พัฒนาที่กลางกรุง 1 พันไร่ล้างหนี้รถไฟฟ้าฯแสนล้าน

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

วันนี้ต้องถือว่าการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) เป็นองค์กรที่มีอายุ 22 ปีเต็มแล้ว แต่ในห้วงเวลาที่ผ่านมากลับพบว่า รฟม.ดำเนินการพัฒนาโครงการรถไฟฟ้าได้ล่าช้ามาก โดยปัจจุบันมีรถไฟฟ้าของ รฟม. เปิดให้บริการ 1 เส้นทาง คือ รถไฟฟ้าสายเฉลิมรัชมงคล หรือรถไฟฟ้าใต้ดินเอ็มอาร์ที ส่วนรถไฟฟ้าสายอื่นๆ เช่น สายสีน้ำเงินส่วนต่อขยาย สายสีม่วงบางใหญ่บางซื่อ ล้วนอยู่ในระหว่างก่อสร้างทั้งสิ้น

การพัฒนาโครงการรถไฟฟ้าที่ล่าช้าและไม่ต่อเนื่องส่งผลให้ปริมาณผู้โดยสารรถไฟฟ้าของ รฟม.ไม่เป็นไปตามเป้า ทำให้วันนี้ รฟม.มีรายได้ 2,000 ล้านบาท/ปี และมีหนี้สินสะสมกว่า 1 แสนล้านบาท

“เราต้องทำให้ รฟม.มีรายได้อื่นเยอะๆ จากแหล่งอื่น เพราะที่เก็บค่าโดยสารรถไฟฟ้าใต้ดินในอัตรา 1642 บาททุกวันนี้ ทั้ง รฟม.และบีเอ็มซีแอลขาดทุนยับ รัฐบาลต้องจัดสรรงบมาอุดหนุนปีละเป็นหมื่นล้านบาท เช่นเดียวกับบีทีเอสที่ตอนแรกก็ขาดทุนเหมือนกัน แต่ที่ตอนนี้บีทีเอสมีกำไร เพราะได้รับการแฮร์คัตหนี้ให้ 3 ครั้งในช่วง 10 กว่าปีที่ผ่านมา แต่สิ่งที่เหมือนคือที่ดินสองข้างทางมีมูลค่าเพิ่มขึ้น อย่างที่ดินสองข้างทางรถไฟฟ้าบีทีเอสมูลค่าเพิ่มขึ้น 1 ล้านล้านบาท แต่บีทีเอสไม่ได้สักบาท” ยงสิทธิ์ โรจน์ศรีกุล ผู้ว่าการฯ รฟม. กล่าว

ยงสิทธิ์ ย้ำว่า หาก รฟม.ไทยไม่พัฒนาอสังหาริมทรัพย์ตามแนวสายทางรถไฟฟ้าด้วยตัวเอง (ทีโอดี) รัฐบาลก็ต้องอุ้ม รฟม.อย่างทุกวันนี้ ในขณะที่โมเดลการพัฒนารถไฟฟ้าในต่างประเทศ การทำกำไรจากการทรัพย์สินและอสังหาริมทรัพย์ตามสายทางรถไฟฟ้าเป็นสูตรสำเร็จของการพัฒนารถไฟฟ้าทั่วโลก

“รฟม.ฮ่องกงตั้งมา 20 ปีเท่าๆ กับ รฟม.ของไทย ได้ทุนประเดิม 1 แสนล้านบาท เท่ากับ รฟม. แต่ รฟม.ฮ่องกงรวยมาก มีเส้นทางรถไฟฟ้ายาว 200 กิโลเมตร มี 80 สถานี มีผู้โดยสาร 6 ล้านเที่ยว/วัน ทำรายได้ปีละ 3 แสนล้านบาท มีกำไร 1 แสนล้านบาท และมูลค่าในตลาดหลักทรัพย์ฯ อยู่ที่ 1 ล้านล้านบาท แต่รถไฟฟ้า รฟม.มีผู้โดยสาร 1.53 แสนคน/วัน มีรายได้ทุกอย่างรวมกัน 2,000 ล้านบาท/ปี และมีหนี้สิน 1 แสนล้านบาท โดยสิ่งที่แตกต่างกัน คือ รฟม.ฮ่องกง เขาพัฒนาที่ดินตามแนวรถไฟฟ้าได้ เขามีเงินที่จะไปซื้อดินว่างๆ แล้วสร้างรถไฟฟ้าผ่าน จากนั้นเขาก็พัฒนาที่ดินที่ซื้อไว้สร้างเป็นเมือง” ยงสิทธิ์ กล่าว

