ปรับตัว...รับเศรษฐกิจฟื้น

ดร.ธนิต โสรัตน์รองประธานสภาองค์การนายจ้างผู้ประกอบการค้าและอุตสาหกรรมไทย

วันแห่งความโศกเศร้าอาดูรของคนไทยที่เพิ่งผ่านพ้นไปยังติดตรึงหัวใจไปอีกนานเท่านาน แต่ประเทศไทยคงต้องเดินหน้า ในด้านเศรษฐกิจเราติดกับดักมานานเริ่มจากปัญหาการเมืองต่างขั้ว ตามมาด้วยผลกระทบจากเศรษฐกิจโลกชะลอตัวทำให้ส่งออกติดลบต่อเนื่อง 5 ปี กระทบเป็นลูกโซ่ไปทุกภาคส่วนของระบบเศรษฐกิจ ก่อนหน้านี้ที่เคยขยายตัวเฉลี่ยเกือบร้อยละ 5 ตั้งแต่ปี 2557 ขยายตัวเฉลี่ยเหลือเพียงร้อยละ 2.1

ผลคือที่ผ่านมาภาคธุรกิจรายเล็กไปถึงรายใหญ่ใช้วิธีตั้งรับมาโดยตลอด เช่น การชะลอขยายธุรกิจจนถึงขั้นการลงทุนติดลบมา 2-3 ปี สะท้อนจากตัวเลขตั้งโรงงานใหม่ในปีที่แล้วติดลบร้อยละ 4.6 หากเป็นมูลค่าลดลงถึง ร้อยละ 21 ปีนี้ครึ่งปีแรกในเชิงปริมาณถดถอยร้อยละ 2.0 แต่เป็นมูลค่ายังลดลงร้อยละ 9.26 ขณะที่ดัชนีผู้บริโภคครึ่งปีแรกขยายตัวเพียงร้อยละ 0.6 ถือว่าต่ำมากทั้งที่ราคาน้ำมันดิบขยับตัวสูงขึ้นด้วยซ้ำไป ตามมาด้วยการว่างงานเดือน ก.ค.ขยับสูงขึ้นเป็นร้อยละ 1.22 เทียบจากช่วงเดียวกันของปีที่แล้วอยู่ที่ร้อยละ 0.9 ช่วงเวลา 1 ปี จำนวนคนว่างงานเพิ่มขึ้น 8.5 หมื่นคน

ตัวเลขข้างต้นบ่งชี้ว่าถึงแม้นส่งออกจะกลับมาขยายตัวได้ดีแต่ภาคส่วนเศรษฐกิจอื่นๆ ซึ่งอยู่ขอบนอกยังอยู่ในสภาวะทรงตัว ไม่อยากให้ผู้ประกอบการติดยึดกับตัวเลขเศรษฐกิจเดิมๆ ต้องผ่านพ้นลุกขึ้นไปให้ได้ เพราะช่วงหลังจากนี้เป็นรอยต่อของการฟื้นตัวหากยังคงซึมเศร้าโดยไม่ทำอะไรนอนรอให้รัฐบาลช่วยคงเป็นเรื่องเพ้อฝันอยู่ไปวันๆ จะกลายเป็นว่าเสียโอกาสไปอย่างน่าเสียดาย สัญญาณการฟื้นตัวของเศรษฐกิจมาจากปัจจัยภายนอก ซึ่งการประชุมของกองทุนการเงินระหว่างประเทศและธนาคารโลกเมื่อกลางเดือน ต.ค.นี้ ระบุว่าเศรษฐกิจโลกปีหน้าจะกลับมาขยายตัวได้ร้อยละ 3.7 หรือสูงกว่า

เริ่มจากประเทศจีนและฮ่องกงมีสัดส่วน 1 ใน 5 ของการส่งออกไทย จากการที่สีจิ้นผิง ได้รับเลือกเป็นเลขาพรรคฯ แนวโน้มยังคงเป็นประธานาธิบดีต่อเนื่องสมัยที่ 2 และจะมีความแข็งแกร่งทางการเมืองมากกว่าเดิม จะทำให้ผลักดันนโยบายเศรษฐกิจได้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะส่งผลต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลก ขณะที่ประเทศญี่ปุ่นคู่ค้าส่งออกอันดับที่ 3 ของไทย ชินโสะ อาเบะ สัปดาห์ที่ผ่านมาได้รับการเลือกตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีสมัยที่ 3 ด้วยคะแนนเสียงท่วมท้นจะทำให้เขาผลักดันนโยบายกระตุ้นการบริโภค เพราะคนญี่ปุ่นกอดเงินแน่นไม่ยอมใช้จ่ายผิดกับคนไทยกอดหนี้ก้อนโตไม่มีเงินซื้อของ

