บาติกผีเสื้อปางสีดา เอกลักษณ์ของ‘สระแก้ว’

โดย...สวาท เกตุงาม

เมื่อพูดถึงผ้าบาติกต่างก็นึกถึงวัฒนธรรมภาคใต้ แต่ความนิยมที่แพร่หลายทำให้มีการผลิตขยายออกไปหลายพื้นที่ ซึ่งผูกโยงเข้ากับเอกลักษณ์ของแต่ละพื้นที่

สำหรับ จ.สระแก้ว ซึ่งมีน้ำตกปางสีดาเป็นแหล่งท่องเที่ยวขึ้นชื่อ รวมทั้งผีเสื้อปีกสวยมากมายนานาพรรณภายในอุทยานแห่งชาติปางสีดา ซึ่งมีความโดดเด่น จึงกลายมาเป็นสัญลักษณ์สำหรับการทำลายผ้าบาติกของชาวบ้านเนินผาสุก  ต.สระขวัญ อ.เมืองสระแก้ว ซึ่งเริ่มทำมากว่า 10 ปี นับตั้งแต่ปี 2546 โดย ธิธัต ฐษาชนะกิจ

ธิธัต เล่าว่า ชอบศิลปะมาตั้งแต่เด็ก จึงได้ฝึกทำจนเกิดความชำนาญ จึงร่วมมือกับภรรยาซึ่งประกอบอาชีพตัดเย็บเสื้อผ้าอยู่แล้วทำผ้าบาติกอย่างจริงจัง

“ในปี 2546 ได้รวบรวมสมาชิกในหมู่บ้านเนินผาสุกที่สนใจทำผ้าบาติกได้จำนวน 30 คน ลงหุ้นกันและทำการตัดเย็บเองตามลูกค้าสั่ง ในระยะแรกๆ ลวดลายจะคิดเอง ทำเอง โดยมีลวดลายที่เน้น เอกลักษณ์ของ จ.สระแก้ว เป็นหลัก เช่น มีรูปน้ำตกปางสีดา รูปโบราณสถานใน
ท้องถิ่น รูปดอกไม้ทั่วๆ ไป และรูปผีเสื้อ จากนั้นนำมาตัดเย็บเสื้อ มีทั้งเสื้อสูท ซาฟารีแบบเสื้อทั่วไป และตามสั่ง สำหรับเสื้อสำเร็จรูปได้นำออกไปขายตามสถานที่ต่างๆ สำหรับรายได้โดยเฉลี่ยต่อคนต่อเดือนไม่ต่ำกว่า 4,000 บาท เมื่อสิ้นปีก็จะมีการปันผลให้กับสมาชิกอีก และเมื่อปี 2547 ได้เข้าโครงการสินค้าโอท็อปของ จ.สระแก้ว ทำให้เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป”

หลังจากเข้าร่วมโครงการสินค้าโอท็อป ได้รับการสนับสนุนทั้งข้าราชการและหน่วยงานต่างๆ ใน จ.สระแก้ว เป็นอย่างมาก

ผ้าบาติกมีที่บ้านเนินผาสุกแห่งเดียวใน จ.สระแก้ว นอกจากส่งเสริมอาชีพให้กับกลุ่มแม่บ้านและผู้สนใจแล้ว ยังบริการสอนการทำผ้าบาติกให้กับนักเรียนตามโรงเรียนต่างๆ อีกด้วย

“ทางโรงเรียนจะพานักเรียนมาฝึกทำที่บ้านเนินผาสุก ทำการฝึกให้ฟรี หรือโรงเรียนติดต่อเพื่อสอนให้นักเรียนฝึกที่โรงเรียนก็ได้ โดยอุปกรณ์การฝึกโรงเรียนเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายเอง ทั้งนี้เพื่อให้เด็กรุ่นใหม่ รู้จักศิลปะพื้นบ้านที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง เพราะศิลปะการเพนต์รูปภาพลงบนผ้าเป็นงานที่ใช้สมาธิสูง และมีความประณีต ผ้าบาติกที่ได้รับความนิยมมากในขณะนี้เป็นรูปผีเสื้อ เนื่องจาก จ.สระแก้ว เป็นจังหวัดที่มีผีเสื้อปีกสวยมากที่สุด และเป็นเอกลักษณ์ของ จ.สระแก้ว อีกด้วย”

ศิลปะการเพนต์ผ้าบาติกเป็นอีกอาชีพหนึ่งที่สร้างรายให้กับชุมชนบ้านเนินผาสุก ที่สร้างสรรค์ด้วยศิลปะอันงดงามที่เป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น หากมาที่ จ.สระแก้ว จะมีรูปผีเสื้อบนเสื้อผ้าที่สวมใส่ นั่นคือ เสื้อผ้ามาจาก จ.สระแก้ว แน่นอน เพราะผีเสื้อปางสีดาคือเอกลักษณ์ของ จ.สระแก้ว ที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยป่าและสัตว์นานาชนิด พบได้ที่อุทยานแห่งชาติปางสีดา อ.เมืองสระแก้ว จ.สระแก้ว