ใกล้เวลานับถอยหลัง...

โดย...ภัทระ คำพิทักษ์

การทำงานใดๆ นั้น ถ้าโชคดี ซึ่งหมายถึง มีความพร้อม มีความรู้ที่นำเอามาใช้งานและวางแผนได้โดยแม่นยำ มีทรัพยากรหมายถึงคนที่มีความรู้ ความสามารถที่เหมาะสม มีทุนใช้จ่ายได้โดยไม่ติดขัด มีระบบสื่อสารที่ดี ทำให้คนเข้าใจได้ สามารถก่อพลังความพร้อมเพรียงได้ มีผู้นำที่ดี ยืดหยุ่นแต่ก็สุจริต กล้าหาญ รอบคอบและใช้คนเป็น อะไรๆ มันก็จะออกมาดี แต่ไม่บ่อยครั้งนักที่จะมีความบังเอิญเช่นว่าเหตุของความสำเร็จถึงจะมาประชุมกันโดยพร้อมเพรียง

บางครั้งเหตุพร้อมคนไม่พร้อม คนพร้อมเวลาไม่พร้อม เวลาพร้อมทรัพยากรมีจำกัด ฯลฯ ด้วยเหตุนี้ คนเก่ง คนมีความสามารถจริง ถึงต้องทำงานบนพื้นฐานที่ไม่พร้อมแต่สามารถสร้างความสำเร็จขึ้นได้

ไม่ใช่มาร้องขอแต่ความพร้อมถึงจะลงมือทำงาน

ด้วยเหตุนี้อีกเช่นกัน ลีกวนยิว อดีตนายกรัฐมนตรีสิงคโปร์ ผู้สร้างประเทศจากศูนย์ถึงได้รับการยอมรับนับถือจากทั่วโลกโดยดุษณีเมื่อเขาวายชนม์ไป

เห็นคำสรรเสริญของ ลีกวนยิว แล้วใครก็ตามที่ทำงานใหญ่อยู่บนความไม่พร้อมน่าจะมีกำลังใจที่จะทำงานนั้นๆ ให้ลุล่วงไป

ว่าถึงความไม่พร้อมแล้ว ตอนนี้บ้านเราออกจะน่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง

สถานการณ์ทางด้านเศรษฐกิจไปทางหนึ่ง ความมั่นคงไปทางหนึ่ง การสร้างกติกาไปทางหนึ่งและการปฏิรูปก็ไปอีกทางหนึ่ง ฯลฯ ทุกอย่างเป็นเหตุสำคัญที่อาจจะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงใหม่ๆ ได้แต่ดูเหมือนว่า สถานการณ์ไม่เอื้ออำนวยให้จังหวะของแต่ละเรื่องมาสอดรับกันอย่างลงล็อกกันเลยมีแต่กลับจะทำให้เรื่องต่างๆ ดูเป็นเหมือนลานที่หมุนไม่สบจังหวะกัน

การโยกย้ายนายทหารประจำปีกำลังจะเกิดขึ้น จังหวะนี้พรรคราชการน่าจะเข้มแข็งขึ้นแต่พอเหลียวหาผู้นำในภาคราชการก็ดูเหมือนจะมีแต่คนงำประกาย ไม่โดดเด่นออกมารับภาระอันนี้ได้ คนที่นำอยู่ก็ต้องวางมือ ฯลฯ

การเปลี่ยนผ่านที่กำลังจะเกิดทั่วไปที่ไม่แต่เฉพาะวงการทหารไม่ได้เป็นไปอย่างที่จะทำให้โล่งใจกันได้สักเท่าไหร่

การส่งต่อในหลายองค์กร ที่เป็นองคาพยพที่สำคัญๆ นั้นล้วนบ่งชี้ว่า สังคมเราสร้างคนไม่ทัน

การผลิตครู การสร้างคนข่าว การบ่มเพาะนักวิชาการ การฝึกฝนนักการทหาร การสร้างนักคุ้มครองผู้บริโภค การสร้างบุคลากรด้านเทคโนโลยี ฯลฯ