ล่าสุด ยงสิทธิ์เตรียมผลักดันแผนพัฒนาที่ดินใจกลางเมืองกว่า 1,000 ไร่ ซึ่งเป็นที่ตั้งของสำนักงานใหญ่ รฟม.และศูนย์ซ่อมบำรุงห้วยขวาง โดยตั้งเป้าว่าหลังพัฒนาที่ดินผืนนี้ตามแผนที่สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหาร ลาดกระบังศึกษา จะทำให้ รฟม.มีรายได้ 1 แสนล้านบาท เพื่อมาชำระหนี้สินทั้งหมด

หากแผนพัฒนาที่ดินผืนนี้ประสบความสำเร็จ รฟม.ตั้งเป้าว่าจะทำให้ผู้โดยสารมาใช้บริการรถไฟฟ้าที่สถานีใกล้กับพื้นที่โครงการไม่ต่ำกว่า 5 แสนคน/วัน ซึ่งจะสร้างรายได้ให้ รฟม.ในระยะยาว นอกเหนือจากรายได้จากการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์

“เรามีที่ดินกลางเมื่ออยู่ 1,000 ไร่ ซึ่งเมื่อ 2030 ปีก่อนมันเป็นทุ่งนา ซึ่งผมเสนอให้นำพื้นที่สัก 500 ไร่ มาพัฒนาเป็นศูนย์ประชุมขนาดใหญ่ โซนสำนักงาน ช็อปปิ้งมอลล์ เซอร์วิสอพาร์ตเมนต์ สร้างคอนโดให้ข้าราชการอยู่ และขายให้คนทั่วไปบ้าง รวมทั้งเป็นที่ตั้งศูนย์ราชการของหน่วยงานบางแห่งของกระทรวงคมนาคม ส่วนพื้นที่อีก 500 ไร่ที่เหลือยังคงทำเป็นโรงจอดและศูนย์ซ่อมบำรุง (เดปโป้) รถไฟฟ้าสายสีส้ม ซึ่งตรงนี้จะทำให้เราเคลียร์หนี้ที่เป็นตัวถ่วง และมีเงินลงทุนรถไฟฟ้าโดยไม่ต้องพึ่งรัฐบาล” ยงสิทธิ์ กล่าว

สำหรับผลการศึกษาแนวทางพัฒนาที่ดินสำนักงานใหญ่ รฟม.และศูนย์ซ่อมห้วงขวางปี 2557 ที่จะเสนอบอร์ด รฟม. ที่มี พล.อ.ยอดยุทธ บุญญาธิการ เป็นประธานนั้น จะมีการเสนอแผนพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ต่างๆ เช่น โรงแรมระดับ 5 ดาว ศูนย์การค้า ศูนย์แสดงสินค้า และนิทรรศการขนาดใหญ่หรือนิคมไฮเทค โดยจะเปิดให้เอกชนเข้ามาร่วมลงทุนหรือ รฟม. ตั้งบริษัทลูกเพื่อพัฒนาอสังหาริมทรัพย์บนที่ดิน 1,000 ไร่ มูลค่าลงทุนกว่า 3 แสนล้านบาท ซึ่งผลการศึกษาประเมินว่าจะสร้างรายได้ให้ รฟม. 1 แสนล้านบาท

การที่พื้นที่ตรงนี้เป็นจุดเชื่อมต่อโครงการรถไฟฟ้า 2 สาย คือ สายสีน้ำเงินและสายสีส้ม จะช่วยสร้างความมั่นใจให้นักลงทุนได้อย่างมากว่า ที่ดินตรงนี้จะก่อให้เกิดมูลค่าด้านอสังหาริมทรัพย์มหาศาล” ผลการศึกษาระบุ

แต่ทว่าการพัฒนาที่ดินทำเลกลางเมืองแห่งนี้ไม่ใช่เรื่องง่ายนัก เพราะก่อนหน้านี้กฤษฎีกาเคยตีความว่า ที่ดินที่ รฟม.ได้จากการเวนคืนที่ดินไม่สามารถทำอย่างอื่นๆ ได้ งานนี้จำเป็นต้องอาศัยมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) และความตั้งใจของรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ที่จะผลักดันโครงการนี้ให้สำเร็จ