อชาติ พรรคพวก การเกิดต่างถิ่นที่อยู่อาศัยกัน ทำให้มนุษยชาติต่างหวงแหนถิ่นที่อยู่และชาติกำเนิดมาอย่างยาวนาน

อาหารในร้านแมคโดนัลด์อันรสเลิศ ขนมปังถูกวิจิตรบรรจงตกแต่งอย่างน่าชม ล้วนมาจากฝีมือของน้องๆ ที่ถูกบริษัทชั้นนำระดับโลกปรุงแต่งอย่างโอชะ ส่วนแป้งขนมปังก็มีพี่น้องของเราชาวโรงงานคอยทำงานหามรุ่งหามค่ำเพื่อผลิตให้ แป้งก็มาจากข้าวชั้นดีจากพี่น้องชาวไร่ชาวนาที่บรรจงคัดสรรอย่างดีบรรจุมาให้เราเชยชิม เนื้อต่างๆ ก็มาจากแม่วัวชั้นดีที่เลี้ยงโดยเกษตรกรในไร่ ที่ได้รับความรู้และอบรมจากนักวิชาการที่เยี่ยมยอด ความรู้ต่างๆ ก็มาจากการศึกษาและลองผิดถูกในไร่นาเป็นเวลาแรมปี กว่าจะได้ผลผลิตที่ดีเยี่ยมออกมาให้เราได้กินกัน

เสื้อผ้าที่เราสวมใส่มาจากท้องถิ่นที่ผลิตฝ้าย ปั่นทอกันจากความอุตสาหะของชาวไร่ ถูกรังสรรค์ด้วยเทคโนโลยีจากการเรียนรู้และปฏิบัติโดยลูกหลานของเราในโรงงานและปั่นทอเพื่อแลกมาซึ่งเงินตราโดยคนงานซึ่งเป็นชาวชนบทเสียส่วนใหญ่ ทั้งหมดทั้งมวลนี้ถูกแปรเปลี่ยนเป็นรูปตัวเงินที่ตอบแทนความยากลำบากจนเราแทบมองไม่เห็นถึงความมีค่าของสิ่งของหรือทรัพยากรเหล่านี้ว่ามันถูกผลิตขึ้นจากน้ำพักน้ำแรงของพี่น้องของเรา

ถ้าจะให้กล่าวว่าเรานั้นต่างก็เป็นบุญคุณซึ่งกันและกัน แม้แต่สิ่งที่ไม่มีชีวิตและความรู้สึกต่างก็ล้วนแล้วแต่มีบุญคุณกับเราทั้งหมด ทั้งสิ้น เราเป็นหนี้บุญคุณของสภาพน้ำที่สะอาด อากาศที่สดใส แล้ว น้ำกับอากาศ มาจากต้นไม้ในธรรมชาติ ที่เราควรหวงแหนไว้ ให้เป็น สมบัติของโลกไว้ให้นานที่สุด กล่าวได้ว่าสรรพสิ่งในโลกล้วนแล้วแต่ พึ่งพาอาศัยกันอย่างแยกจาก ง่ายใช้ได้ฟรีๆ มนุษย์จึงควรคิดใหม่ คิดเพื่อการประหยัดทรัพยากรและโอบอ้อมอารีกับเพื่อนมนุษย์ด้วยกันเสมือนว่า สรรพสิ่งทั้งหลายในโลก ล้วนเกิดมาอย่างมีที่มาและโยงใยถึงกันและกันทั้งหมดทั้งสิ้น เมื่อมีสิ่งนี้เกิดก็จะต้องมีอีกสิ่งเกิดตาม แยกจากกันไม่ได้อย่างเด็ดขาด โดยเฉพาะเพื่อนมนุษย์ด้วยกันแล้วยิ่งต้องเกี่ยวข้องกันอย่างแน่นอน

ดังนั้น มนุษย์เราควรทบทวนการคบหา ควรดูแลกันและกันเท่าที่มีกำลังและใช้สอยทรัพยากรทุกชนิดอย่างมีเหตุผล พอประมาณ เพื่อจะได้มีภูมิคุ้มกันยามขัดสนจะได้ไม่ลำบาก มีกินมีใช้อย่างต่อเนื่อง ไม่ดูแคลนความยากจนซึ่งกันและกัน ถ้อยทีถ้อยอาศัยกันเสมือนพี่น้อง ทางผู้เขียนอยากฝากไว้ถึงข้อสรุปของหลัก "อิทัปปัจจยตา" ว่ามีอยู่สองสิ่ง คือ เพื่อนมนุษย์นั้นต่างก็มีที่มาเหมือนๆ กันคือต่างก็เกิดขึ้นมาจากความรักของคนสองคนเหมือนๆ กัน และสรรพสิ่งทั้งหลายบนโลกใบนี้ล้วนแต่สร้างสรรค์ให้โลกน่าอยู่ จึงควรช่วยกันดูแลอย่าให้ต้องตกไปเป็นภาระของใครๆ ถ้าทุกคนถือหลักการว่า "สรรพสิ่งล้วนเกี่ยวข้องกัน" แล้วโลกของเราจะน่าอยู่ขึ้นอีกมากมาย n