ยานยนต์แห่งอนาคตที่ไร้คนขับ

ชัชวาล สังคีตตระการ

เมื่อตอนที่แล้ว ผมได้เล่าถึงความท้าทายของการวิจัยและพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ ในประเด็นของจริยธรรมซึ่งจะส่งผลต่อการยอมรับจากมนุษย์ในการตัดสินใจต่างๆ ของปัญญาประดิษฐ์ หนึ่งในความท้าทายนั้นคือ การนำมาใช้กับรถยนต์ไร้คนขับ (Self-Driving Car หรือบางที่เรียก Driverless Car)

ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ผมมีโอกาสได้เข้าร่วมสัมมนาเกี่ยวกับยานยนต์ไฟฟ้า ซึ่งจัดโดย NSTDA Academy มีวิทยากรจากหลายภาคส่วนทั้งเอกชนและภาคการศึกษามาให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับด้านต่างๆ ในอุตสาหกรรมนี้ ประเทศไทยก็มีความตื่นตัวและมีการวิจัยพัฒนากันมาอย่างต่อเนื่องนับสิบปีเช่นกัน แต่ด้วยข้อจำกัดหลายประการทำให้ดูไม่ค่อยราบรื่นหรือโดดเด่นสักเท่าไร แต่ไม่กี่ปีที่ผ่านมาเราเริ่มเห็นข่าวการพัฒนายานยนต์ไฟฟ้าในสื่อต่างๆ กันบ่อยขึ้น รวมถึงยานยนต์แบบไร้คนขับด้วย ผมไม่ได้อยู่ในวงการนี้โดยตรง ทำให้เพิ่งรู้ว่ามีการพัฒนากันอยู่อย่างต่อเนื่อง แต่อาจด้วยงบประมาณที่ค่อนข้างมีอยู่อย่างจำกัด ทำให้การพัฒนาค่อยเป็นค่อยไป

ในงานสัมมนามีอาจารย์จากสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชียหรือเอไอที มาช่วยแบ่งปันประสบการณ์การพัฒนายานยนต์อัตโนมัติซึ่งน่าสนใจ และดูเหมือนอาจารย์และทีมพัฒนาก็มีความสุขกับการทำงานด้านนี้ ทำให้ผมมั่นใจว่าหากมีการสนับสนุนอย่างจริงจัง ประเทศไทยเราก็ไม่น้อยหน้าใครแน่นอน แต่เมื่อลองมาคิดดูว่า กว่ารถยนต์ที่ไม่มีคนขับจะออกมาสู่ท้องถนนปะปนกับรถทั่วไปนั้น ต้องฝ่าปราการความท้าทายอีกพอสมควร ไม่เพียงแค่ประสิทธิภาพความสามารถของรถเท่านั้น แต่รวมไปถึงสาธารณูปโภคพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง การเชื่อมต่อข้อมูลระหว่างรถด้วยกัน ระหว่างรถกับคน หรือรถกับสภาพแวดล้อม และอาจรวมไปถึงการปรับปรุงผังเมืองเพื่อให้เหมาะสมและสอดคล้องกับการทำงานของระบบด้วย ผมคงไม่สามารถทำนายได้ว่า อีกนานแค่ไหนภาพนี้จะเกิดขึ้นได้จริง แต่ที่มั่นใจคือเรากำลังมุ่งหน้าไป

แล้วรถยนต์ไร้คนขับล่ะ ผมอยากใช้คำว่า ยานยนต์ไร้คนขับ มากกว่า เพราะเมื่อถึงเวลานั้น รูปลักษณ์อาจหน้าตาไม่เหมือนกับรถยนต์ในปัจจุบันแล้วก็ได้ เพราะหากเราพัฒนาให้กลายเป็นรถไฟฟ้าโดยสมบูรณ์ ก็หมายความว่า เราไม่จำเป็นต้องมีเครื่องยนต์อีกต่อไป พื้นที่ส่วนที่เคยเป็นเครื่องยนต์ก็สามารถออกแบบให้เป็นห้องโดยสารได้ และยิ่งถ้าไร้คนขับจริงๆ เราก็จะได้พื้นที่ส่วนที่เคยเป็นของคนขับ มาเป็นห้องโดยสารที่กว้างขวาง

ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบรถยนต์ไฟฟ้าให้ความเห็นว่า แม้รถยนต์ไฟฟ้าที่ขับเคลื่อนโดยไม่ต้องมีคนขับนั้น จะมีพื้นที่ห้องโดยสารเพิ่มขึ้นอีกมาก จากการที่ไม่ต้องมีเครื่องยนต์และพื้นที่ส่วนคนขับ จึงสามารถดันส่วนห้องโดยสารไปจนสุดด้านหน้าและสุดด้านหลังได้หากไม่จำเป็นต้องมีที่เก็บสัมภาระ แต่การออกแบบที่ดูก้าวล้ำนำหน้ามากเกินไป กลับยังไม่เป็นที่นิยมนัก เนื่องจากคนส่วนใหญ่ยังติดภาพรถยนต์ในรูปลักษณ์เดิมๆ การออกแบบที่ดูแปลกแหวกแนวมากเกินไป แม้ทำได้แต่ตลาดยังไม่ยอมรับและต้องใช้เวลาอีกสักระยะกว่าที่คนหรือตลาดส่วนใหญ่จะให้การยอมรับได้ เทคโนโลยีที่ดีจึงต้องมาในห้วงเวลาที่ใช่ด้วย

ในตอนหน้าผมจะมาเล่าต่อว่า การที่รถยนต์ในปัจจุบันจะพัฒนาการไปสู่การเป็นยานยนต์ไร้คนขับอย่างสมบูรณ์นั้น มีอยู่กี่ระดับและมีลักษณะอย่างไรบ้าง n