เทพรัตนแห่งแผ่นดิน (122)

วิมลพรรณ ปึตธวัชชัย

รางวัลอินทิรา คานธี ด้านสันติภาพ การลดอาวุธและการพัฒนา มูลนิธิรางวัลอินทิรา คานธีได้ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลอินทิรา คานธี ประจำปี 2547 เมื่อวันที่ 19 พ.ย. 2548 ณ กรุงนิวเดลี สาธารณรัฐอินเดีย จากพระราชกรณียกิจที่ทรงปฏิบัติเพื่อมวลมนุษยชาติ โดย มานโมฮัน ซิงห์ นายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐอินเดีย ได้กล่าวสุนทรพจน์ ดังนี้

"พวกเราในประเทศอินเดียต่างรู้จักสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เป็นอย่างดี ทรงเป็นที่เคารพนับถืออย่างสูงในประเทศของเราเช่นเดียวกับในประเทศของพระองค์เรารู้จักพระองค์ในฐานะทรงเป็นนักวิชาการสันสกฤตอย่างแท้จริง และในฐานะที่ทรงเป็นพุทธศาสนิกที่เคร่งครัด

แต่ทว่ามิได้ทรงเป็นเพียงทั้งหมดที่พรรณนามา ยังทรงเป็นที่รู้จักด้วยพระเกียรติคุณด้านอื่นๆ อีกพระราชประวัติและพระราชกรณียกิจพิสูจน์ให้เห็นว่า ทรงเป็นพลเมืองผู้ยิ่งใหญ่แห่งโลก พระราชกรณียกิจด้านเด็กและเยาวชน และด้านการอนุรักษ์สมบัติวัฒนธรรมของประชาชนของพระองค์ แสดงให้เราเห็นอยู่เสมอว่า เราจะสามารถทำอะไรได้มาก หากมีแรงบันดาลใจให้ทำ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นทั้งตัวแทนผู้น่าชื่นชมแห่งประชาชนไทย และเป็นสัญลักษณ์อันวิเศษแห่งประชาชาติที่ยิ่งใหญ่"

เหรียญเกียรติยศ The International Presidential Honor Medal of Centenary of Pablo Neruda ทูลเกล้าฯ ถวายโดยรัฐบาลสาธารณรัฐชิลี เมื่อวันที่ 2 ธ.ค. 2549 สำหรับผลงานที่โดดเด่นในการส่งเสริมวรรณกรรม ภาษา วัฒนธรรม และศิลปะ

ผลสำเร็จของโครงการตามพระราชดำริของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เพื่อการพัฒนาประเทศสู่ความยั่งยืน ให้ประชาชนชาวไทยมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ได้รับโอกาสทางการศึกษาเพื่อสามารถพึ่งตนเองได้ ตลอดจนทรงแผ่พระเมตตาไปสู่ประชาชนที่ยากไร้และด้อยโอกาสในประเทศเพื่อนบ้าน เป็นที่ประจักษ์ชัดและได้รับการยอมรับยกย่องในพระปรีชาสามารถจากประชาชนชาวไทยและนานาประเทศ จึงทำให้องค์กรสำคัญระดับชาติ และนานาประเทศ ทูลเกล้าฯ ถวายตำแหน่งสำคัญเพื่อเทิดพระเกียรติ ดังนี้

วุฒิสมาชิกกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัย อินน์สบรุก (The Title of Honorary Senator of the University of Innsbruck) ทูลเกล้าฯ ถวายโดยมหาวิทยาลัยอินน์สบรุก (University of Innsbruck) สาธารณรัฐออสเตรีย เมื่อวันที่ 9 มิ.ย. 2525 เนื่องจากทราบถึงพระปรีชาสามารถด้านต่างๆ และทูลเกล้าฯ ถวายสายสร้อยทอง (Gold Chain) ซึ่งนับเป็นสตรีเอเชียคนแรก และอายุน้อยที่สุดที่ได้รับเกียรตินี้

สมาชิกภาพกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยลอนดอน (Honorary Fellwship School of Oriental and African Studies University of London : SOAS) ทูลเกล้าฯ ถวายโดยมหาวิทยาลัยลอนดอน สหราชอาณาจักรเมื่อปี 2539 ด้วยพระกรณียกิจที่โดดเด่นในการส่งเสริมความก้าวหน้าทางการศึกษาของเอเชีย

