พญาไท 2 คว้ารางวัลจัดการพลังงานอาเซียน

โดย...ชนิกา สุขสมจิตร

ปัจจุบันธุรกิจโรงพยาบาลถือเป็นธุรกิจบริการด้านสุขภาพที่ต้องใช้พลังงานตลอด 24 ชั่วโมง เนื่องจากเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการดูแลรักษาชีวิตของลูกค้าหรือผู้ป่วยให้มีความปลอดภัยมากที่สุด ดังนั้นหากมีมาตรการหรือแนวทางในการอนุรักษ์พลังงานได้ นอกจากจะเป็นการช่วยประหยัดไฟฟ้าให้กับประเทศแล้วยังช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานที่เป็นต้นทุนในการดำเนินธุรกิจได้

โรงพยาบาลพญาไท 2 ได้ให้ความสำคัญในเรื่องการอนุรักษ์พลังงาน ควบคู่ไปกับการจัดการสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการเยียวยาผู้ป่วยมาโดยตลอด ล่าสุดได้รับรางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ASEAN Energy Awards 2014 การบริหารจัดการพลังงานดีเด่นในอาคารขนาดใหญ่ (Large Building Category) ซึ่งปีนี้จัดขึ้นที่นครเวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว)

นพ.อนันตศักดิ์ อภัยรัตน์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลพญาไท 2 กล่าวว่า ทางโรงพยาบาลเริ่มให้ความสำคัญกับเรื่องอนุรักษ์พลังงานมาตั้งแต่ปี 2555 ภายหลังเกิดวิกฤตการณ์น้ำท่วมใหญ่ ทำให้ได้ข้อคิดหลายๆ อย่าง โดยเฉพาะต้องกลับมาทบทวนกันว่า ถ้าเราไม่ดูแลสิ่งแวดล้อมจะทำให้เกิดปัญหาการขาดแคลนพลังงานได้ สังเกตได้ว่าช่วงนั้นมีปัญหาเรื่องพลังงานมาก แม้ทางโรงพยาบาลจะมีโครงการที่ช่วยเหลือดูแลสิ่งแวดล้อมและอนุรักษ์พลังงานอยู่แล้วก็ตาม

ทั้งนี้ เริ่มมาดูระบบฮาร์ดแวร์ ระบบเครื่องปรับอากาศ มีแนวทางไหนที่จะช่วยลดการใช้พลังงานได้บ้าง ซึ่งโรงพยาบาลเป็นหน่วยงานที่ต้องใช้ไฟฟ้าตลอด 24 ชั่วโมง ไม่สามารถหยุดไม่ได้ เพราะคนไข้มีตลอดเวลา โดยเฉพาะระบบเครื่องปรับอากาศ จึงมีแผนที่จะปรับปรุงในเรื่องของฮาร์ดแวร์ Chiller (ชิลเลอร์) หรือเครื่องทำความเย็นขนาดใหญ่ที่มีหน้าที่ในการผลิตน้ำเย็นหรือปรับอุณหภูมิน้ำเย็นและส่งไปยังเครื่องปรับอากาศที่มีอยู่ในห้องต่างๆ ของอาคารแต่ละอาคาร รวมถึงระบบแสงสว่าง

สำหรับมาตรการอนุรักษ์พลังงานที่ได้ดำเนินการ ได้แก่ 1.มาตรการรวม Plant Chiller และเปลี่ยนมาใช้เครื่องทำน้ำเย็นประสิทธิภาพสูง 2.มาตรการติดตั้งอุปกรณ์แลกเปลี่ยนอากาศ Lossnay 3.มาตรการติดตั้ง Dimmer Ballast พร้อม Motion Sensor สำหรับเดินทางภายใน Ward 4.มาตรการติดตั้ง VSD ที่ปั๊มในระบบปรับอากาศ 5.มาตรการติดตั้งหลอดแอลอีดีขนาด 20 วัตต์ ทดแทนการใช้หลอดฟลูออเรสเซนต์ขนาด 36 วัตต์ 6.โครงการพลังงานทดแทนระบบทำน้ำร้อนพลังงานแสงอาทิตย์ และ 7.การใช้พลังงานแสงอาทิตย์สำหรับไฟฟ้าทางเข้าอาคาร

