ปรับสัญญา Stock Futures

โดย...บริษัท ตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (ประเทศไทย)

Stock Futures หรือ SSF เป็นสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อ้างอิงราคาหุ้นรายตัว ดังนั้น ราคาของ SSF กับหุ้นอ้างอิงจะมีการเคลื่อนไหวไปในทิศทางเดียวกัน อย่างไรก็ตาม ในบางช่วงเวลาอาจมีเหตุการณ์ที่ส่งผลกระทบต่อราคาของหุ้นอ้างอิง แต่อาจไม่ส่งผลต่อ SSF ที่อ้างอิงหุ้นดังกล่าว และบางกรณีก็เป็นเหตุการณ์ที่ทำให้ราคาเปลี่ยนแปลงโดยไม่ได้เป็นผลจากการซื้อขาย ทำให้ตลาด TFEX อาจพิจารณาปรับสัญญา SSF เพื่อลดผลกระทบดังกล่าว

ดังนั้น ในสัปดาห์นี้คอลัมน์นัดพบ TFEX ขอนำเสนอรายละเอียดประเภทของเหตุการณ์ที่เกิดกับหุ้นอ้างอิงแล้วจะมีการปรับสัญญา SSF ที่อ้างอิงถึงกันนะครับ

หุ้นอ้างอิงของ SSF ปัจจุบันมีทั้งหมด 60 หุ้น ล้วนเป็นหุ้นสามัญที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ที่ราคาจะมีการปรับเปลี่ยนจากแรงซื้อแรงขายของผู้ลงทุนในตลาดหลักทรัพย์ตามภาวะตลาด โดยราคาของ SSF จะมีการเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางเดียวกัน

แต่อย่างไรก็ตาม ในบางครั้งหุ้นอ้างอิงอาจมีการดำเนินการในลักษณะที่เรียกว่า Corporate Action ซึ่งจะมีผลให้ราคาหุ้นอ้างอิงปรับเปลี่ยน แต่ผู้ถือหุ้นไม่ได้รับผลกระทบเนื่องจากมีการปรับปริมาณของหุ้นให้สอดคล้องหรือดำเนินการให้ผลของการเปลี่ยนแปลงของราคาหมดไป

ตัวอย่างเช่น การลดราคาพาร์ของหุ้นที่เมื่อราคาปรับลดลงก็จะมีการปรับเพิ่มปริมาณหุ้นในบัญชีของผู้ลงทุน ทำให้ไม่เกิดผลต่อผู้ถือหุ้นแต่อย่างใด โดย TFEX ได้มีการคำนึงถึงเหตุการณ์ในลักษณะนี้ และมีการปรับเงื่อนไขสัญญา Stock Futures ตามแต่กรณี เพื่อลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการทำ Corporate Action เช่น การปรับในส่วนของขนาดสัญญา (Contract Size) ราคา (Contract Price) หรือจำนวนฐานะการถือครอง (Open Positions) เพื่อมิให้ผู้ที่มีฐานะใน Stock Futures ที่อ้างอิงกับหุ้นนั้นๆ เสียผลประโยชน์

ตลาด TFEX ได้กำหนดแนวทางปฏิบัติเพื่อลดผลกระทบจาก Corporate Action ไว้ 5 ประเภทหลักๆ ดังต่อไปนี้ ประเภทที่ 1 หุ้นอ้างอิงจะเพิ่มทุนโดยให้สิทธิผู้ถือหุ้นเดิมจองซื้อหุ้นใหม่ (Right Offering) หรือออกใบแสดงสิทธิในการซื้อหุ้นเพิ่มทุนที่โอนสิทธิได้ (ที่เรียกว่า Transferable Subscription Right หรือ TSR) ตัวอย่างเช่น TTA ประกาศออกหุ้นเพิ่มทุนโดยขายให้ผู้ถือหุ้นเดิมเมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา

ประเภทที่ 2 คือ กรณีหุ้นอ้างอิงเปลี่ยนแปลงราคาพาร์ ตัวอย่างเช่น หุ้น BANPU ที่แตกพาร์ไปเมื่อปี 2556 จากเดิมราคา 10 บาท เป็นหุ้นละ 1 บาท ก็มีการปรับสัญญา BANPU Futures ทั้งราคาและขนาดของสัญญา Corporate Action

