หนุนผนึกสัมพันธ์จีนหลากมิติ

ศูนย์อาเซียนฯ จุฬาฯ เสนอกระชับสัมพันธ์จีนหลากมิติ เชื่อสหรัฐใช้เอเปกปิดล้อมจีน

นายปิติ ศรีแสงนาม ผู้อำนวยการศูนย์อาเซียนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่า อาเซียนควรเจรจาสร้างความร่วมมือกับจีนในมิติที่หลากหลายมากขึ้น ไม่ใช่แค่มิติการค้า แต่ต้องรวมถึงการสร้างความร่วมมือด้านสังคม วัฒนธรรม ความมั่นคง และความเชื่อมั่นในสัมพันธ์กับจีน

“ขณะนี้จีนกำลังต้องการเป็นพันธมิตรกับอาเซียนอย่างมาก แต่หลายชาติในอาเซียนไม่ไว้ใจจีน เพราะประชาชนบางประเทศรู้สึกว่าจีนเข้ามาแล้วอยู่นาน มาทำโครงการบางโครงการก็เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม มีปัญหาความโปร่งใสในการดำเนินการ” นายปิติ กล่าว

ที่ผ่านมาบางประเทศที่สร้างสัมพันธ์ในอาเซียน จะให้ความช่วยเหลือ ช่วยพัฒนาทักษะ และสร้างความร่วมมือด้านวัฒนธรรมด้วย เช่น ญี่ปุ่น สร้างความไว้เนื้อเชื่อใจโดยการเข้ามาสอนภาษา ตั้งหน่วยงานส่งเสริมความร่วมมือด้านต่างๆ กับประเทศพันธมิตร สร้างความเชื่อมั่นต่อการดำเนินธุรกิจของชาวญี่ปุ่น สหภาพยุโรปเข้ามาสอนเทคโนโลยีต่างๆ แต่จีนยังไม่เคยมีความร่วมมือลักษณะนี้

ทั้งนี้ หากการเจรจาเขตการค้าเสรีอาเซียน-จีน (ซีเอเอฟทีเอ) ครั้งต่อไป มีการเจรจาประเด็นเหล่านี้ จะเป็นประโยชน์ต่อการเจรจาเขตการค้าเสรีไทย-จีน รอบใหม่ด้วย ช่วยให้อาเซียน-จีนใกล้ชิดกันอย่างแท้จริง

นายปิติ กล่าวว่า สำหรับการประชุมสุดยอดผู้นำความร่วมมือทางเศรษฐกิจในเอเชีย-แปซิฟิก(เอเปก) ที่จัดขึ้นในวันที่ 18-19 พ.ย.นี้ ประเด็นที่น่าสนใจมากที่สุดอาจไม่ใช่เรื่องการค้า การลงทุน แต่เป็นการงัดข้อกันระหว่าง 2 มหาอำนาจของโลก คือ สหรัฐอเมริกาที่ต้องการปิดล้อมจำกัดเขตจีนผ่านนโยบาย Re-Balancing และการสร้างพันธมิตรของสหรัฐกับประเทศที่มีข้อพิพาทกับจีนในบริเวณทะเลจีนใต้ อันได้แก่ ฟิลิปปินส์ เวียดนาม ไต้หวัน ญี่ปุ่น เกาหลี มาเลเซีย บรูไน

ในขณะที่จีนเองก็ต้องการผลักดันนโยบายเชื่อมโยงเส้นทางสายไหมทางทะเลแห่งศตวรรษที่ 21 (21st Century Maritime Silk Road) ในพื้นที่ดังกล่าว

ทั้งนี้ ตามปกติเอเปกมักไม่ค่อยมีผลการเจรจาที่ผูกพันเป็นรูปธรรมมากนัก สิ่งที่น่าจับตาคือการเจรจาคู่ขนานระหว่างประเทศและกลุ่มประเทศต่างๆ โดยในครั้งนี้มีการเจรจาความตกลงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (ทีพีพี) ครั้งแรก โดยมีฟิลิปปินส์ เจ้าภาพเอเปกครั้งนี้ แสดงท่าทีต้องการเข้าร่วมด้วย

สำหรับการประชุมระดับรัฐมนตรีของเอเปกครั้งนี้ น่าจะมีการแสดงท่าทีและประกาศแผนต่างๆ เช่น ยืนยันเดินหน้าเขตการค้าเสรีเอเชีย-แปซิฟิก (เอฟทีเอเอพี) ประกาศใช้แผนแม่บทความเชื่อมโยงเอเชีย-แปซิฟิก (APEC Connectivity Blueprint 2015-2025) เพื่ออำนวยความสะดวกด้านการค้า การลงทุน และระบบโลจิสติกส์ในภูมิภาค ลดภาษีในบัญชีสินค้าด้านสิ่งแวดล้อม

ทั้งนี้ การประชุมเอเปกเป็นการประชุมระหว่างผู้นำจาก 21 เขตเศรษฐกิจ แบ่งเป็น 4 กลุ่มหลัก ได้แก่ 1.กลุ่มที่เป็นสมาชิกทีพีพีและความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (อาร์เซ็ป) 2.กลุ่มที่เป็นสมาชิกทีพีพีอย่างเดียว  3.กลุ่มที่เป็นสมาชิกอาร์เซ็ปอย่างเดียวและ 4.กลุ่มที่ไม่เป็นสมาชิกทั้งสองความตกลง