สุพัตรา หมั่นแสวง เพราะรอยยิ้มมีความหมาย

เรื่อง สมแขก

สาวร่างเล็ก ผมม้า หน้าเด็ก มีเอกลักษณ์ด้วยแว่นตาทรงกลมบนใบหน้า บอกว่าเธอเป็นช่างภาพสาวมากฝีมือ "อุ๊-สุพัตรา หมั่นแสวง" เจ้าของแฟนเพจ "มามีมีใจ" (ManeeMejaiPhotographer) ที่มีผู้ติดตามกว่าแสนคน จากเด็กสาวที่ไม่เคยคิดว่าการถ่ายภาพที่ชื่นชอบจะกลายมาเป็นอาชีพ วันนี้เธอก้าวมาบนเส้นทางของช่างภาพที่มีสไตล์ชัดเจน

"ย้อนไปประมาณ 10 ปีที่แล้ว ได้ชื่อมานีมีใจมาตั้งแต่สมัยอยู่ ม.ปลาย เอามาตั้งเป็นนามแฝงที่ใช้ในบล็อก เว็บบอร์ด เติบโตมาเป็นโซเชียลมีเดียอื่นๆ ก็ยังเป็นชื่อที่ ติดตัวมา เหมือนเป็นชื่อเล่นอีกหนึ่งชื่อไปเลย เพื่อนๆ ก็จะรู้กันว่า มานีมีใจ คือเรา" อุ๊ เล่าย้อน

เป็นสาวเชียงใหม่และชีวิตอยู่ใกล้ป่าใกล้ดอยมาเกือบ 20 ปี มานีก็เกิดความคิดว่า อยากเข้ามาเรียนกรุงเทพฯ มาเข้าใกล้ความทันสมัยและเรียนศิลปะที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร คณะศิลปกรรมศาสตร์ สาขาวิชาศิลปจินตทัศน์ เรียนคล้ายๆ ทัศนศิลป์หรือจิตรกรรม แต่ไม่เคยคิดว่าตัวเองจะเป็นช่างภาพ จะบอกว่าไม่ได้เป็นความฝันเลย

ถึงจะมีกล้องตั้งแต่ ม.3 และถ่ายภาพมาตลอด แต่เราไม่ได้รู้สึกว่าอยากจะเป็นตากล้อง เพราะเราไม่รู้ตัว พอเราอยู่กับความชอบและมีความสุขก็คิดว่าเป็นเรื่องธรรมดา และเวลาผ่านไปเร็ว พอรู้ตัวว่าชอบและทำได้ดีก็มีคนแนะนำให้ทำแฟนเพจเป็นยุคแรกเริ่มของแฟนเพจ จนกระทั่งอยู่ปี 3-4 รู้ตัวว่าสิ่งที่ตัวเองทำได้ดีคือการถ่ายภาพ รู้สึกอยู่กับมันได้นาน มีความสุข และตื่นเต้นกับอะไรใหม่ๆ ตลอดเวลา ท้าทายกับโจทย์ที่เราได้รับ การถ่ายภาพเป็นการแสดงออกทางศิลปะที่โอเคที่สุดสำหรับเรา

พอทำเป็นแฟนเพจ ตอนนั้นไม่คิดว่าจะมีคนมาติดตามมากมาย แต่ปรากฏว่ามีคนมาติดตามเยอะเกินความคาดหวัง มีคนทักเข้ามา มีคนมาบอกว่าการถ่ายภาพของเราเป็นแรงบันดาลใจให้เขา ชอบผลงาน เหมือนกึ่งจริงกึ่งฝัน แต่ก็รู้สึกว่าเป็นเรื่องดี เป็นแรงผลักดันให้เราทำงานมาเรื่อยๆ จนกระทั่งเรียนจบ เพจของเราปูทางให้อุ๊กลายเป็นช่างภาพในชื่อมานีมีใจไปโดยปริยาย" สาวร่างเล็กตรงหน้าเล่าถึงเส้นทางของการเป็นช่างภาพในแบบมานีมีใจ