ประเภทที่ 3 ที่ TFEX จะดำเนินการปรับสัญญา Futures เมื่อเกิดการจ่ายปันผลเป็นหุ้นสามัญ หรือ Bonus Issue ตัวอย่างเช่น หุ้น HMPRO ที่มีการจ่ายปันผลเป็นหุ้นมาหลายครั้งในช่วงที่ผ่านมา ซึ่งแต่ละครั้ง HMPRO Futures ก็จะมีการปรับสัญญาด้วย

และประเภทที่ 4 คือ กรณีการจ่ายปันผลพิเศษ หรือ Extraordinary Dividend หรือจ่ายเงินคืนทุนให้ผู้ถือหุ้นเดิม ตัวอย่างเช่นกรณีหุ้น ADVANC และ DTAC ที่มีการจ่ายปันผลพิเศษเมื่อปี 2553–2554 แต่หากเป็นการจ่ายปันผลปกติที่มาจากผลการดำเนินการ TFEX จะไม่ทำการปรับสัญญาแต่อย่างใด เพราะถือว่าราคามีการปรับตัวรับรู้ผลดังกล่าวไปแล้ว ทั้งนี้ การจะแยกว่าเป็นปันผลแบบพิเศษหรือไม่นั้น จะดูจากประกาศของหุ้นดังกล่าวเป็นหลักนะครับ

Corporate Action ประเภทที่ 5 การควบรวมกิจการ หรือการถูก Takeover ซึ่งตลาด TFEX ได้ประกาศเป็นแนวทางเพิ่มเติมเมื่อช่วงเดือน พ.ค.ที่ผ่านมา เพื่อรองรับการควบรวมหุ้นที่เริ่มจะเกิดขึ้นในตลาดหุ้นไทย ซึ่งจะมีการใช้งานกับสัญญา BECL Futures ที่หุ้นอ้างอิง (BECL) จะมีการควบรวมกับ BMCL และจดทะเบียนเป็นหุ้นใหม่ในตลาดหลักทรัพย์ และสัญญา HEMRAJ Futures ที่หุ้นอ้างอิง (HEMRAJ) ถูกบริษัท ในตลาดหลักทรัพย์ทำคำเสนอซื้อหุ้นทั้งหมด ซึ่งเสมือนการถูกครอบงำกิจการ ซึ่งปัจจุบันตลาด TFEX ได้เริ่มประกาศแนวทางที่จะดำเนินการกับสัญญาทั้งสองตามลำดับขั้นตอนของที่บริษัทหุ้นแม่ของสัญญาดำเนินการอยู่

สำหรับ Corporate Action อื่นๆ นอกเหนือจากที่ได้แนะนำไว้ข้างต้นนั้น จะไม่ส่งผลให้เกิดการปรับสัญญา Futures ที่อ้างอิงหุ้นดังกล่าว อย่างเช่นการจ่ายเงินปันผลระหว่างกาล หรือการให้ใบสำคัญแสดงสิทธิ หรือที่เรารู้จักกันดีในชื่อ Warrant จะไม่มีปรับสัญญาแต่อย่างใด ซึ่งจะทำให้ราคาหุ้นอ้างอิง และราคาของสัญญาฟิวเจอร์สที่อ้างอิงหุ้นดังกล่าวมีส่วนแตกต่างกัน หรือที่เรียกว่าเกิด Discount ในราคาฟิวเจอร์ส เนื่องจากผู้ถือ SSF ไม่ได้รับประโยชน์เหมือนผู้ถือหุ้น ดังนั้น ราคาก็จะต่ำกว่านั่นเอง ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดในช่วงนี้ คือกรณี JAS Futures และหุ้น JAS ที่มีราคาแตกต่างกันมาก เนื่องจากไม่มีการปรับลักษณะสัญญา JAS Futures จากการที่ JAS ออก Warrant (JAS-W3)

สำหรับผู้ลงทุนที่ต้องการทราบรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการปรับสัญญา SSF ทั้งตัวอย่างเพื่อทำความเข้าใจหรือดูการปรับสัญญาที่เคยเกิดขึ้นแล้ว สามารถดูรายละเอียดได้ที่เว็บไซต์ตลาด TFEX www.tfex.co.th หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่โบรกเกอร์ที่ท่านเปิดบัญชี TFEX อยู่ได้นะครับ