เตือนรื้อภาษีบุหรี่ระวังข้อหากีดกันการค้า

นักวิชาการเตือนปรับภาษีบุหรี่ใหม่หวังอุ้มบุหรี่ไทย หวั่นถูกโจมตีกีดกันการค้าไม่เป็นธรรม แนะโรงงานยาสูบควรเร่งประสิทธิภาพการแข่งขัน

นายอรรถกฤต ปัจฉิมนันท์ ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์และรัฐศาสตร์และอาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เปิดเผยว่ารัฐบาลต้องพิจารณาอย่างรอบคอบถึงข้อเสนอของโรงงานยาสูบที่ออกมาเรียกร้องให้ยกเลิกระบบภาษีบุหรี่ใหม่ เนื่องจากไม่สามารถแข่งขันกับบุหรี่นำเข้าในตลาดได้ซึ่งหากรัฐดำเนินการตามข้อเสนอนี้จริง ไทยอาจเสี่ยงโดนข้อหาไม่เป็นธรรมและเข้าข่ายเป็นการกีดกันทางการค้า

ทั้งนี้ โครงสร้างภาษีบุหรี่เดิมก่อนวันที่16 ก.ย. 2560 ที่คิดอัตราภาษีตามมูลค่า สร้างแรงจูงใจให้ผู้ผลิตและผู้นำเข้าหันมาทำบุหรี่ราคาถูกออกมาขาย จนเป็นปัญหาด้านรายได้ภาษีบุหรี่ต่ำเป้าเกือบ 1 หมื่นล้านบาท

“ข้อดีโครงสร้างภาษีใหม่คือ บุหรี่ราคาถูกหายไป โดยบุหรี่ราคา 40-50 บาท จะต้องปรับราคาเป็น 60 บาท ซึ่งดีต่อการดูแลสุขภาพ และยังทำให้เด็กและเยาวชนเข้าถึงบุหรี่ได้ยากขึ้น ในขณะที่รายได้รัฐก็ไม่ได้รับผลกระทบตามที่กรมสรรพสามิตเคยให้ข่าวไว้โดยเป็นผลจากการใช้ภาษีปริมาณที่รับประกันว่าบุหรี่ 1 ซอง ไม่ว่าถูกหรือแพงก็ต้องเสียภาษีอย่างน้อย 24 บาท/ซอง และป้องกันการแจ้งต้นทุนต่ำกว่าเป็นจริงเพื่อเลี่ยงภาษีที่เป็นปัญหาในระบบเดิม” นายอรรถกฤต กล่าว

อย่างไรก็ตาม แม้ว่ารายได้จะได้รับผลกระทบระยะสั้น ทำให้ยอดขายบุหรี่ลดลงรวมทั้งจากการที่ผู้ประกอบการบางรายตุนสินค้าไว้ล่วงหน้า แต่ในระยะยาวรายได้ภาษียาสูบไม่ได้รับผลกระทบแน่นอน แม้ว่าโรงงานยาสูบขายได้น้อยลง แต่คนอื่นขายได้มากขึ้น ในราคาและภาระภาษีที่เพิ่มขึ้น รัฐก็ได้ภาษีเท่าเดิม

นายอรรถกฤต กล่าวอีกว่า โครงสร้างภาษีใหม่ถือเป็นผลงานชิ้นโบแดงของกระทรวงการคลัง เพราะทำให้บุหรี่แพงขึ้น คนสูบลดลงและไม่กระทบรายได้ภาษียาสูบ ดังนั้นต้องพิจารณาอย่างรอบคอบหากจะปรับภาษีบุหรี่เพื่อปกป้องโรงงานยาสูบ หรือเอื้อบุหรี่ราคาถูกแลกกับการดูแลสุขภาพของประชาชนและรายได้ภาษียาสูบ

ทั้งนี้ โรงงานยาสูบควรเร่งพัฒนาคุณภาพสินค้า พัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ที่ส่งผลต่อสุขภาพผู้สูบน้อยลง เพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันกับบุหรี่จากต่างประเทศ และขยายตลาดเพื่อมุ่งสู่การส่งออกมากขึ้นด้วย