ไหม...สร้างญี่ปุ่น (2)

อังกฤษเป็นคู่แข่ง (และคู่กัด) ทางการค้ากับดัตช์ (เนเธอร์แลนด์) มาตลอดในสมัยล่าอาณานิคม

ดัตช์อยู่ที่ไหนในโลก อังกฤษอยู่นั่น แอฟริกาใต้ อเมริกา เอเชีย ฯลฯ

อังกฤษและดัตช์ชิงไหวชิงพริบและรบกันหลายแห่งในโลก

ในความขัดแย้งเพื่อแย่งชิงพื้นที่กับอังกฤษ ดัตช์เสียพื้นที่บางแห่งให้กับอังกฤษไปอย่างไม่น่าเชื่อ บางแห่งแลกกับอังกฤษแล้วดัตช์ก็เสียเปรียบ

ทวีปออสเตรเลียดัตช์ก็มาพบและสำรวจก่อนอังกฤษด้วยซ้ำ แต่ดัตช์มาเห็นฝั่งที่แห้งแล้งก็ไม่สนใจ ในที่สุดก็กลายเป็นของอังกฤษ

ที่ดัตช์สูญเสียอย่างมากคือ การเสีย New York ให้กับอังกฤษ

New York ของอังกฤษนั้นคือเมือง New Amsterdam ของดัตช์แท้ๆ

หากเราไป New York ทุกวันนี้จะเห็นชื่อถนนหลายสายยังเป็นภาษาดัตช์ มีร้านอาหารดัตช์ รวมทั้งคำว่า Dutch Wife ซึ่งมีความหมายหลายอย่าง นอกจากหมอนข้าง ฯลฯ

ผู้เขียนเห็นว่า... ดัตช์นี่แหละค่ะ คือ ตัวช่วยอีกตัวหนึ่งที่ทำให้ พระอาทิตย์ไม่ลับฟ้าไปจากพื้นที่จักรวรรดิอังกฤษ แม้คนจะชอบพูดว่า เพราะดัตช์ดวงไม่ดี แต่ความผิดพลาดในการทำงานและการตัดสินใจ ของดัตช์บางครั้ง เขาเรียกว่าเป็นหนึ่งในการตัดสินใจที่แย่ที่สุดในประวัติศาสตร์ (The Worst Decisions in History) ทีเดียว

การตัดสินใจผิดพลาดของดัตช์เป็นอีกเหตุผลที่ทำให้จักรวรรดิอังกฤษได้ครอบครองพื้นที่ในโลกเพิ่มขึ้น

นี่เป็นความเก็บกดของดัตช์หรือเปล่าที่มาเอาคืนด้วยการสร้างความยิ่งใหญ่ให้กับทีมอัศวินเสื้อสีส้มในสนามฟุตบอลทุกวันนี้ อิ อิ

แต่ทว่า... มันก็ไม่ได้เลวร้ายไปเสียทั้งหมด

การทำงานในรูปแบบของดัตช์ในบางเหตุการณ์บางพื้นที่กลับกลายเป็นผลดีกับดัตช์ เช่น การที่ดัตช์เข้าไปค้าขายที่ญี่ปุ่นโดยไม่ได้นำการเผยแพร่ศาสนาคริสต์ไปเป็นกิจกรรมร่วมอย่างโปรตุเกส ทำให้ดัตช์ไม่ต้องเสียเวลากับเรื่องพวกนี้มากนัก ซึ่งก็ถูกเรื่อง ถูกที่ ถูกเวลา เพราะญี่ปุ่นเป็นชนชาติที่เชื่อในวิถีชีวิตของตนอย่างมั่นคง

ช่วงที่ญี่ปุ่นปิดประเทศเริ่มจาก ค.ศ. 1603 อันเนื่องมาจากปัญหาความวุ่นวายที่สืบเนื่องมาจากพวกโปรตุเกส ญี่ปุ่นอนุญาตให้ดัตช์และจีนเท่านั้นที่เข้าไปค้าขายกับตนได้

ชาติอื่นที่จะเข้าไปค้าขายกับญี่ปุ่นก็ต้องเสียเงินค่านายหน้าและใช้เรือดัตช์และจีน ดัตช์และจีนจึงหากินกับญี่ปุ่นอย่างมีความสุขอยู่ 200 กว่าปี

ดัตช์ซื้อผ้าไหมจากญี่ปุ่นไปขายในยุโรปได้ราคาดี ทำให้อังกฤษอยากเข้าไปซื้อผ้าไหมในญี่ปุ่นบ้าง แต่ญี่ปุ่นก็ไม่ให้เข้าประเทศ

อเมริกาต้องการมีความสัมพันธ์กับญี่ปุ่น เพราะเห็นว่าญี่ปุ่นมีถ่านหินอยู่มาก จึงต้องการมีท่าเรือที่ญี่ปุ่นไว้เติมถ่านหินให้เรือที่จะเดินทางไปกลับระหว่างแคลิฟอร์เนีย และเป็นท่าเรือไว้สนับสนุนเรือทั้งเรือล่าวาฬและเรืออื่นๆ ของตนที่เข้ามาวิ่งในย่านนี้

ในเวลาก่อนหน้านั้น... เรือรบอเมริกันลำหนึ่งมาแตกในย่านนอกฝั่งญี่ปุ่น ทหารอเมริกันที่รอดชีวิตถูกกักตัวอยู่ที่ญี่ปุ่น อเมริกาก็ตั้งเป็นเหตุว่าจะนำคนญี่ปุ่นซึ่งเรือแตกเช่นกันซึ่งพวกตนช่วยไว้ไปแลกกับทหารของตน และจะนำคณะเผยแพร่ศาสนานิกายโปรเตสแตนต์มาช่วยกิจกรรมสังคมในญี่ปุ่น โดยเห็นว่าคณะเผยแพร่ศาสนานิกายโปรเตสแตนต์ต่างจากคณะคาทอลิกที่พวกโปรตุเกสนำมาแล้วจึงทำให้เกิดเหตุวุ่นวายในญี่ปุ่น และในการไปครั้งนี้ก็จะถวายพระราชสาส์นเพื่อเจริญสัมพันธไมตรี ระหว่างประเทศกับจักรพรรดิญี่ปุ่น

ค.ศ. 1853 อเมริกาก็มาถึงอ่าวเอโดะด้วยเรือ 4 ลำ

แต่อเมริกาไม่รู้ว่า อำนาจของการปกครองของญี่ปุ่นที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่จักรพรรดิ...

(อ่านต่อวันอังคารหน้า)