นอกจากนี้ ยังได้ประกาศนโยบายประหยัดพลังงานให้ทุกคนรับทราบ และขอความร่วมมือในการใช้พลังงานทุกประเภทอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อลดการสูญเสียพลังงานที่ไม่จำเป็นลงมากที่สุด พร้อมทั้งตั้งคณะทำงานอนุรักษ์พลังงานขึ้นมา เพื่อติดตามผลการดำเนินงานการอนุรักษ์พลังงาน ตลอดจนมีวิธีการดำเนินโครงการอนุรักษ์พลังงาน

อย่างไรก็ตาม ผลของการประหยัดพลังงาน ในช่วงปี 2554-2556 อาคารของโรงพยาบาลสามารถประหยัดพลังงานไฟฟ้าได้ 3,696,808 กิโลวัตต์ คิดเป็นมูลค่า 13.93 ล้านบาท เมื่อเทียบหน่วยไฟฟ้า แผนกคนไข้ใน (ไอพีดี) ลดลงได้ 25% ส่วนแผนกผู้ป่วยนอก (โอพีดี) ลดลงได้ 35% แต่ที่เห็นชัดๆ คือ ปี 2556 หน่วยค่าไฟฟ้าต่ำสุดในรอบ 6 ปี แสดงให้เห็นว่า เราทำเรื่องอนุรักษ์พลังงานแล้วได้ผล ในขณะที่การใช้บริการของคนไข้ยังเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง นั่นหมายความว่าการประหยัดพลังงานไม่ได้มีผลกระทบต่อการให้บริการกับคนไข้

นพ.อนันตศักดิ์ กล่าวว่า หากมองในด้านการลงทุนกับผลการประหยัดพลังงานที่ได้ ถือว่าเป็นการลงทุนที่น้อยและคุ้มค่ามาก โดยโรงพยาบาลมีการลงทุนในปีแรกๆ 67 ล้านบาท เพราะเป็นช่วงเริ่มต้น หลังจากนั้นปีต่อๆ มาก็มีการลงทุนต่อเนื่อง โดยรวมแล้วลงทุนไป 27 ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการเปลี่ยนชิลเลอร์ ผลประหยัดที่คำนวณได้ 6 ล้านบาท/ปี ซึ่งจะสามารถคืนทุนได้ภายในระยะเวลา 23 ปีเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ในอนาคตมีแผนที่จะนำมาตรการประหยัดพลังงานไปใช้กับโรงพยาบาลอื่นๆ ในเครือด้วย โดยปัจจุบันโรงพยาบาลพญาไท 2 อยู่ในเครือเดียวกับโรงพยาบาลพญาไทเปาโล ในเครือใหญ่ของโรงพยาบาลกรุงเทพ ที่มีทั้งหมด 44 แห่งทั่วประเทศ ดังนั้นเมื่อโรงพยาบาลพญาไท 2 ประสบความสำเร็จในเรื่องการอนุรักษ์พลังงาน โรงพยาบาลในเครือก็ต้องทำแบบเดียวกัน ขณะนี้มีการปรับระบบงานให้กระชับมากขึ้น พร้อมกับกำหนดเกณฑ์การประหยัดพลังงาน ซึ่งจะช่วยขยายผลในการอนุรักษ์พลังงานไปได้มาก โดยในปี 2558 ตั้งเป้าหมายที่จะส่งโครงการอนุรักษ์พลังงานเข้าประกวดใน 1 ASEAN Energy Awards 2015 ในประเภททีมกับเรื่องการอนุรักษ์พลังงาน

“การลงทุนเพื่อประหยัดพลังงานไม่ได้ส่งผลกระทบต่อต้นทุนค่าบริการต่างๆ ในโรงพยาบาล โดยอัตราการให้บริการกับคนไข้ยังจ่ายในอัตราเดิม เนื่องจากเป็นเงินลงทุนที่ฝ่ายบริหารต้องดำเนินการอยู่แล้ว ในทางกลับกัน ถ้าสามารถดูแลอุปกรณ์ต่างๆ ให้มีมาตรฐานอยู่เสมอจะเป็นการช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้ในระยะยาว” นพ.อนันตศักดิ์ กล่าว