ของกินที่ฮอกไกโด

โดย ม.ล.อัจฉราพร ณ สงขลา

ใครเป็นนักกินจะต้องหลงรักเกาะฮอกไกโด และเป็นที่รู้กันนะคะว่าของอร่อยของญี่ปุ่นส่วนหนึ่งมีโรงงานและการผลิตอยู่ที่เกาะฮอกไกโด เพราะเกาะฮอกไกโดคือพื้นที่ตอนบนสุดของญี่ปุ่นเป็นพื้นที่การเกษตรและกสิกรรมที่ดีมาก ซึ่งก็ไม่เพียงแต่มีการปลูกพืชผักมากมายเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งเลี้ยงสัตว์ เช่น วัวนมและแกะ ซึ่งให้ทั้งนมสดและนำมาแปรรูปเป็นเนยและชีสส่งไปขายทั่วญี่ปุ่น

เกาะฮอกไกโดนอกจากเป็นแหล่งผลิตอาหารบนพื้นดินแล้วยังมีความอุดมสมบูรณ์ไปถึงทรัพยากรในทะเล

ปลาแซลมอนก็จับได้มากที่ฮอกไกโด และยังเป็นแหล่งที่ปลาแซลมอนมาวางไข่ด้วย

มหาสมุทรแปซิฟิกที่อยู่นอกเกาะฮอกไกโด มีสัตว์ทะเลชุกชุมซึ่งอยู่กับกระแสน้ำเย็นโอยาชิโวที่ไหลเลี้ยววนลงมาจากทวีปอเมริกาเหนือ นำหอยปูปลาจำนวนมากลงมาให้คนญี่ปุ่นได้จับกิน

อาหารทะเลอร่อยเป็นสีสันอยู่ทั่วเกาะฮอกไกโด หากเดินเมื่อยๆ ในเกาะฮอกไกโดอาจพบคนกำลังปิ้งหอยเชลล์ขายที่ข้างทาง เขาวางฝาหอยด้านที่ติดเนื้อบนตะแกรงเหนือเตาถ่าน ราดโชยุลงไปบนเนื้อหอย ปิ้งจนร้อน พอซอสเดือดปุด ๆ เนื้อหอยก็สุก คนขายใช้มีดซอยเนื้อหอยที่ติดกับฝาให้เป็นชิ้นเล็กๆ ยื่นให้เราพร้อมกับไม้จิ้ม 1 อัน ราคา 400 เยน

ฉ่ำทั้งน้ำทั้งเนื้อ อร่อยและเพลิดเพลินไปได้ในบรรยากาศการเดินเล่นในเกาะฮอกไกโดค่ะ

ตัวอย่างเล็กๆ ที่เห็นอย่างนี้แหละค่ะ ที่ทำให้เขาพูดกันว่า เกาะฮอกไกโด มีความอร่อยให้สัมผัสอยู่ทุกที่

เวลานั่งรถในเกาะฮอกไกโดออกไปนอกเมืองก็เห็นทุ่งเกษตรที่ดูแล้วทั้งภูมิประเทศและภูมิอากาศคล้ายกับยุโรป เพราะก็อยู่ในแนวเส้นรุ้งเดียวกับยุโรปตอนกลาง

พืชพันธ์ุธัญญาหารบนแผ่นดินที่นี่อุดมสมบูรณ์และมีสีสันไม่ต่างจากฝรั่งเศส

ผู้เขียนคิดว่าหากไม่มีเกาะฮอกไกโด อาหารญี่ปุ่นจะไม่อร่อยเหมือนอย่างที่เป็นอยู่แน่นอน หรือถ้าลบเกาะฮอกไกโดออกจากแผนที่ญี่ปุ่นไปแล้ว ญี่ปุ่นจะขาดเนื้อหาแห่งความอิ่มเอมจนโหวงเหวงไปเลยทีเดียว

