จีนมองยางไทย

รองศาสตราจารย์ ดร.อัทธ์ พิศาลวานิชศูนย์ศึกษาการค้าระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย

ผมเขียนบทความนี้ที่ "Hanyuan Mansion Hotel" ที่ตั้งในมหาวิทยาลัยเกษตรกรรมหนานจิง เมืองหนานจิง (Nanjing) ซึ่งเป็นเมืองเอกของมณฑลเจียงซู (Jiangsu) เพราะระหว่างวันที่ 23-28 ต.ค. 2560 ผมได้รับเชิญจาก Prof. Dr. Zhou Shudong ซึ่งเป็นอาจารย์จาก "College of Economics and Management" ของมหาวิทยาลัยเกษตรกรรมหนานจิง (Nanjing Agricultural University : NAU) มหาวิทยาลัยแห่งนี้มีอายุ 115 ปี (ตั้งปี 1902) ซึ่งนับได้ว่าเป็นมหาวิทยาลัยด้านการเกษตรที่เก่าแก่ที่สุดอันดับสองรองจากมหาวิทยาลัยหังโจว (Hangzhou University, อายุ 120 ปี)

การไป NAU ครั้งนี้ของผมก็เพื่อไปบรรยายให้นักศึกษาปริญญาโทและเอกฟังเรื่อง "The Potentials of Thai Natural Rubber in the World Market and ASEAN" นอกจากผมจะไปบรรยายแล้ว ผมได้มีโอกาสไปเก็บข้อมูลบริษัท "Bio Energy" ที่มณฑลอันฮุย ซึ่งใช้อ้อยเป็นหลักและมีกำหนดการที่จะเก็บข้อมูลบริษัทหมอนยางพาราของจีนอีกด้วย

ผมมีโอกาสได้นั่งพูดคุยเรื่องอุตสาหกรรมยางพาราของไทยในมุมมองของนักวิชาการจีน ซึ่งก็คือ "Prof. Dr. Zhou Shudong" ผมถามท่านว่ามองอุตสาหกรรมยางพาราไทยอย่างไรบ้าง ท่านตอบดังนี้ครับ

1.ยางพาราไทยมีความสำคัญต่อประเทศไทยอย่างมากเพราะเป็นหนึ่งพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ ที่สามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรและภาคอุตสาหกรรมไทย ที่สำคัญคือว่าประเทศจีนก็ได้อาศัยยางพาราจากประเทศไทยเพื่อมาป้อนกับอุตสาหกรรมล้อรถยนต์และอื่นๆ ซี่งบริษัทอุตสาหกรรมยางพาราของจีนส่วนใหญ่อยู่ในมณฑลซานตงโดยเฉพาะล้อรถยนต์ สำหรับในมณฑลเจียงซูก็มีผลิตภัณฑ์ยางพาราเช่นกัน เท่าที่เห็นก็เป็นหมอนยางพารา โดยใช้วัตถุดิบยางพาราจากประเทศไทย แต่ประเทศไทยส่งออกเป็นวัตถุดิบส่วนใหญ่ ซึ่งยังมีการแปรรูปน้อยมากเมื่อเทียบกับจีน ซึ่งตรงกันข้ามกับประเทศจีนแม้ว่าจะไม่มีวัตถุดิบยางพาราธรรมชาติ แต่จีนเน้นการแปรรูปผลิตภัณฑ์ยางพาราทั้งหมด โดยผ่านการวิจัยและพัฒนา

ขณะนี้ล้อรถยนต์ของจีนพัฒนาไปถึงขึ้นฝังชิปติดตามไปกับล้อรถยนต์ และด้วยรัฐบาลจีนกำลังผลักดันอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้า ตอนนี้ประเทศจีนกำลังคิดค้นและพัฒนาล้อยางรถยนต์ที่สอดรับกับรถยนต์ไฟฟ้าเพื่อให้รถนั้นประหยัดพลังงานเวลาวิ่ง ซึ่งก็เป็นอีกหนึ่งผลิตภัณฑ์ยางพาราแห่งอนาคตที่บริษัทจีนกำลังพัฒนากันอยู่ขณะนี้

2.จีนมีการพัฒนาให้มีการใช้ยางสังเคราะห์เพิ่มขึ้นเพื่อทดแทนยางธรรมชาติ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อไปเป็นวัตถุดิบในหลายผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมยางให้มากขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับตัวเลขการผลิตยางสังเคราะห์ของโลกที่ผลิตมากกว่าผลผลิตจากยางธรรมชาติ โดยเฉลี่ยปีละ 2 ล้านตัน ประเทศจีนเป็นผู้ผลิตยางสังเคราะห์รายใหญ่ของโลก ปี 2559 ผลผลิตอยู่ที่ 5.5 ล้านตัน (สัดส่วน 37% ของผลผลิตโลก) ขณะนี้มีการนำเสนอการผลิตล้อรถยนต์ให้มีสัดส่วนยางสังเคราะห์ (คุณสมบัติมีความทนทาน) ต่อยางธรรมชาติ (คุณสมบัติระบายความร้อน) เพิ่มสูงขึ้นเป็นสัดส่วน 50 ต่อ 50 จากปัจจุบันล้อรถยนต์ 1 ล้อ มีสัดส่วนยางธรรมชาติ 25% ยางสังเคราะห์ 20% นอกนั้นเป็นส่วนของส่วนของสารเคมีและวัสดุอื่นๆ

3.ให้ซานตงเป็นตลาดกลางซื้อขายยางพาราและศูนย์กลางอุตสาหกรรมยางพาราของโลก โดยเฉพาะยางล้อรถยนต์ที่ใหญ่ที่สุดของประเทศจีน คิดเป็นร้อยละ 40 ของการผลิตทั้งหมด ตามด้วยการผลิตในมณฑลเจียงซู (Jiangsu) และมณฑลเจ้อเจียง (Zhejiang) เป็นต้น ตัวเลขของ "Statista" ปี 2559 จีนผลิตยางรถยนต์เกิน 1,000 ล้านเส้น

นอกจากนี้มี "Rubber Valley" เพื่อพัฒนาอุตสาหกรรมยางพาราครบวงจร ก่อตั้งเมื่อปี 2528 มี 1,200 บริษัทที่ผลิตผลิตภัณฑ์ยางพารา คิดเป็นร้อยละ 80 ของมูลค่าอุตสาหกรรมยางพาราของประเทศจีน การมีมหาวิทยาลัยชิงเต่าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Qingdao University of Science & Technology) ซึ่งมีความเชี่ยวชาญในการพัฒนาเทคโนโลยียางพารา และตลาดซื้อขายยางพาราระหว่างประเทศ "QinRex ตั้งที่เมืองชิงเต่า โดยเป็นความร่วมมือกับเขตการค้าเสรีชิงเต่า (Qinqdao Free Trade Zone : QFTZ) และสมาคมอุตสาหกรรมยางพาราจีน (China Rubber Industry Association : CRIA) และสุดท้ายท่านบอกว่าทำอย่างไรให้บริษัทยางพาราจีนที่เข้าไปในประเทศไทยผลิตผลิตภัณฑ์ปลายน้ำให้มากขึ้น