ทูตพิเศษของโครงการอาหารโลกแห่งสหประชาชาติ ด้านโครงการอาหารโรงเรียน (WFP's Special Ambassador for School Feeding) โดยโครงการอาหารโลก (World Food Programme) แห่งสหประชาชาติ ได้ขอพระราชทานให้ทรงเป็นทูตพิเศษของโครงการฯ เมื่อวันที่ 11 ต.ค. 2547 ณ กรุงโรม สาธารณรัฐอิตาลี ด้วยทรงมีความเชี่ยวชาญด้านโภชนาการ และพระราชประวัติที่โดดเด่นเกี่ยวกับพระราชปณิธานด้านมนุษยธรรม

ทูตสันถวไมตรีไทย-จีน สมาคมมิตรภาพวิเทศสัมพันธ์แห่งประชาชนจีนได้ถวายสมัญญาพระนามให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงเป็น "ทูตสันถวไมตรีไทย-จีน" เมื่อวันที่ 26 ก.พ. 2547 จากการที่ทรงเจริญสัมพันธไมตรีกับจีนมาอย่างแน่นแฟ้นต่อเนื่องยาวนาน

ทูตสันถวไมตรีแห่งองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติด้านการส่งเสริมศักยภาพของเด็กชนกลุ่มน้อย และการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม (UNESCO Goodwill Ambassador for the Empowerment of Minority Children and the Preservation of their Intangible Cultural Heritage) โดยองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization : UNESCO) ได้ขอพระราชทานให้ทรงเป็นทูตสันถวไมตรีพระองค์แรกจากประเทศในอาเซียน ด้วยทรงมีบทบาทในการสนับสนุนการสร้างศักยภาพให้แก่เด็ก ชนกลุ่มน้อย ด้วยการให้การศึกษาและการ อนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม มุ่งเน้นบริเวณ อนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง ให้เด็กสามารถเข้าเรียนได้อย่างเต็มที่ในระบบการศึกษาที่มีอยู่ รวมทั้ง ดูแลปัญหาทางวัฒนธรรมของชนกลุ่มน้อย สุขภาพ โภชนาการ ภาษาที่ใช้ในการเรียนการสอน และความยากจน ทั้งนี้ โคอิชิโร มัตสึอูระ ผู้อำนวยการใหญ่ยูเนสโก พร้อมด้วยผู้บริหาร ยูเนสโก ได้เข้าเฝ้าฯ ทูลเกล้าฯ ถวายประกาศนียบัตรและใบประกาศแต่งตั้ง เมื่อวันที่ 24 มี.ค. 2548 ณ ศาลาดุสิดาลัย สวนจิตรลดา พระราชวัง ดุสิต

วุฒิสมาชิกกิตติมศักดิ์ ของมูลนิธิการประชุมผู้ได้รับรางวัลโนเบล (Honorary Senate of the Foundation Lindau Nobel Prize Winners Meetings) มูลนิธิผู้ได้รับรางวัลโนเบลทูลเกล้าฯ ถวายพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ให้ดำรงตำแหน่ง "วุฒิสมาชิกกิตติมศักดิ์" ของมูลนิธิผู้ได้รับรางวัลโนเบล ในพิธีเปิดการประชุมผู้ได้รับรางวัลโนเบลครั้งที่ 60 เมื่อวันที่ 25 มิ.ย. 2553 ณ หอประชุมอิน เซลฮัลเล เมืองลินเดา สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ด้วยพระองค์ทรงทำคุณประโยชน์อย่างเด่นชัดแก่มูลนิธิผู้ได้รับรางวัลโนเบล ทรงเสียสละและทุ่มเทให้กับงานทางด้านวิทยาศาสตร์ ตลอดจนการพัฒนาวิทยาศาสตร์และทรัพยากรมนุษย์ โดยเฉพาะทรงผลักดันนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์จากไทยก้าวสู่เวทีวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับสากล เพื่อถ่ายทอดความรู้และสามารถนำมาต่อยอดในงานด้านวิทยาศาสตร์ในอนาคต ซึ่งทั้งหมดล้วนเป็นผลงานที่ประจักษ์ชัดและน่าชื่นชมยิ่ง n