ว่าตามจริงการเกษตรญี่ปุ่นทั่วประเทศก้าวหน้ามากอยู่แล้วในรูปแบบของตนเอง

ญี่ปุ่นปลูกพืชและใช้พื้นที่เพาะปลูกอย่างคุ้มค่า ที่ว่างๆ ข้างบ้านคนญี่ปุ่นไม่กี่ตารางเมตรเขาก็ปลูกโน่นนี่สารพัด เช่น ปลูกเผือก ส้ม พลับ เกาลัด ฯลฯ

ผลผลิตที่มาวางขายตามข้างทางบางแห่งนั้น ไม่ได้มาจากแหล่งกสิกรรมในพื้นที่ใหญ่เลย แต่มาจากพื้นที่ว่างข้างบ้าน

ตอนเช้าที่เราขับรถผ่านหมู่บ้านซึ่งปลูกส้มในเกาะฮอกไกโด เห็นคนนำส้มใส่ถุงตาข่ายมาวางไว้ที่เพิงเล็กๆ มีหลังคาซึ่งปลูกไว้ที่ข้างถนน มีป้ายติดไว้ที่เพิงบอกว่า ส้มราคาถุงละเท่าใด เช่น 400 หรือ 500 เยน แล้วก็วางกล่องใส่เงินไว้ ไม่ต้องมานั่งขาย ใครขับรถผ่านอยากจะซื้อส้มก็จอดรถแวะลงไปหยิบถุงส้มแล้วใส่เงินไปในกล่อง ตกเย็นเจ้าของก็มาเก็บเงินกลับบ้าน

อาหารหลักและสำคัญของคนญี่ปุ่นคือ ข้าวพันธุ์ Japonica ซึ่งเป็นข้าวเมล็ดสั้นมีความเหนียวเล็กน้อย คนญี่ปุ่นปลูกข้าวชนิดนี้เป็นหลัก ทั้งนำมาหุงกินและอาจแปรรูปไปเป็นเหล้าสาเก ขนมโมจิ และแป้งทำขนมกรุบกรอบต่างๆ

คนญี่ปุ่นให้คุณค่าของการผลิตข้าวมากเพราะเป็นอาหารหลักของคนทั้งชาติ ซึ่งการปลูกข้าวของคนญี่ปุ่นนั้น ในส่วนที่ผลิตข้าวในที่นาหรือเกษตรกรรมแปลงใหญ่ก็จะมีอยู่ทั่วไปทั้งประเทศ

แต่ที่น่าสังเกตคือการผลิตข้าวใน พื้นที่เล็กๆ ของคนญี่ปุ่นก็มีกระจายอยู่ทั่วไป เราจะเห็นคนญี่ปุ่นปลูกข้าวตามซอกตึก หรือที่ว่างข้างบ้านในเมืองใหญ่ๆ แม้ในพื้นที่เพียง 20 ตารางเมตร เขาก็ปลูกข้าวไว้กินได้

ถึงฤดูเก็บเกี่ยวจะมีรถเกี่ยวข้าวและสีข้าวคันเล็กๆ ไปสีข้าวตามซอกซอย ส่วนฟางข้าวก็ปั่นให้เป็นปุ๋ยให้เน่าเปื่อยไม่เผาทิ้งเหมือนบ้านเรา

วิถีชีวิตอย่างนี้เป็นภาพที่ทำให้เห็นว่าคนญี่ปุ่นแม้จะมีฐานะดีอย่างไรเขาก็อยู่แบบพึ่งพาตัวเอง อะไรที่ทำได้ก็จะทำเอง เช่น การปลูกพืช ผัก ผลไม้ หรือแม้แต่ข้าวไว้กินเองในพื้นที่เล็กๆ ข้างบ้านนี้เป็นสิ่งที่เราแทบไม่เห็นในวิสัยการปลูกข้าวที่อื่นในโลก อาจจะเห็นในเกาหลี จีน และเวียดนาม แต่ก็ไม่ชัดเจนเหมือนที่ญี่ปุ่น

เกาะฮอกไกโดนั้นเป็นพื้นที่เขาใช้ทำเกษตรกรรมแปลงใหญ่เพาะปลูกพืชผลการเกษตร ให้ผลผลิตจำนวนมาก มีระบบเก็บเกี่ยวเหมือนกับในอเมริกา ออสเตรเลีย

