ทวงหนี้

ทุกท่านแยกผลของการ “ให้ยืม” กับการ “ให้เปล่า” ออกหรือไม่ครับ

หากให้ผมสรุป ผมสรุปสั้นๆ ว่า ให้ยืม คือช่วยเหลือแบบพอจะไต่ถามเรียกคืนอะไรบางอย่างได้ ขณะที่ ให้เปล่า คือการให้ไปฟรีๆ โดยไม่สามารถเรียกร้องอะไรตอบแทน

เรื่องน่าห่วงขณะนี้คือ โทนี แอบบอตต์ นายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย ดูเหมือนจะแยกทั้งสองคำนี้ไม่ออกเสียแล้ว

นับตั้งแต่นายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย ลั่นวาจาเรียกร้องให้อินโดนีเซียไม่ประหารชีวิตนักโทษคดีค้ายาเสพติดชาวออสเตรเลีย 2 คน โดยให้นึกถึงคุณความดีที่ออสเตรเลียช่วยเหลืออินโดนีเซียเมื่อครั้งเกิดสึนามิในปี 2547 ที่รัฐอาเจะห์ ก็ก่อให้เกิด “ดราม่า” ทั่วทั้งอินโดนีเซีย

แน่นอนครับ เวลามีใครให้ความช่วยเหลือเราก็ซาบซึ้งดี แต่จู่ๆ นึกจะมาทวงบุญทวงคุณโดยแลกเปลี่ยนกับสิ่งที่ไม่เท่าเทียม เราก็ย่อมรู้สึกแหม่งๆ ไปจนถึงไม่ค่อยพอใจ

โดยเฉพาะในกรณีไม่ให้ประหารนักโทษคดียาเสพติด เรื่องนี้ดูไม่ต่างอะไรกับการแทรกแซงความศักดิ์สิทธิ์ของกฎหมายและกิจการบ้านเมืองประเทศอื่นเลย

ดราม่าครั้งนี้ดูท่าทางจะไม่จบง่ายๆ เมื่อทั้งภาคประชาชน ภาคประชาสังคมในอินโดนีเซีย ต่างพร้อมใจกันลุกขึ้นมารวบรวมเงิน 1,000 ล้านเหรียญออสเตรเลีย ซึ่งเป็นจำนวนที่ออสเตรเลียเคยช่วยเหลืออินโดนีเซียครั้งเกิดสึนามิ เพื่อส่งคืนออสเตรเลียผ่านทางสถานทูต

แม้ทั้งนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีต่างประเทศของออสเตรเลียจะออกมาปฏิเสธแล้วว่า คำกล่าวของนายกรัฐมนตรีไม่ได้ต้องการจะข่มขู่หรือทวงบุญคุณอินโดนีเซียแต่อย่างใด แต่ดูเหมือนว่าจะไม่ทันเสียแล้ว

เรื่องนี้น่าจะกระทบต่อความสัมพันธ์อินโดนีเซียและออสเตรเลียทางอ้อม เพราะภาคประชาชนรู้สึกไม่ดีต่อแบรนด์ “ออสเตรเลีย” การค้าขายระหว่างกันคงไม่ราบรื่นเท่าใดนัก

คำถามต่อไปคือ หากดราม่านี้ยังดำเนินต่อไป จะถึงขั้นกระทบต่อเวทีอื่นๆ ที่ออสเตรเลียเกี่ยวข้อง เช่น เวทีความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค หรือ RCEP หรือไม่

เป็นเรื่องที่ยังหาคำตอบได้ยากครับ แต่หากชาวอินโดนีเซียสามารถรวบรวมเงินได้ถึง 1,000 ล้านเหรียญออสเตรเลียจริง ย่อมสร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่และก่อให้เกิดอะไรหลายอย่างตามมาแน่ๆ

นี่คงเป็นบทเรียนให้แก่ผู้นำชาติต่างๆ ทั่วอาเซียนและทั่วโลก ว่าบทบาทบนเวทีที่เกี่ยวข้องกับการต่างประเทศ จะขึ้นมาพูดอะไรซี้ซั้ว หรือทำตัวเป็นเจ้าหนี้ใครสุ่มสี่สุ่มห้าไม่ได้

บนเวทีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คงต้องแยกให้ดีระหว่างให้เปล่าและให้ยืม