ปรัชญาของผังเมือง

โดย...หน้ากากอสังหาฯ

ก่อนหน้านี้ ผมเคยพูดถึงเรื่องความท้าทายของผังเมืองกับเมืองที่เจริญเติบโตรวดเร็วอย่างกรุงเทพฯ ไปแล้ว ครั้งนี้ผมขอพูดเรื่องผังเมืองอีกสักครั้ง เพื่อตอกย้ำให้พวกเราทุกคนเห็นความสำคัญของผังเมือง โดยจากการพูดคุยกับรุ่นใหญ่หลายคนในแวดวงอสังหาริมทรัพย์ก็มีหลายประเด็นที่น่าสนใจ ซึ่งผมจะค่อยๆ นำเสนอต่อเนื่อง

สำหรับเรื่องที่อยากจะแบ่งปันในครั้งนี้ ก็คือ ปรัชญาของผังเมือง ว่ากันว่า ปรัชญาในการออกแบบเมือง หรือวางผังเมือง มีด้วยกัน 2 แนวทาง คือ 1.เติบโตอย่างยั่งยืน สอดคล้องกับเศรษฐกิจและสังคม และ 2.คนอยู่ต้องอยู่อย่างถูกสุขลักษณะ ซึ่งการที่เมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ ไม่ได้ให้ความสำคัญกับผังเมืองมากเท่าที่ควร จึงทำให้การขยายตัวของเมืองไม่ได้เป็นไปตาม 2 ปรัชญาดังกล่าว

และนั่นเป็นคำตอบของคำถามที่ว่า...ทำไมกรุงเทพฯ รถติด เพราะศูนย์รวมทุกอย่างกระจุกอยู่ในเมือง ซึ่งใครๆ ก็อยากอยู่ในพื้นที่ที่มีสาธารณูปโภคที่ดี หน่วยงานราชการก็กระจุกตัวอยู่ในกรุงเทพฯ งานดีๆ ออฟฟิศดีๆ โรงเรียนดีๆ โรงพยาบาลดีๆ ล้วนอยู่ในกรุงเทพฯ และส่วนใหญ่ก็อยู่ใจกลางเมือง เมื่อเป็นเช่นนี้ เวลาที่คนเราจะใช้ชีวิต ตรงไหนมีงาน มีโรงเรียนดีๆ ก็อยากส่งลูกมาเรียน พอเรียนจบ ก็ทำงานในเมืองต่อ เพราะกลับไปอยู่ชานเมืองหรือกลับต่างจังหวัดก็ไม่มีงานอะไรจะให้ทำ ถ้าสร้างกิจกรรมทางเศรษฐกิจกระจายไปยังจังหวัดต่างๆ มั่นใจได้เลยว่า คนจังหวัดนั้นๆ เมื่อเรียนจบก็อยากกลับไปบ้าน ไปทำงานที่บ้าน

ผังเมืองในต่างประเทศ เป็นตัวชี้นำเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง ส่วนเมืองไทย แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมนำ แล้วให้ผังเมืองตาม ซึ่งผิด ต้องวางแผนที่ก่อน แล้วเดินตาม เหมือนขับรถ ถ้าไม่มีแผนที่ก็หลงทาง ไปคนละทิศละทาง สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ผิดพลาดมาในอดีต ทำให้การเติบโตของประเทศ แบบไร้ทิศทางหรือการตัดถนน ก็เลี้ยวไปเลี้ยวมา ขึ้นอยู่กับผ่านบ้านใคร ที่ดินคนไหนไม่มีเส้น ถนน รถไฟฟ้าก็ไม่ผ่าน แต่ถ้าเรามี (หน่วยงาน) ผังเมืองที่แข็งแรง จะไม่ได้ดูประโยชน์ที่ตัวบุคคลใดบุคคลหนึ่งเพราะจะมองประโยชน์ของประเทศเป็นหลัก