กฎหมายใหม่ การลงทุนในเมียนมา

โดย...ปิยนุช ผิวเหลือง 

ปัจจัยแรกๆ ที่ช่วยส่งเสริมการลงทุนภายในประเทศ คือ การมีกฎหมายที่ชัดเจน สร้างความเชื่อมั่นแก่นักลงทุนทั้งในและต่างชาติ โดยเฉพาะในกลุ่มประเทศอาเซียนที่เป็นตลาดเปิดใหม่ ยังต้องการการลงทุนในประเทศอีกมาก เช่นเดียวกับที่ประเทศเมียนมาตระหนักถึงผลกระทบดังกล่าว จึงได้ร่างกฎหมายการลงทุนใหม่ที่จะสร้างความชัดเจนให้แก่บรรดานักลงทุนมากขึ้น

อูงแนงโอ เลขาธิการคณะกรรมาธิการการลงทุนเมียนมา (เอ็มไอซี) ให้สัมภาษณ์แก่สื่อท้องถิ่น ในประเด็นกฎหมายใหม่เกี่ยวกับการลงทุนในเมียนมา ว่า การอนุญาตการลงทุนและการดำเนินงานของบริษัทต่างๆ จะอยู่ภายใต้การดูแลของเอ็มไอซี และอยู่ภายใต้การดูแลของรัฐบาลและรัฐบาลท้องถิ่น ต่างจากก่อนหน้านี้ที่ทุกโครงการไม่ว่าจะเป็นธุรกิจขนาดเล็กหรือขนาดใหญ่จะดำเนินงานโดยเอ็มไอซีเป็นส่วนใหญ่ ด้วยกิจการแต่ละแห่งต่างต้องได้รับอนุมัติโดยเอ็มไอซี ทำให้การอนุมัติโครงการจึงใช้ระยะเวลานาน เพราะมีหลายขั้นตอนการดำเนินงาน ต้องเสนอต่อภาครัฐอีกครั้งและผ่านหลายส่วนงาน ทำให้ตลอดกระบวนการใช้เวลายาวนานกว่า 3 เดือน และเอกชนเองต้องแบกรับค่าใช้จ่ายที่ต้องใช้ที่ปรึกษาเพื่อยื่นดำเนินโครงการที่ใช้ระยะเวลานาน

หลังจากที่ได้เผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับกฎหมายใหม่การลงทุนจึงได้รับการตอบรับที่ดีจากหลายหน่วยงาน โดยเฉพาะภาคเอกชน ซึ่งส่งผลให้การดำเนินงานกระบวนการต่างๆ ง่ายขึ้น ทั้งกับนักลงทุนทั้งในและต่างประเทศ ซึ่งหน่วยงานต่างๆ ของรัฐบาลจะแบ่งหน้าที่การรับผิดชอบแต่ละโครงการชัดเจนขึ้น

อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านั้นมีกฎหมาย 2 ฉบับ ที่แยกสำหรับการลงทุนในประเทศของนักลงทุนท้องถิ่น และการลงทุนในประเทศของนักลงทุนต่างชาติ ส่งผลให้ทั้งสองฝ่ายต่างมองว่า อีกฝ่ายหนึ่งมีสิทธิประโยชน์เหนือกว่าและไม่ยุติธรรม โดยก่อนหน้านี้นักลงทุนในประเทศและประชาชนได้ตั้งข้อสงสัยและไม่ไว้วางใจ เมื่อรัฐประกาศใช้กฎหมายสำหรับนักลงทุนต่างชาติในปี 2555 ทำให้กังวลว่าการแข่งขันของธุรกิจท้องถิ่นจะลดลง หรือถูกเบียดจากบริษัทใหญ่จากต่างประเทศ