ในช่วงแรกผลงานของมานีมีใจ จะเป็นภาพถ่ายงานรับปริญญาเสียส่วนใหญ่ ด้วยคอนเซ็ปต์ชัดและแตกต่าง และถ้าเป็นสิ่งที่คนพูดถึง จนกลายเป็นลายเซ็นของมานีมีใจมากที่สุด ก็คือท้องฟ้า "ตอนเด็กๆ ชอบมองท้องฟ้า พ่อแม่เป็นครูบนดอย ทำให้อุ๊โตมากับธรรมชาติ สิ่งเหล่านี้สะสมอยู่ในตัวเรา และเวลาทำงานจะชอบถ่ายติดท้องฟ้าโดยไม่รู้ตัวเลยรวมกันเป็นสไตล์ขึ้นมา"

จากช่างภาพถ่ายงานรับปริญญา เธอก้าวเข้ามาสู่งานอื่นๆ และทำให้คนรู้จักในวงกว้างได้อย่างไร อุ๊บอกว่า เธอชอบลองอะไรใหม่ๆ เธอไม่ได้แคร์เรื่องเงินเป็นที่หนึ่ง แต่มองว่าโอกาสที่เข้ามาคือสิ่งที่ต้องคว้าไว้และทำให้ดีที่สุด เสริมให้มีผลงานและสร้างความเชื่อใจไปเรื่อยๆ "มานีมีใจอาจจะเลยจุดที่ถ่ายภาพรับปริญญาได้ดีที่สุดมาแล้ว ตอนนี้งดรับถ่ายรูปรับปริญญาแล้ว และความสนใจของอุ๊จะอยู่ที่แฟชั่น เสื้อผ้า เครื่องสำอาง เน้นถ่ายผู้หญิง ไลฟ์สไตล์ และอะไรที่ไลฟ์ลี่

สาเหตุที่ชอบถ่ายผู้หญิง เพราะรู้สึกว่าสายตาผ่านช่องมองภาพของผู้หญิงและผู้ชายมันต่างกัน ช่างภาพผู้ชายมองกับช่างภาพผู้หญิงมองก็ต่างกัน ผู้หญิงเห็นผู้หญิงด้วยกันเอง ก็รู้ว่าตัวแบบอยากพรีเซนต์ตัวเองตรงไหน หรืออะไรที่เขาอยากปกปิด ก็เลยเป็นจุดเด่นของเรา แต่งานผู้ชายก็อยากลองถ่ายงานด้วย เพราะเป็นสิ่งที่ท้าทายในตัวเอง และอาจจะต้องทำการบ้านมากกว่าถ่ายผู้หญิง"

เด็กหญิงมานีมีใจ มีมิสชั่นในใจทุกปีว่า อยากจะมีนิทรรศการแสดงงาน แต่ในระยะหลังๆ เธอรู้สึกว่าสิ่งที่จะหล่อเลี้ยงอาชีพช่างภาพได้ก็คือ การสร้างคุณค่าให้กับตัวเอง ปีที่แล้วเธอไปถ่ายภาพให้กับครอบครัวชาวเขา 50 ครอบครัว เพื่อสร้างโมเมนต์ประทับใจให้กับครอบครัวที่เธอได้เห็นมาตั้งแต่เด็ก

"ในหนึ่งวันเราถ่ายรูปหลายร้อยรูปมาก เรามีรูปเยอะมาก ขณะที่บางครอบครัวไม่มีรูปแม้แต่รูปเดียว เพราะพ่อแม่เป็นครูบนดอย ก็มีแรงบันดาลใจว่า จะถ่ายรูปครอบครัวให้ชาวเขา แค่เขามายืนหน้าบ้าน แล้วถ่ายรูปกับเรา เขาเกร็งบ้าง แต่ในที่สุดก็ได้ภาพมา พอเราเอารูปไปอัดและส่งให้เขากับมือ รูปเราสำหรับเขาดูมีความหมายมาก เขามีความสุขและมีรอยยิ้ม ทำให้เรารู้สึกเลยว่ารูปเรามีคุณค่า ทั้งๆ ที่เราไม่ได้ใช้องค์ประกอบอะไรมากมาย ทำให้เรารู้สึกว่า ถ้าเราทำแล้วช่วยเหลือสังคม หรือช่วยยกระดับจิตใจของคนได้ก็คงดี"

ในช่วงนั้นเอง ออม-สุชาร์ มานะยิ่ง นักแสดงสาวที่เป็นเสมือนตัวแทนจาก "มูลนิธิสร้างรอยยิ้ม" หรือ "Operation Smile Foundation" มูลนิธิที่คอยหาทุนสนับสนุนในการผ่าตัดช่วยเหลือเด็กที่ประสบปัญหาโรคปากแหว่งเพดานโหว่ ด้วยความคิดที่จะ ช่วยเหลือเด็กเหล่านี้ เพื่อโอกาสที่พวกเขาจะกลับมายิ้มได้เหมือนคนทั่วไป จึงชวนช่างภาพสาวผู้มีรอยยิ้มร่วมกันปั้นโครงการ "Organic Smile" ขึ้นมา

