หุ้นกู้ตกสวรรค์

จิรวัฒน์ สุภรณ์ไพบูลย์ผู้บริหารสายงานธุรกิจบริการไพรเวทแบงค์ธนาคารกสิกรไทย

ในช่วงปีที่ผ่านมา คงได้ยินข่าวการผิดนัดชำระหนี้ของผู้ออกตราสารหนี้บางรายกันบ้างแล้ว ทำให้ประเด็นความน่าเชื่อถือของผู้ออกหุ้นกู้กลับมาเป็นที่สนใจอีกครั้ง

เมื่อนักลงทุนลงทุนในหุ้นกู้ที่ออกโดยบริษัทเอกชนที่มีความเสี่ยงสูงขึ้น ก็ย่อมต้องการผลตอบแทนสูงขึ้น ตามหลักการ "เสี่ยงมากก็ควรได้ผลตอบแทนมากกว่า" กล่าวคือหากเปรียบเทียบหุ้นกู้ที่มีคุณสมบัติอื่นเหมือนกันหมด ยกเว้นอันดับความน่าเชื่อถือ หุ้นกู้ที่ได้รับการจัดอันดับระดับสูง เช่น ระดับ AAA ก็ย่อมที่จะให้อัตราดอกเบี้ยที่ต่ำกว่าหุ้นกู้ที่ได้รับการจัดอันดับระดับต่ำกว่า

เช่น BBB เป็นต้น ทั้งนี้ อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มอาจจะไม่ได้แปรผันเป็นเส้นตรงเลยเสียทีเดียว โดยเฉพาะหุ้นกู้ที่มีอันดับคร่อมอยู่ระหว่าง "Investment Grade" (ระดับที่ลงทุนได้โดยนักลงทุนสถาบันขนาดใหญ่ที่จะมีอันดับความน่าเชื่อถือตั้งแต่ BBB ขึ้นไป) กับ "High Yield" (หุ้นกู้ผลตอบแทนสูงที่มีอันดับความน่าเชื่อถือต่ำกว่า BBB) จะให้อัตราผลตอบแทนส่วนเพิ่มที่สูงขึ้นแบบก้าวกระโดดเลยทีเดียว

นั่นก็เพราะนักลงทุนสถาบันรายใหญ่มักจะให้ความสนใจเฉพาะกับตราสารที่อยู่ในระดับที่ลงทุนได้เท่านั้น หากหุ้นกู้นั้นๆ ในเวลาถัดไปถูกปรับลดอันดับลงจนต่ำกว่าระดับที่ลงทุนได้แล้ว นักลงทุนสถาบันมักจะเร่งขายออกจากพอร์ตของตนเอง ดังนั้น ราคาหุ้นกู้ที่ขายได้จะถูกกดจากผู้ซื้อ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อปริมาณความต้องการ High Yield มีน้อยกว่าจากปริมาณนักลงทุนใน High Yield ที่มีอยู่ไม่มาก

ดังนั้น เมื่อพิจารณาให้ดีจะพบว่าเส้นแบ่งพรมแดนระหว่างหุ้นกู้ ทั้งสองกลุ่มดังกล่าวนั้น ดูคล้ายๆ กับเส้นแบ่งแดนระหว่างสวรรค์กับนรกเลยทีเดียว ดังนั้น การข้ามผ่านลงมา หรือที่เรียกว่า Cross Over จึงดูคล้ายๆ กับนางฟ้าตกสวรรค์ (Fallen Angel) จากระดับ Investment Grade ตกลงมาเป็น High Yield

จริงอยู่การลงทุนหุ้นกู้ Fallen Angel จะทำให้นักลงทุนต้องเผชิญกับความเสี่ยงที่มากกว่าปกติ แต่การศึกษาอย่างละเอียดก่อนการลงทุนจนมั่นใจว่าสาเหตุที่ทำให้ผลประกอบการและ/หรือสถานการณ์ทางการเงินของบริษัทผู้ออกตราสารย่ำแย่จนถูกปรับลดอันดับความน่าเชื่อถือลงนั้นเป็นเพียงเรื่องชั่วคราวเท่านั้น และคาดการณ์ว่าบริษัทดังกล่าวกำลังจะฟื้นตัวขึ้นและจะกลับมาโดดเด่นเหมือนเดิมในไม่ช้า ก็จะทำให้การลงทุนในหุ้นกู้ตกสวรรค์นี้สามารถสร้างผลตอบแทนได้สูงขึ้นมากเลยทีเดียว แนวทางที่น่าสนใจสำหรับการลงทุนในหุ้นกู้ข้างต้น คือการเลือกลงทุนผ่านกองทุนรวมที่มีทีมนักวิเคราะห์และผู้จัดการกองทุนดูแลและเจาะลึกข้อมูลโดยละเอียดแทนนักลงทุนที่ขาดทั้งความชำนาญและเวลา