สิ่งทอปากีสถาน เรื่องของแขกขายผ้า (2)

เมืองแมนเชสเตอร์และประเทศอังกฤษมีส่วนอย่างมากที่ทำให้เกิดอุตสาหกรรมผ้าในปากีสถานและอินเดียที่ลือเลื่องในปัจจุบันนี้

ผู้เขียนขอนำท่านย้อนอดีตกลับไปยังเมืองแมนเชสเตอร์ในอังกฤษและเหตุการณ์ในยุโรปในช่วงราว 200 ปีก่อนอีกครั้ง เพราะที่มาที่ไปของหลายเรื่องที่แมนเชสเตอร์ช่วงนั้นส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหลายอย่างในโลกอย่างพลิกประวัติศาสตร์จริงๆ

โปรดอย่านึกถึงเมืองแมนเชสเตอร์ว่ามีแต่ทีมฟุตบอล “แมนยูฯ” กับ “แมนซิฯ” จนลืมเรื่องอุตสาหกรรม “ผ้า” ที่เคยสร้างความสำคัญให้กับเมืองแมนเชสเตอร์ไปนะคะ

อุตสาหกรรม “ผ้า” ที่แมนเชสเตอร์นี่แหละค่ะเป็นตัวการหรือเป็น “เหตุ” ที่เปลี่ยนโลกตัวจริง

อุตสาหกรรมทอผ้าที่แมนเชสเตอร์เติบโตขึ้นมาเพราะมีการนำเครื่องจักรไอน้ำมาสางฝ้าย ปั่นด้าย ทอผ้า...ทำให้แมนเชสเตอร์กลายเป็นผู้นำการปฏิวัติอุตสาหกรรมในศตวรรษที่ 18

แต่ท่านผู้อ่านคะ...เครื่องจักรไอน้ำที่เข้ามาเปลี่ยนโลกจะทำงานไม่ได้หรอกค่ะถ้าไม่มีเชื้อเพลิงมาทำความร้อนเพื่อต้มน้ำทำไอน้ำไปปั่นเครื่องจักร

ดูเหมือนกับว่า...แมนเชสเตอร์เป็นเมืองที่พระเจ้าเจาะจงให้เปลี่ยนโลกเข้าสู่ยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมจริงๆ เพราะมีแหล่งถ่านหินขนาดใหญ่แห่งหนึ่งอยู่ในละแวกแมนเชสเตอร์

การขนถ่านหินมายังโรงงานแรกทีเดียวก็ใส่เกวียนแล้วให้ม้าลากมา

ซึ่งก็ลำบากค่ะ เขาต้องหาวิธีขนถ่านหินที่ดีกว่านี้

คนอังกฤษเป็นนักแก้ปัญหาและก้าวข้ามปัญหาที่น่าศึกษาอย่างยิ่ง

พวกเขาหันไปขุดคลอง โดยนำถ่านหินใส่เรือแล้วล่องในคลองจากเหมืองมายังโรงงาน ว่าตามจริงระบบเครือข่ายคลองในอังกฤษและยุโรปนั้นมีบทบาทมานานแล้ว

ทุกอย่างมีพัฒนาการของมันจริงๆ การลำเลียงถ่านหินในคลองนั้นแรกทีเดียวก็ใช้วิธีถ่อเรือขนถ่านหินล่องมาในคลอง ซึ่งก็ช้าและไม่สะดวกอีก ต่อมาก็คิดทำทางขนานไว้ริมคลองให้ม้าเดินเลียบคลองแล้วโยงเชือกผูกเรือกับม้าไว้ ม้าก็เดินลากเรืออยู่บนทางที่ขนานที่อยู่บนริมคลอง

ต่อมาก็ไปขุดคลองหรืออุโมงค์ใต้ดินเสริมเข้าไปอีกทางหนึ่ง

ส่วนปัจจัยสำคัญอีกอย่างที่มาผลิตเครื่องมืออุตสาหกรรมนั้นคือแร่เหล็ก ซึ่งอังกฤษมีแหล่งแร่เหล็กกระจายอยู่ทั่วประเทศมากกว่า 10 แห่ง

การมีแร่เหล็กอย่างเดียวหากไม่มีเชื้อเพลิงที่ให้ความร้อนได้สูงพอก็ไม่สามารถหลอมเหล็กได้ แต่เมื่อมีถ่านหินปัญหาเรื่องนี้ก็หมดไป

“ผ้า” ที่ผลิตจากโรงงานที่แมนเชสเตอร์เสร็จแล้วจะส่งออกขายต่างประเทศ อังกฤษได้สร้างทางรถไฟสายแมนเชสเตอร์ลิเวอร์พูล เพื่อขนสินค้าไปลงที่ท่าเรือลิเวอร์พูลซึ่งอยู่ห่างจากแมนเชสเตอร์ไปราว 50 กม.

ส่วนการตลาดในการค้าผ้าของอังกฤษสามารถส่งสินค้าไปขายยังพื้นที่ของตนที่กระจายอยู่ทั่วโลก

เพราะพื้นที่ของอังกฤษขณะนั้น ดวงอาทิตย์ไม่เคยลาลับ

หากเราพิจารณาในทุกเรื่องในวงจรการผลิตและขาย “ผ้า” จะเห็นว่า... อังกฤษเป็นพวกที่หาทางออกให้กับปัญหาได้อย่างน่าศึกษาอย่างยิ่ง สิ่งที่นำอังกฤษไปสู่ความสำเร็จในการเปลี่ยนโลกเข้าการผลิตเข้าสู่ยุคอุตสาหกรรมที่จริงแล้วมันคือการใช้ “ปัญญา” คิดอย่างเป็นระบบต่างหาก

ประเทศที่เด็กจ้างทำการบ้าน On line ส่งครูโดยไม่ฝึกใช้ปัญญาตัวเองคงจะไปถึงจุดนี้ได้ยากแน่ค่ะท่านผู้อ่านขา นี่คือที่มาที่ทำให้เมืองแมนเชสเตอร์กลายเป็นเมืองแรกในโลกที่เป็นต้นแบบเมืองอุตสาหกรรม และได้รับการขนานนามว่า Cottonopolis

กระนั้น ก็ต้องไม่ลืมว่า วัตถุดิบในการผลิต “ผ้า” โดยเฉพาะผ้าฝ้ายที่สำคัญนั้นคือ “ฝ้าย” ที่อังกฤษได้ไปจากพื้นที่ปากีสถานและอินเดีย

ไม่งั้นแมนเชสเตอร์ก็อาจไม่ได้เป็น Cottonopolis ที่ยิ่งใหญ่อย่างนี้ก็ได้

ยังไงๆ การปฏิวัติอุตสาหกรรมที่เมืองแมนเชสเตอร์ก็ถือว่าส่วนหนึ่งเป็นหนี้แขกอยู่ค่ะ

พูดอย่างนี้แขกจะตามไปเก็บดอกเบี้ยแมนเชสเตอร์เค้ามั้ยคะเนี่ย... (อ่านต่อวันอังคารหน้า)