ESG Corner พันธบัตรสีเขียว

& อรุณี ศิลปการประดิษฐ & Fund Management

ปัจจุบันผู้ลงทุนนอกจากจะให้ความสำคัญเรื่องผลตอบแทนจากการลงทุนเป็นเกณฑ์ในการเลือกลงทุนในตราสารแต่ละประเภทแล้ว กระแสการให้ความสำคัญกับการลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีความรับผิดชอบต่อสังคมกำลังเริ่มเข้ามามีบทบาทและเป็นที่สนใจมากขึ้นของกลุ่มนักลงทุนสถาบัน

ส่งผลให้หลายประเทศเริ่มออกกฎหมายเพื่อสนับสนุนให้หน่วยงานต่างๆ ทั้งภาคการผลิตและการลงทุนให้ความสำคัญต่อการรักษาสิ่งแวดล้อม ซึ่งรวมถึงหน่วยงานกำกับดูแลตลาดทุนอาเซียน (ASEAN Capital Markets Forum : ACMF) ก็ได้เห็นชอบแนวทางให้จัดทำเกณฑ์ในการออกพันธบัตรอาเซียนกรีนบอนด์ (ASEAN Green Bond Standards) เพื่อให้ใช้เป็นเกณฑ์เดียวกันทั้งภูมิภาคอาเซียน

พันธบัตรกรีนบอนด์ เป็นสินทรัพย์ที่เกิดขึ้นเพื่อระดมทุนสำหรับโครงการต่างๆ ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เช่น การฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม พลังงานหมุนเวียน อุดหนุนการก่อสร้างอาคารประหยัดพลังงาน รวมถึงตราสารเพื่อความยั่งยืน (ESG) ซึ่งพันธบัตรกรีนบอนด์ได้ออกเสนอขายครั้งแรกในปี 2550 Climate Awareness Bond มูลค่า 600 ล้านยูโร

จนมาถึงปัจจุบัน ปี 2560 มูลค่ารวมของพันธบัตรกรีนบอนด์ขยายตัวขึ้นเป็น 2.32 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยการเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดในปี 2559 เกิดจากข้อตกลงระดับนานาชาติด้านสภาพอากาศ หรือ International Paris Climate Agreement ในปี 2558 นานาประเทศเห็นว่าพันธบัตรสีเขียวจะเป็นหนึ่งในแนวทางที่จะสามารถทำให้บรรลุ เป้าหมายในข้อตกลงดังกล่าว และลดปริมาณก๊าซคาร์บอนของตนให้อยู่ภายใต้มาตรฐานใหม่ได้

ตราสารหนี้ที่จะถือเป็นพันธบัตรสีเขียวจะมีขั้นตอนจัดทำ 4 ขั้นตอน ตามมาตรฐาน Green Bond Principles ดังนี้

1.Use of Proceeds กำหนดว่าผู้ออกตราสารจะต้องนำเงินไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมอย่างชัดเจน ทั้งนี้ ผู้ออกตราสารหนี้อาจจะออกตราสารเพื่อระดมทุนและลงทุนเอง หรืออาจจะระดมทุนเพื่อนำไปปล่อยสินเชื่อให้แก่เจ้าของโครงการสีเขียวก็ได้

2.Process for Project Evaluation and Selection กำหนด แนวทางการประเมินผลและคัดเลือกโครงการ โดยหน่วยงานผู้ รับผิดชอบเรื่องตราสารหนี้เพื่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้งการให้ข้อมูลเกี่ยวกับหน้าที่และความรับผิดชอบ เช่น การกำหนดเกณฑ์สำหรับโครงการที่จะออกพันธบัตรสีเขียว

3.Management of Proceeds กำหนดแนวทางบริหารเงินที่ผู้ออกพันธบัตรสีเขียวสามารถระดมทุนมาได้ โดยกระบวนการดังกล่าวต้องสามารถตรวจสอบได้ และจัดสรรเงินให้สอดคล้องกับความต้องการใช้เงิน โดยผู้ออกพันธบัตรสีเขียวจะต้องปฏิบัติตามแนวทางการออกตราสารหนี้ทั่วไป แต่ต้องแยกบัญชีเพื่อให้ผู้ตรวจสอบบัญชีสามารถตรวจสอบการบริหารเงินที่ยังไม่ได้จัดสรรสำหรับโครงการลงทุนได้

4.Reporting กำหนดให้จัดทำรายงานการใช้เงินรายงวดและรายโครงการจนกว่าจะจัดสรรเงินครบถ้วน รวมทั้งจัดทำรายงานประสิทธิภาพของโครงการ เช่น ปริมาณพลังงานที่สามารถประหยัดได้ หรือปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ลดลง

แม้ว่าปัจจุบันประเทศไทยจะยังไม่มีการระดมเงินผ่านพันธบัตรประเภทนี้ แต่เชื่อว่าจากการที่ประเทศต่างๆ ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน เริ่มหันมาตระหนักถึงความสำคัญของการลงทุนอย่างมีความรับผิดชอบต่อสังคมมากขึ้น พันธบัตรกรีนบอนด์อาจจะเป็นทางเลือกใหม่ในการระดมทุน และการลงทุนของนักลงทุนที่ให้ความสำคัญกับเรื่องความ รับผิดชอบต่อสังคมในอนาคต