ฝั่งเอ็มไอซีและรัฐบาลต้องทำข้อมูลชี้แจงเกี่ยวกับกฎหมายทั้งสองฝ่าย จึงได้สร้างกฎหมายเดียว รวมทั้งสองส่วนเข้าด้วยกัน แต่อาจมีความแตกต่างกันเล็กน้อยที่ยังคงสิทธิประโยชน์ต่อคนท้องถิ่น และสนับสนุนวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมของประเทศ สำหรับสิทธิประโยชน์แก่นักลงทุนต่างชาติก็ได้ระบุไว้ชัดเจน สร้างความสะดวกให้แก่ทั้งสองฝ่าย จึงเชื่อว่ากฎหมายยุติธรรมและรักษาสิทธิประโยชน์แก่คนในประเทศ ทั้งเอื้อต่อการลงทุนของนักลงทุนต่างชาติด้วย ซึ่งเน้นผลประโยชน์ของชาติเป็นหลัก

ยกตัวอย่างเช่น เรื่องสัญญาเช่าที่ดิน ตามข้อกฎหมายใหม่ระบุว่าชาวต่างชาติสามารถเช่าที่ดินจากรัฐบาล หรือจากเอกชนในขั้นต้น 50 ปี และสามารถยืดระยะเวลาได้ 2 ครั้ง ซึ่งเหมือนกับสถานการณ์ที่มีอยู่ในกฎหมายก่อนหน้านี้ แต่ได้คุ้มกันเอกสิทธิ์ของนักธุรกิจท้องถิ่น ที่มีสิทธิประโยชน์ที่ดีกว่าสำหรับนักธุรกิจเมียนมา โดยบางพื้นที่คุ้มกันการลงทุนจากคนท้องถิ่นเท่านั้น ด้วยเล็งเห็นความสำคัญการพัฒนาธุรกิจในประเทศ โดยเฉพาะเอสเอ็มอีที่จะส่งผลดีต่อรายได้และความเป็นอยู่ของประชาชนโดยตรง โดยมีกองทุนสำรองสำหรับเอสเอ็มอีในการต่อยอดทางธุรกิจ อีกทั้งสนับสนุนในด้านความรู้พัฒนาทักษะการแข่งขัน รวมทั้งการทำตลาดทั้งในและต่างประเทศ รวมทั้งละเว้นภาษีในการลงทุนบางกลุ่มสำหรับนักลงทุนทั้งในและต่างชาติ โดยขึ้นอยู่กับกลุ่มอุตสาหกรรมและสถานที่ในการลงทุน เช่น เขตเศรษฐกิจพิเศษ ซึ่งจะกำหนดขึ้นโดยรัฐบาลตามข้อกฎหมาย ซึ่งการละเว้นภาษีส่วนใหญ่จะอยู่ในช่วงเวลา 3-5 ปี

สำหรับอุตสาหกรรมหลักที่รัฐให้การสนับสนุนคืออุตสาหกรรมการเกษตร ด้วยประชากรกว่า 70% ของประเทศอยู่ในภาคการเกษตรทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยการส่งเสริมการลงทุนจากรัฐจะขึ้นอยู่กับการพัฒนาในรัฐและภูมิภาคเป็นหลัก ในส่วนของเอ็มไอซีเมียนมา จะให้คำปรึกษาแก่รัฐบาลว่าพื้นที่ไหนที่ต้องดูแลโดยเอ็มไอซีโดยตรง โดยกฎหมายใหม่เกี่ยวกับข้อกำหนด ทั้งมาตรการภาษีของการลงทุนในประเทศ วางแผนว่าจะร่างแล้วเสร็จในสิ้นปีนี้ ซึ่งคาดว่าจะเสร็จเร็วกว่ากำหนด ซึ่งส่งผลดีต่อรัฐบาลในการประชาสัมพันธ์

“แต่สำหรับกฎหมายบริษัท (คอร์ปอเรต ลอวส์) คิดว่าเราสามารถยื่นต่อรัฐสภา ในการประชุมที่กำลังจะเกิดขึ้น ดังนั้นกฎหมายบริษัทจะพร้อมใช้ในปลายปีงบประมาณการเงินก่อนเดือน มี.ค. 2560 เห็นว่าจะต้องปรับปรุงตัวกฎหมายในทุกขั้นตอนให้แล้วเสร็จทันปลายปีงบประมาณการเงินนี้” อูงแนงโอ กล่าว