เกาะฮอกไกโดยังเป็นพื้นที่ปลูกดอกไม้เมืองหนาวขนาดใหญ่ มองไปแล้วเห็นความตั้งใจที่คนญี่ปุ่นต้องการยก ภาพงามๆ ในยุโรปมาไว้เชยชมในบ้านตัวเองให้ทัดเทียมกับยุโรป ทำให้เราได้เห็นลาเวนเดอร์สีม่วงเต็มท้องทุ่งไม่ต่างกับที่ Provence ทางตอนใต้ของฝรั่งเศส ใครเห็นก็ประทับใจ แต่คนญี่ปุ่นก็ไม่ได้คิดแค่ทำทุ่งลาเวนเดอร์นำไปสกัดกลิ่นทำเครื่องสำอางอย่างที่ยุโรปทำเท่านั้น แต่คนญี่ปุ่นยังเป็นนักดัดแปลงฝีมือดี นำกลิ่นของดอกลาเวนเดอร์ไปทำเป็น Lavender Ice Cream ขายดิบขายดี กลายเป็นของกินที่ต้องห้ามพลาดที่ฮอกไกโด ใครไม่ได้กินแล้วถือว่าไปไม่ถึงฮอกไกโด

สินค้าเกษตรบางชนิดที่มีบทบาททางเศรษฐกิจมากที่เกาะฮอกไกโดคือ ข้าวโพดหวานและมันฝรั่ง ซึ่งวัตถุดิบสำคัญ 2 ชนิดนี้จะกลายไปเป็นวัตถุดิบสำคัญที่นำมาแปรรูปทั้งเป็นอาหารและขนมหลากหลายชนิด

ฮอกไกโดเป็นพื้นที่ปลูกมันฝรั่งที่สำคัญของญี่ปุ่น

ข้าวโพดหวานญี่ปุ่นนั้นพัฒนาสายพันธุ์จากทวีปอเมริกาใต้จากที่เมล็ดแข็งที่วัวเคี้ยวแทบไม่ออกให้กลายมาเป็นสายพันธุ์ของญี่ปุ่นที่ปอกเปลือกแล้วกินดิบๆ ได้เลยและรสชาติที่นุ่มลิ้นหวานมัน

ผลผลิตเกษตรญี่ปุ่นได้กลายไปเป็นขนมหลากหลายชนิด ที่สนามบิน New Chitose และสนามบิน Hakodate สำหรับคนไทยแล้วพื้นที่ตรงใกล้ประตูเข้าเครื่องบินเหมือนกับเป็นพื้นที่สั่งลาในการซื้อขนมของเกาะฮอกไกโดกลับบ้าน ญี่ปุ่นมีรายได้จากการขายขนมให้กับนักท่องเที่ยวอย่างเป็นล่ำเป็นสัน

สำหรับนักเดินทางชาวไทยแล้ว คนไทยเรานี่แหละเป็นสาวกขนมญี่ปุ่นตัวจริง มีขนมบางชนิดของฮอกไกโดได้มี บล็อกเกอร์นำมาเสนอกันในสื่อโซเชียลเป็นที่รู้จักกันแพร่หลาย ทำให้หลายคนต้องการลิ้มลอง เมื่อมาถึงที่ต่างกระวีกระวาดหยิบใส่ตะกร้ากันไม่ยั้งมือ ร้านค้าขนมที่สนามบินยังมีป้ายกำกับถึงที่มาที่ไปของขนมเป็นภาษาไทยไว้ให้ด้วย

คนไทยไปเที่ยวญี่ปุ่นจะมีรายการสั่งซื้อขนมกลับบ้านแทบทุกคน บางคนมีรูปและราคาติดมือจากเมืองไทยมาเสร็จสรรพ

รับรองว่าซื้อไม่ผิดแน่

ยังสงสัยว่าคนญี่ปุ่นเองจะรู้จักขนมที่บ้านตัวเองเหมือนคนไทยหรือเปล่านะ

(อ่านต่อวันเสาร์หน้าค่ะ)