เปิดตลาดนัดชายแดนดึงกำลังซื้อเพื่อนบ้าน

โดย...ปรียนิจ กุลตั้งเจริญ

ตลาดนัดชายแดน คืออีกหนึ่งแหล่งทำมาหากินของคนท้องถิ่นที่ไม่ควรมองข้าม เพราะเป็นแม่เหล็กดึงดูดกำลังซื้อจากประเทศเพื่อนบ้านเป็นอย่างดี

“โพสต์ทูเดย์” ได้ลงพื้นที่ตลาดชายแดนไทยกัมพูชา บริเวณบ้านทับทิมสยาม 03 อ.ตาพระยา จ.สระแก้ว ซึ่งเป็นตลาดนัดเช้าวันอาทิตย์ ห่างจากชายแดนไม่ถึง 1 กิโลเมตร พบว่าตลาดแบ่งพื้นที่ขายของเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มพ่อค้าแม่ค้าคนไทย และกลุ่มพ่อค้าแม่ค้าที่มาจากกัมพูชา สินค้าที่วางขายเป็นสินค้าพื้นบ้าน ของกินของใช้ อาหารท้องถิ่น ผัก ผลไม้เสื้อผ้า และรองเท้า

จากการลงพื้นที่ตั้งแต่เวลา 06.00 น. พ่อค้าแม่ค้าฝั่งไทยจะมาตั้งร้านจัดสินค้ากันแต่เช้ามืด ส่วนชาวกัมพูชาจะต้องรอเวลาให้ด่านเปิดเวลา 08.00 น. จึงข้ามมาฝั่งไทยได้ ทำให้บรรยากาศช่วงเช้ายังไม่คึกคักนัก สำหรับคนขายของชาวไทยมีทั้งคนในพื้นที่และจากจังหวัดใกล้เคียง เช่น บุรีรัมย์ ซึ่งส่วนใหญ่สื่อสารภาษากัมพูชาได้

หลังด่านเปิดชาวกัมพูชาจำนวนมากจะเริ่มทยอยเข้ามาซื้อสินค้า โดยนั่งรถอีแต๊กเข้ามา ทำให้การจราจรในพื้นที่ค่อนข้างคับคั่งไปด้วยรถอีแต๊กที่บรรทุกชาวกัมพูชามาเต็มคันรถ ส่วนใหญ่จะมาซื้อสินค้าอาหาร ทั้งเนื้อสัตว์ ผัก ผลไม้ ข้าวสาร และอาหารสำเร็จรูป เช่น ไส้กรอกทอด ขนมจีน การซื้อขายจ่ายกันด้วยเงินสด และซื้อกันคนละจำนวนมากๆ เป็นกระสอบ

อย่างไรก็ตาม แม่ค้าขายผลไม้รายหนึ่ง เล่าว่า การที่หน่วยงานของไทยเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจคนเข้าเมืองในช่วงที่ผ่านมา ส่งผลกระทบต่อการค้าอย่างมาก เช่น รถคันหนึ่งนำชาวกัมพูชาเข้ามาซื้อของ 10 คน ขากลับก็ต้องออกไปจำนวน 10 คนตามที่ได้ลงชื่อไว้ ทั้งๆ ที่บางครั้งเมื่อมาถึงก็แยกกันกลับ ไม่ได้กลับรถคันเดิม จึงเป็นอุปสรรคและทำให้คนเข้ามาน้อยลง หรือแม้กระทั่งการเปิดปิดด่าน ที่เปิดช้าลง ปิดเร็วขึ้น ทำให้ลูกค้าเข้ามาน้อยกว่าที่ควรจะเป็น

พ่อค้าขายสินค้าอาหารทะเลสด กล่าวว่า สินค้าอาหารทะเลที่นำมาขาย เช่น กุ้งสด ปลาหมึกสด ขายกิโลกรัมละ 120-170 บาท แล้วแต่ชนิด โดยจะวิ่งรถไปรับของที่ตลาดอาหารทะเลมหาชัย จ.สมุทรสาคร สัปดาห์ละ 1 ครั้ง และจะนำสินค้าไปลงที่ตลาดโรงเกลือ อรัญประเทศก่อน ที่เหลือค่อยมาเร่ขายในตลาดนัดชายแดนในพื้นที่ต่างๆ ในจ.สระแก้ว ซึ่งสินค้าก็จะใส่ตู้น้ำแข็งไว้ เพื่อไม่ให้เน่าเสีย

โสมเพ็ญ ขุทรานนท์ ครูสอนภาษากัมพูชา มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม กล่าวภายหลังการนำคณะผู้เข้าร่วมโครงการฝึกอบรมภาษากัมพูชาเบื้องต้นสำหรับบุคคลทั่วไปลงพื้นตลาดชายแดน ว่า ขณะนี้การควบคุมการผ่านเข้าออกของฝั่งไทยในจุดผ่านแดนอย่างเข้มงวด ได้กระทบต่อการค้าชายแดนที่เป็นจุดย่อยๆ ซึ่งส่งผลถึงเศรษฐกิจท้องถิ่นที่พึ่งพาการค้าขายในพื้นที่ดังกล่าว เนื่องจากทำให้ชาวกัมพูชาที่ต้องการข้ามมาซื้อสินค้าในฝั่งไทยเข้ามาจำนวนน้อยลง ทำให้เห็นว่าบางครั้งการแก้ไขปัญหาหนึ่งอาจทำให้เกิดปัญหาอีกอย่างหนึ่ง ดังนั้นผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องจึงต้องพิจารณาการแก้ปัญหาอย่างรอบด้านมากขึ้น

ทั้งนี้ ตลาดการค้าชายแดนลักษณะนี้ค่อนข้างมีความสำคัญอย่างมากต่อเศรษฐกิจท้องถิ่น เพราะชาวบ้านได้มีช่องทางระบายสินค้า ซึ่งสินค้าที่ชาวบ้านนำมาขายเป็นสินค้าที่ชาวกัมพูชาต้องการใช้ในชีวิตประจำวัน เนื่องจากฝั่งกัมพูชาไม่ได้ผลิตสินค้าเพื่อการอุปโภคบริโภคเอง จึงต้องพึ่งพาสินค้าจากฝั่งไทยเกือบ 100% และหากตลาดเหล่านี้ได้รับผลกระทบย่อมหมายถึงชาวบ้านขาดรายได้

อย่างไรก็ตาม ในอนาคตกัมพูชาวางแผนตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษบริเวณชายแดน เพื่อเป็นแหล่งอุตสาหกรรมผลิตสินค้าอุตสาหกรรม แต่ไม่ได้มุ่งเน้นการผลิตสินค้าอาหารเพื่อป้อนคนในประเทศ ซึ่งไทยจำเป็นต้องมีแผนรองรับการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว อีกทั้งควรอำนวยความสะดวกเรื่องการค้าชายแดนมากกว่านี้ ไม่ใช่ให้ความสำคัญเฉพาะจุดที่เป็นตลาดขนาดใหญ่เท่านั้น