มี-ไม่มีอะไรในโฆษณา

เป็นที่น่ายินดีที่ทุกวันนี้ประชาชนสนใจที่จะทำให้เงินออมเติบโตด้วยการลงทุนในตลาดทุน เห็นได้จากด้านอุปสงค์ที่มีผู้สอบถามมาที่ ก.ล.ต.สม่ำเสมอ ส่วนด้านอุปทานก็ชัดเจน เราได้พบเห็นโฆษณาผลิตภัณฑ์การลงทุนมากมายที่วิ่งเข้าหาประชาชน ทั้งทางหนังสือพิมพ์ วิทยุ อีเมล และป้ายโปสเตอร์ตามที่ต่างๆ

ด้วยพื้นที่โฆษณาอันจำกัดหรือด้วยเหตุผลใดก็ตาม ผู้ที่สนใจลงทุนบางคนตัดสินใจโดยใช้ข้อมูลที่เห็นเพียงในโฆษณา ซึ่งอาจไม่สมบูรณ์ครบถ้วน ทำให้ตัดสินใจไม่เหมาะสมหรือผิดพลาดได้

ถ้าเป็นอย่างนั้นแล้ว ยังมีเรื่องสำคัญอะไรอีกที่ควรรู้? คุณลองตั้งคำถามกับตัวเองในเรื่องต่อไปนี้ค่ะ

(1) ฉันต้องจ่ายค่าธรรมเนียมอะไรหรือไม่? ยกตัวอย่างของกองทุนรวม ซึ่งโดยทั่วไปมักคิดค่าธรรมเนียม 3 ช่วง คือ ขณะซื้อ ระหว่างลงทุน และขณะขาย

ขณะซื้อ : ค่าธรรมเนียมการขายหน่วยลงทุน (Frontend Fee) เก็บจากผู้ลงทุนโดยตรง เช่น

ซื้อหน่วยลงทุน 1,000 หน่วย ราคาหน่วยละ 11 บาท ค่าธรรมเนียม 1% ของมูลค่าหน่วยลงทุน เท่ากับคุณต้องจ่ายเงิน 11,110 บาท (110 บาท คือค่าธรรมเนียม)

ระหว่างลงทุน : ได้แก่ ค่าธรรมเนียมการจัดการ ผู้ดูแลผลประโยชน์ นายทะเบียน ที่ปรึกษาการลงทุน และค่าใช้จ่ายอื่น โดยคิดเป็น x% ต่อปีของมูลค่าทรัพย์สินสุทธิ (NAV) ค่าใช้จ่ายนี้เรียกเก็บจากกองทุน

ขณะขาย : ค่าธรรมเนียมการรับซื้อคืนหน่วยลงทุน (Backend Fee) เก็บจากผู้ลงทุนโดยตรง เช่น ขายคืนหน่วยลงทุน 1,000 หน่วย ราคาหน่วยละ 12 บาท ค่าธรรมเนียม 1% ของมูลค่าหน่วยลงทุน คุณจะได้รับเงินค่าขายเท่ากับ 11,880 บาท (โดนหักค่าธรรมเนียม 120 บาท)

(2) จะจ่ายผลตอบแทนให้ฉันเท่าไร และจ่ายเมื่อใด? ตราสารการลงทุนบางประเภท บางรุ่น มีเงื่อนไขการจ่ายผลตอบแทน ตัวอย่างเช่น จ่ายโดยอ้างอิงดอกเบี้ยลอยตัว เช่น อัตราดอกเบี้ยพันธบัตรรัฐบาลอายุ 5 ปี + 1% หรือจะไม่จ่ายดอกเบี้ยในงวดที่ไม่มีกำไรแล้วไปจ่ายรวมกับงวดถัดไป

(3) ดอกเบี้ยหรือผลตอบแทนที่โฆษณาจะเป็นไปได้จริงหรือ? อันดับแรกคุณควรดูหรือสอบถามให้ชัดเจนก่อนว่า อัตราผลตอบแทนที่เขาโฆษณาเป็นอัตราต่อปีหรือต่อกี่เดือน เช่น กองทุนรวมตราสารหนี้ อายุ 6 เดือน โฆษณาประมาณการผลตอบแทน 3% ซึ่งที่จริงแล้วเป็น 3% ต่อปี ดังนั้นหากลงทุนครบตามอายุกอง คุณจะได้ผลตอบแทนประมาณ 1.5% เท่านั้น