จากการที่ประธานาธิบดีทรัมป์กำหนดเยือนประเทศสำคัญของเอเชียระหว่างการประชุมเอเปกที่ฟิลิปปินส์จะทำให้มีการเจรจาแก้อุปสรรคการค้าและลดความตึงเครียดในคาบสมุทรเกาหลี อีกทั้งการเลือกตั้งหลายประเทศในยุโรป เช่น ฝรั่งเศส เยอรมนี และอีกหลายประเทศได้ผู้นำแบบอนุรักษ์ไม่สุดโต่งซึ่งจะเอื้อต่อการค้าโลกให้เดินหน้า

กลับมาที่ประเทศไทยถึงแม้ว่าครึ่งปีแรกเศรษฐกิจยังทรงตัวทั้งด้านการบริโภคและเศรษฐกิจฐานราก ซึ่งยังติดกับดักคนจน 11.4 ล้านคน และมูลหนี้ภาคประชาชนสูงสุดในรอบหลายปี การกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาลที่ผ่านมาด้วยงบประมาณจำกัดหรืองบช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อยไม่ถึง 5 หมื่นล้านบาท ช่วยเศรษฐกิจปีหน้าได้ไม่ถึงครึ่งเปอร์เซ็นต์ด้วยซ้ำไป

หากรัฐบาลต้องการให้ปี 2561 เศรษฐกิจขยายตัวได้ร้อยละ 4.2 คงต้องมีมาตรการอะไรใส่เข้าไปอีกและทบทวนนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจแบบเงินไหลไปกระจุกตัวเศรษฐกิจด้านบน ซึ่งคงปฏิเสธไม่ได้ที่ผ่านมาคนจนและเป็นหนี้มากกว่าเดิม จากข้อมูลธนาคารแห่งประเทศไทย ระบุว่า ไตรมาส 3 สินเชื่อบุคคลผ่านระบบธนาคารเพิ่มขึ้นถึง 1.231 แสนล้านบาท ตัวเลขรูดเงินสดผ่านบัตรเครดิต ซึ่งดอกเบี้ยโหดมากๆ เพิ่มขึ้น 1.7 หมื่นล้านบาท หรือขยายตัวร้อยละ 4.5 บ่งบอกว่าเศรษฐกิจของประชาชนยังอ่อนแอจึงไม่มีเงินมาจับจ่ายใช้สอย

ที่กล่าวมานี้ไม่อยากให้ไปพึ่งการส่งออกเพียงอย่างเดียวเพราะหากมีปัจจัยแทรกซ้อนส่งออกอาจสะดุด ควรมีการกระจายความเสี่ยงด้วยการพึ่งพาการบริโภคในประเทศ ซึ่งเป็นสิ่งที่ควรทำและเป็นทิศทางของแต่ละประเทศ แต่บอกว่าเป็นเรื่องยากมากๆ เพราะปัญหาภายในของไทยมีค่อนข้างมาก เช่น ประเด็นความอ่อนแอของเกษตรกร รวมถึงหนี้ครัวเรือนยังอยู่ในระดับสูง จำนวนคนรายได้ต่ำมีสัดส่วนถึงร้อยละ 17.5 ของประชากรทำให้ไม่มีอำนาจซื้อ แต่คงไม่ใช่ไปปรับค่าแรงให้สูงซึ่งไม่ใช่ทางออกในการแก้ปัญหาจะยิ่งกลับไปเพิ่มต้นทุนของประเทศด้านอื่นๆ

อย่างไรก็ตาม แนวโน้มเศรษฐกิจโลกปีหน้าเป็นบวกแน่นอน ซึ่งจะส่ง ผลดีต่อการส่งออกให้กลับมาเป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจจะทำให้เศรษฐกิจในภาคส่วนอื่นๆ ฟื้นตัว ไม่อยากให้ผู้ประกอบการโดยเฉพาะ เอสเอ็มอีมองโลกในแง่ร้าย งอมือ งอเท้า ตีโพยตีพาย ว่าเศรษฐกิจยังไม่ฟื้น

ผมอยู่ในเซ็กเตอร์ที่เกี่ยวข้องกับการส่งออกเห็นการขยับตัวไปในทาง ที่ดี จากตัวเลขของภาครัฐจีดีพีของเอสเอ็มอีปีนี้ขยายตัวถึงร้อยละ 4.5 สูงกว่าที่ประเมินไว้ คงต้องหันกลับมาดูว่าธุรกิจของตัวเองว่าขยายตัวตามตัวเลขเฉลี่ยนี้หรือไม่ หากยังพอมีแรงให้เร่งปรับตัว ปรับกลยุทธ์จากเชิงรับไปเชิงรุก แต่การลงทุนหรือปล่อยเครดิตลูกค้าคงต้องดูหน้าดูหลังให้ดีจะได้ไม่โทษผมว่าแนะนำผิดๆ...นะครับ n

(สนใจรายละเอียดเพิ่มเติมดูได้ทางเว็บไซต์ www.tanitsorat.com หรือ www.facebook.com/tanit.sorat)