คู่แข่งที่น่ากลัว

นับได้ว่าเป็นปรากฏการณ์ครั้งแรกในรอบ 30 ปี เมื่อรัฐบาลอินเดียตัดสินใจสั่งซื้อข้าวจากพม่าอย่างเป็นทางการในปริมาณ 1 แสนตัน โดยนำเข้าเดือนละ 2 หมื่นตัน เริ่มตั้งแต่เดือน ต.ค.เป็นต้นไป

สาเหตุหลักๆ ที่รัฐบาลอินเดียสั่งซื้อข้าวจากพม่า เนื่องจากสต๊อกข้าวกลางของรัฐบาลอินเดียลดลงอย่างมาก โดย ณ วันที่ 1 ส.ค.ที่ผ่านมา สต๊อกข้าวกลางของอินเดียอยู่ที่ประมาณ 24.56 ล้านตัน ลดลงจากปลายปีที่แล้วที่สต๊อกข้าวอยู่ที่ 29.23 ล้านตัน หรือลดลง 16%

แต่นี่จะถือว่าเป็นก้าวแรกของพม่าที่กลับมาเป็นผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ของโลกอีกครั้ง ขณะที่ก่อนหน้านี้ รัฐบาลพม่าได้กำหนดยุทธศาสตร์ระยะ 6 ปี หรือปี 2557-2562 ในการก้าวสู่การเป็นประเทศผู้ส่งออกข้าวระดับโลก โดยเฉพาะการตั้งเป้าเป็นผู้นำในการเป็นผู้ส่งออกข้าวไปยังตลาดยุโรป

ทั้งนี้ ในปีการผลิต 2555/2556 พม่าส่งออกข้าวอย่างเป็นทางการ 1.33 ล้านตัน ก่อนลดลงเหลือ 1 ล้านตัน ในปีการผลิต 2556/2557 โดยตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค.-ส.ค. พม่าส่งออกข้าว 5.3 แสนตัน ไม่นับรวมการส่งออกข้าวอย่างไม่เป็นทางการไปจีนทางชายแดนภาคเหนือ 7.3 แสนตัน เมื่อปี 2556

รัฐบาลพม่าตั้งเป้าเพิ่มการส่งออกข้าวเป็นไม่ต่ำกว่า 3 ล้านตันภายใน 5 ปีข้างหน้า ขณะที่พม่ามีพื้นที่ปลูกข้าวเกือบ 50 ล้านไร่ เทียบกับไทยที่พื้นที่ปลูกข้าว 6070 ล้านไร่

หากไม่นับเวียดนาม การก้าวขึ้นมาเป็นประเทศผู้ส่งออกข้าวแนวหน้าของโลกของพม่า นับจากปี 2506 ที่พม่าส่งออกข้าวมากที่สุดในโลก 1.6 ล้านตัน และส่งออกเฉลี่ยปีละ 1 ล้านตันในช่วง 5 ปีต่อมา (ไทยที่ส่งออกข้าวได้ 1.3 ล้านตันในปี 2515) พม่าเป็นที่น่าจับตาว่าจะเป็นประเทศผู้ส่งออกข้าวที่น่ากลัวในอนาคต

โดยเฉพาะหลังรัฐบาลชุดก่อนมีนโยบายทุ่มซื้อข้าวเปลือกราคาสูงกว่าตลาดมากกว่า 50% ส่งผลให้โรงสีและผู้ส่งออกไทยหลายรายหันไปร่วมพัฒนาแหล่งปลูกข้าวในพม่า ทั้งการเพิ่มผลผลิตและการปรับปรุงกระบวนการสีข้าวให้ได้คุณภาพ อีกทั้งพม่าเป็นแหล่งปลูกข้าวที่มีต้นทุน ที่ต่ำที่สุดในย่านนี้ และต่ำกว่าเวียดนามคู่แข่งสำคัญด้วย