เขตเศรษฐกิจพิเศษ (1)

โดย...กุลฉัตร ฉัตรกุล ณ อยุธยา

ภายหลังการจัดตั้งประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน ทุกภาคส่วนย่อมได้รับผลกระทบ เนื่องจากการขยายตัวและการเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจภายในภูมิภาค อีกทั้งผลกระทบของความร่วมมืออื่นๆ เช่น กรอบความร่วมมือลุ่มน้ำโขง (GMS) ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยจำเป็นต้องมีการพัฒนาพื้นที่เขตการค้าและการลงทุนเพื่อเป็นประตูรองรับการเชื่อมโยงต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น

การจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษ ใช้กลยุทธ์สำคัญ 4 ประการ คือ 1) สนับสนุนพื้นที่เศรษฐกิจใหม่ 2) สนับสนุนโครงสร้างพื้นฐาน 3) สนับสนุน SMEs และการลงทุนต่อเนื่อง 4) จัดระเบียบพื้นที่เศรษฐกิจชายแดน โดยกำหนดพื้นที่จำเป็นต้องเร่งพัฒนาออกเป็น 2 ระยะ คือระยะแรก ประกอบด้วย ตาก สระแก้ว สงขลา ตราด และมุกดาหาร และระยะที่ 2 ได้แก่ กาญจนบุรี เชียงราย นครพนม หนองคาย และนราธิวาส โดยเร่งพัฒนาระยะที่ 1 ก่อนเนื่องจากเป็นกลุ่มจังหวัดที่มีความได้เปรียบทางด้านกิจการการค้าชายแดน มีมูลค่าสูงอยู่แล้ว

เขตเศรษฐกิจพิเศษ คือ เขตพื้นที่ที่จัดตั้งขึ้นเป็นการเฉพาะตามกฎหมายเพื่อประโยชน์ต่อการส่งเสริม สนับสนุน และอำนวยความสะดวก รวมทั้งให้สิทธิพิเศษบางประการในการดำเนินกิจการต่างๆ เช่น อุตสาหกรรม พาณิชยกรรม การบริการ หรือกิจการอื่นใดที่เป็นประโยชน์แก่การเศรษฐกิจของประเทศ มีหลายรูปแบบ เช่น เขตการค้าเสรี เขตอุตสาหกรรมเสรี เขตปลอดภาษี เขตการค้าชายแดนเสรี และเขตพัฒนาการส่งออก

คณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ (กนพ.) ที่จัดตั้งขึ้นตามคำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ เพื่อส่งเสริมการค้าและการลงทุนของประเทศ ตามนโยบายการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษ โดยใช้ประโยชน์จากความเชื่อมโยงด้านคมนาคมขนส่งของภูมิภาคอาเซียนและข้อตกลงการค้าเสรี ได้กำหนดกิจการเป้าหมายในเขตพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ 5 พื้นที่แรกแล้ว โดยในแต่ละพื้นที่จะมีกิจการเป้าหมายแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับศักยภาพ ข้อจำกัด และความต้องการของประชาชนในพื้นที่ โดยจัดกลุ่มเป็น 12 กลุ่มอุตสาหกรรม 62 กิจการ

การที่กลุ่มผู้ประกอบการจะตัดสินใจเลือกลงทุนในกลุ่มกิจการที่ได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ จะพิจารณาศักยภาพและความชำนาญ ซึ่งแต่ละจังหวัดล้วนมีศักยภาพแตกต่างกัน โดยแบ่งออกมาให้ดูทั้งหมด 5 เขต ดังนี้

1) เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดตราด “ศูนย์กลางการค้าส่ง ขนส่งต่อเนื่องระหว่างประเทศ และศูนย์กลางการให้บริการการท่องเที่ยวระดับภูมิภาค” ในพื้นที่ อ.คลองใหญ่ มีด่านบ้านหาดเล็กเป็นจุดผ่านแดนเชื่อมจังหวัดเกาะกง ประเทศกัมพูชา ซึ่งมีการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษเกาะกง ตัวอย่างธุรกิจเป้าหมาย ได้แก่ กิจการเพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ บริการพื้นฟูสุขภาพ การเดินเรือท่องเที่ยว การค้าชายแดนปลอดภาษี คลังสินค้า การขนส่งทางบก ทางทะเล ทางอากาศ ศูนย์เปลี่ยนถ่ายสินค้า คลังสินค้า ห้องเย็น แปรรูปสินค้าเกษตร อาหาร ประมง

(อ่านต่อฉบับหน้า)