สร้าง-ปรับปรุงบ้าน ซื้อวัสดุเองดีหรือไม่

เจ้าของบ้านหลายท่านอาจเคยเข้าใจว่า การซื้อวัสดุก่อสร้างเองทั้งหมดโดยว่าจ้างผู้รับเหมาเฉพาะค่าแรงนั้น น่าจะประหยัดงบประมาณกว่าการมอบหมายให้ผู้รับเหมาซื้อ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของตัวคูณค่าดำเนินการและกำไรของผู้รับเหมาที่เราจะสามารถตัดออกไปได้เพื่อลดงบประมาณในการก่อสร้าง

อย่างไรก็ดี การที่เจ้าของบ้านเลือกซื้อวัสดุก่อสร้างทั้งหมดด้วยตัวเองอาจไม่ได้ช่วยประหยัดค่าก่อสร้างเสมอไป เพราะปริมาณวัสดุที่คำนวณไว้มีโอกาสคลาดเคลื่อนจากปริมาณที่ต้องใช้จริง หากวัสดุเหลือใช้เป็นจำนวนมากก็จะสิ้นเปลืองงบประมาณโดยเปล่าประโยชน์

ในความเป็นจริงแล้ว วัสดุก่อสร้างบางชนิดเจ้าของบ้านอาจทำการเลือกซื้อเองได้ แต่บางอย่างก็ควรให้ผู้รับเหมาเป็นผู้จัดหาจะดีกว่า ในการพิจารณาว่าวัสดุใดเหมาะจะเลือกซื้อเอง แนะนำให้อาศัยหลักการง่ายๆ เพียง 3 ข้อ คือ "นับจำนวนได้ พอใจบริการ เจ้าของบ้านชอบ"

นับจำนวนได้ หมายถึงการซื้อของที่สามารถนับจำนวนเป็นชิ้นได้ หรือมีปริมาณไม่มากสามารถคำนวณได้ง่าย โอกาสติดตั้งผิดพลาดน้อย ส่วนใหญ่มักเป็นวัสดุตกแต่ง เช่น สุขภัณฑ์ อุปกรณ์ต่างๆ ในห้องครัวกระเบื้องปูพื้นหรือผนัง (สามารถวัดพื้นที่หรือนับจำนวนแผ่นได้) เป็นต้น

ส่วนของที่ไม่สามารถนับจำนวนได้มีปริมาณมาก โอกาสผิดพลาดในงานก่อสร้างสูง เช่น คอนกรีต อิฐ หิน ปูน ทราย เหล็กเส้น สี ท่อประปา สายไฟ ฯลฯ ควรให้ผู้รับเหมาเป็นฝ่ายจัดการหาซื้อจะดีกว่า เพราะถ้าซื้อเกินหรือขาดไป ผู้รับเหมาจะเป็นผู้รับผิดชอบเอง

พอใจบริการ หมายถึงการซื้อของที่มีรูปแบบบริการครบวงจร ตั้งแต่สำรวจหน้างาน ออกแบบ จำหน่าย ติดตั้ง และรับประกันคุณภาพหรือผลงาน เช่น บริการมุงกระเบื้องหลังคาพร้อมโครง บริการติดตั้งฉนวนกันความร้อน บริการออกแบบพร้อมปูกระเบื้องพื้น/ผนัง รวมถึงติดตั้งสุขภัณฑ์และอุปกรณ์ต่างๆ ฯลฯ

เจ้าของบ้านชอบ หมายถึงการซื้อของที่เจ้าของบ้านพอใจจะซื้อ โดยอาจไม่ได้คำนึงถึงราคาและค่าใช้จ่ายมากนัก เพราะเป็นของที่แสดงออกถึงสไตล์และรสนิยมของเจ้าของบ้าน เช่น โคมไฟระย้าตกแต่งในโถงสูง หินอ่อนสั่งพิเศษนำเข้าจากต่างประเทศ เป็นต้น

เมื่อเจ้าของบ้านตัดสินใจได้ว่าจะซื้อวัสดุก่อสร้างรายการใดด้วยตัวเอง ก็สามารถตกลงกับผู้รับเหมาเพื่อตัดรายการวัสดุ หรือวัสดุพร้อมค่าแรงออกจากเอกสารเสนอราคาค่าก่อสร้างที่ผู้รับเหมาเสนอมาได้ (ปกติผู้รับเหมาจะเสนองานแบบครบถ้วนสมบูรณ์ไว้ก่อน) ดังนั้น เอกสารเสนอราคาค่าก่อสร้างจากผู้รับเหมาจึงควรมีรายละเอียดในส่วนต่างๆ ครบถ้วนมากที่สุด เพื่อที่จะได้เพิ่มหรือลดงานในแต่ละส่วนได้แม่นยำขึ้น