กรมข้าว เตือนพบหนอนห่อใบข้าวในนา

กรมการข้าว แนะเกษตรกร ไม่ให้ใช้สารฆ่าแมลงกลุ่มไพรีทรอยด์สังเคราะห์

นายประเสริฐ  โกศัลวิตร  อธิบดีกรมการข้าว  เปิดเผยว่า  ศูนย์ปฏิบัติการติดตามสถานการณ์ข้าว  รายงานว่า  สถานการณ์ศัตรูข้าวที่น่าเป็นห่วงในขณะนี้  คือ การระบาดของหนอนห่อใบข้าวในพื้นที่ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เนื่องจากเกษตรกรมีการใช้สารฆ่าแมลงที่ทางราชการไม่แนะนำ  เช่น  อะบาเม็กติน

นอกจากนี้ เกษตรกรยังใช้สารฆ่าแมลงในกลุ่มไพรีทรอยด์สังเคราะห์  เช่น แอลฟาไซเพอร์มิทริน  ไซเพอร์มิทริน  ไซแฮโลทริน  เดคาเมทริน  เอสเฟนแวเลอเรต
เพอร์มิทริน  ไซเพอร์มิทริน  ไตรอะโซฟอส  ไซยาโนเฟนฟอส  ไอโซซาไทออน ไฟริคาเฟนไทออน  ควินาลฟอส  และเตตระคลอร์วินฟอส  ซึ่งสารกลุ่มนี้จะทำลายศัตรูธรรมชาติเป็นผลให้เร่งการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลแมลงศัตรูข้าว รวมทั้งหนอนห่อใบข้าวด้วย

ดังนั้น เกษตรกรจึงควรระมัดระวังในการใช้สารฆ่าแมลงอย่างเคร่งครัด เพื่อหลีกเลี่ยงการทำลายระบบนิเวศน์ในนาข้าว  ซึ่งจะส่งผลถึงการระบาดของแมลงศัตรูข้าวหลายชนิดโดยเฉพาะเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและหนอนห่อใบข้าว หนอนห่อใบข้าว  Cnaphalocrocis  medinalis (Guenee)  หรือรู้จักกันทั่วไปว่าหนอนม้วนใบข้าว  หรือหนอนกินใบข้าว ตัวเต็มวัยเป็นผีเสื้อกลางคืนปีกสีน้ำตาลเหลืองมีแถบสีดำพาดที่ปลายปีก ตรงกลางปีกมีแถบสีน้ำตาลพาดขวาง  2-3  แถบ

ขณะเกาะใบข้าวปีกจะหุบเป็นรูปสามเหลี่ยม  มักเกาะอยู่ในที่ร่มใต้ใบข้าว เพศผู้มีขนาดเล็กกว่าเพศเมียเล็กน้อย  เพศเมียวางไข่เวลากลางคืนประมาณ  300 ฟองบนใบข้าว  ขนานตามแนวเส้นกลางใบและสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ไข่มีลักษณะเป็นรูปจานสีขาวขุ่นเป็นกลุ่ม  ประมาณ  10-12  ฟอง บางครั้งวางไข่เป็นฟองเดี่ยวๆ  ระยะไข่  4-6  วัน  หนอนที่ฟักจากไข่ใหม่ๆ มีสีขาวใส  หัวมีสีน้ำตาลอ่อน  หนอนโตเต็มที่มีสีเขียวแถบเหลือง หัวสีน้ำตาลเข้ม  หนอนโตเต็มที่จะเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วเมื่อถูกสัมผัส หนอนมี 5-6  ระยะ 

ส่วนใหญ่มี 5 ระยะ  หนอนวัยที่  5 เป็นวัยที่กินใบข้าวได้มากที่สุด  ระยะหนอน  15-17  วัน หนอนเข้าดักแด้ในใบข้าวที่ห่อตัวนั้น  ระยะดักแด้ 4-8  วัน ตัวเต็มวัยจะหลบซ่อนบนต้นข้าวและวัชพืชตระกูลหญ้าในเวลากลางวันและจะบินหนีเมื่อถูกรบกวน ผีเสื้อหนอนห่อใบข้าวจะเคลื่อนย้ายเข้าแปลงนา ตั้งแต่ข้าวยังเล็กและวางไข่ที่ใบอ่อน  โดยเฉพาะใบที่ 1-2  จากยอด เมื่อตัวหนอนฟักออกมาจะแทะผิวใบข้าวส่วนที่เป็นสีเขียว ทำให้เห็นเป็นแถบยาวสีขาว  มีผลให้การสังเคราะห์แสงลดลง หนอนจะใช้ใยเหนียวที่สกัดจากปากดึงขอบใบข้าวทั้งสองด้านเข้าหากันเพื่อห่อหุ้มตัวหนอนไว้ หนอนจะทำลายใบข้าวทุกระยะการเจริญเติบโตของข้าวถ้าหนอนมีปริมาณมากจะใช้ใบข้าวหลายๆ ใบมาห่อหุ้มและกัดกินอยู่ภายใน ซึ่งปกติจะพบตัวหนอนเพียงตัวเดียวในใบห่อนั้น ในระยะข้าวออกรวงหนอนจะทำลายใบธงซึ่งมีผลต่อผลผลิตเพราะทำให้ข้าวมีเมล็ดลีบ น้ำหนักลดลง  หนอนห่อใบสามารถเพิ่มปริมาณได้ 2-3  อายุขัยต่อฤดูปลูก พบระบาดในนาเขตชลประทาน  โดยเฉพาะแปลงข้าวที่ใส่ปุ๋ยอัตราสูง หนอนใช้ใบข้าวห่อหุ้มตัวและกัดกินอยู่ภายใน บริเวณที่ถูกทำลายจะเป็นทางขาวยาวขนานกับเส้นกลางใบ ทำให้การสังเคราะห์แสงของต้นข้าวลดลง

เกษตรกรที่มีข้อสงสัยสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่หน่วยงานของกรมการข้าวหรือศูนย์บริการชาวนา  50  แห่งทั่วประเทศ ในวันและเวลาราชการ