ครัวเรือนกัมพูชา

โดย...ชนิตร ชาญชัยณรงค์ ประธานสภาธุรกิจไทย-กัมพูชา

มาว่ากันถึงการศึกษาความต้องการของตลาด เมืองที่มีศักยภาพ และช่องทางจัดจำหน่ายสินค้าอาหารแปรรูปของไทย : กรณีศึกษาประเทศกัมพูชา ของสถาบันอาหารกันต่อนะครับ ผมเห็นว่าเป็นเรื่องที่คนจะเข้าไปทำธุรกิจการค้า ลงทุนในกัมพูชาน่าจะต้องรู้ ผลการศึกษาระบุว่า ระดับรายได้ต่อหัวเฉลี่ยของชาวกัมพูชามีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากปัจจุบันคนกัมพูชามีรายได้เฉลี่ยต่อหัวอยู่ที่ 1,000-1,200 เหรียญสหรัฐ ซึ่งจัดว่าเป็นประเทศที่มีรายได้ต่ำเหมือน สปป.ลาว และเมียนมา

ด้วยความที่ประชาชนส่วนใหญ่ยังมีกำลังซื้อไม่สูงนัก การตัดสินใจซื้อสินค้าจะเน้นพิจารณาจากประโยชน์ของสินค้าและราคาเป็นสำคัญ

อย่างไรก็ตาม แนวโน้มการเพิ่มขึ้นของรายได้อย่างต่อเนื่อง ทำให้ชาวกัมพูชามีกำลังซื้อเพิ่มขึ้น ส่งผลให้พฤติกรรมผู้บริโภคมีแนวโน้มเริ่มเปลี่ยนไปจับจ่ายใช้สอยสินค้าฟุ่มเฟือยมากขึ้น

หากพิจารณาสัดส่วนค่าใช้จ่ายของผู้บริโภคชาวกัมพูชา จะพบว่า ค่าใช้จ่ายค่าอาหารและเครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์ ยังคงมีสัดส่วนสูงกว่าค่าใช้จ่ายส่วนอื่นๆ กล่าวคือ มีสัดส่วนอยู่ที่ 44.8% จะเห็นได้ว่า ค่าใช้จ่ายค่าอาหาร เป็นค่าใช้จ่ายหลักของชาวกัมพูชาที่มีสัดส่วนถึงเกือบครึ่งหนึ่งของรายได้ทั้งหมด

ประชาชนมีรายได้ต่ำและต้องทำงานหนัก ผู้บริโภคใช้จะเงินส่วนใหญ่เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับอาหาร ซึ่งไม่ใช่เพราะผู้บริโภคมีรายได้ต่ำเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่เป็นเพราะอาหารมีราคาสูงขึ้น รองลงมาเป็นค่าที่อยู่อาศัย ค่าน้ำ ค่าไฟ และพลังงานอื่นๆ มีสัดส่วน 17.1%

ค่าเดินทางและขนส่ง เป็นค่าใช้จ่ายสูงเป็นอันดับ 3 มีสัดส่วน 12.2% ของรายได้ทั้งหมด

การที่ค่าใช้จ่ายค่าอาหารและเครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์ มีสัดส่วนสูงเมื่อเทียบกับรายได้ทั้งหมดของชาวกัมพูชา ย่อมส่งผลต่อวิถีชีวิตประจำวัน การใช้จ่ายจะมุ่งเน้นให้ความสำคัญกับสินค้าที่มีความจำเป็นต่อการดำรงชีวิตเป็นอันดับต้นๆ ปัจจุบันกัมพูชามีการพัฒนาสู่ความเป็นเมืองมากขึ้น

ธนาคารโลก รายงานว่า กัมพูชามีประชากรอาศัยอยู่ในเมือง 23% อาศัยอยู่ในชนบท 77.01% แต่ในอีก 5-10 ปีข้างหน้า คาดว่าประเทศกัมพูชาจะยิ่งตื่นตาตื่นใจไปกว่านี้ เพราะเกิดชุมชนต่างๆ จากทั่วโลก โดยเฉพาะชุมชนชาวจีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และเวียดนาม ที่มีการสร้างเมืองรอไว้แล้วที่กรุงพนมเปญ นี่คือโอกาสที่กำลังจะเกิดขึ้น