หลายวงการทีเดียวที่คนริเริ่มถากถางทางเอาไว้กำลังโรยราและโรยแรง แม้งานจะเป็นที่ยอมรับมากขึ้น เช่น งานคุ้มครองผู้บริโภคนั้น ทุกวันนี้ไม่ว่าในองคาพยพไหนก็ต้องนึกว่า ต้องมีที่นั่งให้กับผู้แทนของประชาชน ผู้แทนของผู้บริโภค แต่การสร้างคนที่มีความรู้ความสามารถอย่างนี้ ไม่ใช่เรื่องง่ายต้องมีความรู้ มีความใส่ใจ ผ่านการเพาะบ่ม และได้ลองอุทิศตนทำงานอย่างต่อเนื่อง

จะว่าไปบ้านเรากำลังขาดแคลนคนที่จำเป็นในสาขาอาชีพใหม่ๆ แต่ในขณะเดียวกันบางสาขาอาชีพที่เป็นอาชีพดั้งเดิม เช่น ราชการหรือการเมืองก็ถูกทำลายหรือทำลายตัวเองหรือทำร้ายกัน จนอุดมคติหรือจริยธรรมบางอย่างซึ่งเป็นเครื่องค้ำจุนจิตวิญญาณแห่งอาชีพได้จางหายไป

ในภาวะเช่นนี้ผมและหลายคนฝากความหวังไว้กับการปฏิรูป

ในการประชุมสภาปฏิรูปแห่งชาตินัดแรกๆ นั้น สมาชิกสภาปฏิรูปหลายคนได้แสดงความเห็นซึ่งก่อให้เกิดความหวังไว้พอสมควร เช่น พูดถึงการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจที่จะอำนวยความเป็นธรรมและสอดคล้องกับวิถีที่ยั่งยืนมากขึ้น ฯลฯ แต่นานวันเข้าเสียงเหล่านี้ยิ่งแผ่วเบาลง

มิหนำซ้ำถ้านับนิ้วดูอายุรัฐบาลก็จะพบว่า ถ้ากระบวนการร่างรัฐธรรมนูญเป็นไปตามกำหนด คือ ราวๆ เดือน ก.ย.จะนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายได้ หลังจากนั้นจะมีการออกกฎหมายลูกอีกราวๆ 25 ฉบับ

คำถามที่เกิดขึ้นง่ายๆ คือ อาจจะมีการปฏิรูปการเมืองโดยการเปลี่ยนแปลงกติกาการเมืองใหม่ แล้วการปฏิรูปที่เหลือจะอยู่ที่ไหน?

ทราบมาว่า คณะทำงานเรื่องการปฏิรูปหลายเรื่องทำงานได้อย่างแข็งขัน เรื่องคุ้มครองผู้บริโภคนั้นอาจจะเกิดจากมีฐานที่ดีมารองรับ เรื่องท้องถิ่นก็จะมีการยุบองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหลายอันเข้ามาเป็นเทศบาล ฯลฯ แต่หลายชุดยังมะงุมมะงาหราอยู่เลย

จะอะไรก็ตามถึงที่สุดแล้ว คนไม่ได้เห็นภาพใหญ่ว่า กำลังจะเกิดอะไรขึ้น จะมีการเปลี่ยนแปลงอะไร

ที่สำคัญไม่ได้มีส่วนร่วมในการเปลี่ยนแปลงนั้นเลย

แม้เหตุของความสำเร็จจะไม่มาประชุมพร้อมเพรียงกันและเวลาก็งวดมาทุกขนัดแต่ก็ไม่อยากบั่นทอนกำลังใจกันอย่างเดียว

ใครมีหน้าที่ มีโอกาสก็จงอย่าทอดธุระ อะไรแก้ไขได้ก็ขอให้แก้ไขและทำให้สำเร็จ

ส่วนใครมีหน้าที่ในการหาทางหนีทีไล่ก็เตรียมไว้ให้พร้อม

ประกอบเหตุที่ดีเอาไว้เรื่อยๆ ไม่สำเร็จวันนี้ก็ต้องสำเร็จสักวันจนได้ล่ะน่า

ว่าแต่ตอนนี้ใกล้ถึงเวลานับถอยหลังกันแล้วล่ะครับพี่น้อง