สำหรับการที่จะพิจารณาว่าเป้าหมายการลงทุนที่โฆษณาจะเป็นจริงได้ไหม คงดูได้ระดับหนึ่ง เช่น ในกองทุนรวม (1) ดูประวัติฝีมือการจัดการของ บลจ. ซึ่งต้องดูทุกรุ่นในนโยบายเดียวกัน โดยเฉพาะ Trigger Fund ต้องดูว่าประสบความสำเร็จมาแล้วกี่รุ่น และไม่สำเร็จกี่รุ่น และ (2) ดูสถานการณ์การลงทุนในขณะนั้น ถ้าเป็นตลาดขาลงหรือนิ่งๆ หากเป้าหมายที่โฆษณาสูงมากก็ควรซักถามคนขายว่าจะทำได้อย่างไร

(4) เงินลงทุนของฉันจะมีความเสี่ยงอะไรบ้าง? การลงทุนแต่ละประเภทมีปัจจัยที่เป็นความเสี่ยงแตกต่างกัน คุณจึงต้องอ่านหนังสือชี้ชวน หรือ Fact Sheet ว่า เขาเปิดข้อมูลความเสี่ยงไว้ว่าอย่างไร แล้ววิเคราะห์ว่าความเสี่ยงที่ว่านั้นมีโอกาสเกิดและจะมีผลกระทบมากน้อยเพียงใด นอกจากนี้คุณควรดูหุ้นหรือตราสารที่กองทุนจะลงทุนหรือถืออยู่ว่ามีอะไรบ้าง แต่ละตัวมีความเสี่ยงหรืออันดับความน่าเชื่อถืออย่างไร และถามตัวเองว่ารับได้หรือไม่

(5) ฉันต้องลงทุนนานแค่ไหน? กองทุนรวมตราสารหนี้ส่วนหนึ่งกำหนดระยะเวลาที่แน่นอน เช่น 3 เดือน 6 เดือน หรือกองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF) มีเงื่อนไขการขายคืน หากขายก่อนครบกำหนดจะต้องจ่ายค่าปรับหรือมีค่าใช้จ่าย นอกจากนี้การสับเปลี่ยนกองทุน สำหรับบาง บลจ.คิดค่าธรรมเนียม จึงจำเป็นต้องทำความเข้าใจให้ดีก่อน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากมีแผนต้องใช้เงินเร็วๆ นี้ จะต้องวางแผนการลงทุนให้สอดคล้องกัน

(6) มีอะไรสำคัญตรงเครื่องหมายดอกจัน (*) และหมายเหตุ? ข้อความเหล่านี้มักเป็นเงื่อนไขหรือข้อมูลสำคัญที่ผู้ลงทุนต้องรู้ เช่น กองทุนรวมคุ้มครองเงินต้น จะมีหมายเหตุว่า “กองทุนรวมคุ้มครองเงินต้นเป็นเพียงชื่อเรียกที่บอกว่าเงินต้นของผู้ลงทุนจะมีความเสี่ยงต่ำ โดยมิได้รับประกันเงินลงทุนหรือผลตอบแทนจากการลงทุนแต่อย่างใด” คุณจึงต้องอ่านโฆษณาให้ครบทุกบรรทัด

หากยังมีข้อสงสัยหรือไม่เข้าใจ ต้องสอบถามผู้ขายทันที หรือหากพบการเปิดเผยข้อมูลไม่ถูกต้อง หรือไม่ปฏิบัติตามข้อมูลที่เปิดเผยไว้ สามารถร้องเรียนมาได้ที่ ก.ล.ต. โทร. 1207 เตรียมความพร้อมด้วยการศึกษาสิ่งที่จะลงทุนและเงื่อนไขให้เข้าใจก่อน ย่อมดีกว่าลงทุนโดยเข้าใจไม่ถูกต้องค่ะ