"เราคิดว่า จะช่วยเหลืออะไรได้บ้างในฐานะช่างภาพ ก็คิดว่าเด็กๆ เหล่านี้บกพร่องเรื่องรอยยิ้ม ก็อยากเติมเต็มเขาด้วยรอยยิ้ม จึงเกิดโปรเจกต์ Organic Smile ด้วยเชื่อว่า รอยยิ้มจากภายในของผู้คนนั้น มีอิทธิพลต่อคนจํานวนมาก รอยยิ้มของคนเป็นได้มากกว่าการแสดงออกทางอารมณ์ แต่มันมีพลังที่จะสามารถเปลี่ยนให้ชีวิตของใครสักคนดีขึ้นได้ ด้วยการเลือกนักแสดงหญิง 25 คน มาถ่ายทอดรอยยิ้มในแบบฉบับของมานีมีใจ

เราคิดว่า รอยยิ้มของทั้ง 25 คนมีพลัง เช่น เต้ย-จรินทร์พร จุนเกียรติ สายป่าน-อภิญญา สกุลเจริญสุข กุ๊บกิ๊บ-สุมณทิพย์ ชี ยิปโซ-อริย์กันตา มหาพฤกษ์พงศ์ ยิปซี-คีรติ มหาพฤกษ์พงศ์ น้ำตาล-พิจักขณา วงศารัตนศิลป์ เป็นต้น ทุกคนมาด้วยใจไม่คิดค่าตัวเลย พวกเราเลือกนำเสนอผ่านเสื้อผ้าที่เรียบง่าย สถานที่ ธรรมดาๆ ในกรุงเทพฯ ใช้กล้องฟิล์มในการบันทึกทุกโมเมนต์เพื่อให้ได้ภาพถ่ายที่สะท้อนรอยยิ้มที่เปี่ยมคุณค่าได้เด่นชัดขึ้น พอถ่ายฟิล์มแล้วเราคิดเยอะขึ้นให้คุณค่ากับมันมากขึ้น กดในช่วงเวลาที่เราต้องการหยุดโมเมนต์นั้นจริงๆ อยากให้โฟกัสที่รอยยิ้ม

ทุกครั้งที่เราไปถ่ายรูปเหมือนเราไม่ได้ไปทำงาน แต่เหมือนเราได้ออกไปเติมพลังให้ตัวเอง ความสุขที่เกิดขึ้นจะส่งต่อให้กับเด็กๆ ด้วย ซึ่งดาราทุกคนก็รู้สึกแบบเดียวกัน ทำมาประมาณ 6 เดือน ทุกคนตั้งใจหาเวลามาร่วมแคมเปญนี้เพื่อช่วยเหลือน้องๆ โดยไม่หวังสิ่งตอบแทนใดๆ และสำนักพิมพ์ กี๊ก บุ๊ก (Geek Book) ในเครือโมโน กรุ๊ป ก็ยินดีที่จะพิมพ์หนังสือให้ ทำให้เรามีหนังสือของตัวเอง ซึ่งรายได้หลังหักค่าใช้จ่ายในการผลิตจะบริจาคให้แก่มูลนิธิสร้างรอยยิ้มทั้งหมด"

เมื่อถามถึงเป้าหมายในชีวิตหรือในอาชีพช่างภาพ สาวน้อยแว่นกลม บอกว่า "อุ๊เป็นคนไม่ชอบวางแผนอะไรมาก ดูไม่ค่อยดีเนาะ แต่เราชอบเป็นคนที่ตามน้ำหรือตามลม ไม่ยึดติดในตัวเองหรือกระแสใดกระแสหนึ่งนานๆ สามารถปล่อยและเดินหน้าต่อพร้อมเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ เสมอ ไม่ได้มีเป้าหมายยิ่งใหญ่ แต่ต้องการจัดการความสุขแบบพอดี ไม่ทุกข์หรือเบียดเบียนตัวเองจนเกินไป" มานีมีใจ ยิ้มแบบละลายใจ ทิ้งท้าย n