3จีราคาลวงคนร้ายค่ายมือถือ

โดย...ตะวัน หวังเจริญวงศ์

“ฟ้าในเดือนฝนฉํ่า คงนึกขําต่อคําสัญญา...” เป็นบทเพลงที่ฟังแล้วอดนึกถึงคำมั่นสัญญาของคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ไม่ได้

“หลังจากที่เรียกผู้ประกอบการทั้ง 3 ราย มาหารือเพื่อกำกับดูแลราคาค่าบริการบนคลื่น 2100 MHz ที่จะต้องลดลงไม่น้อยกว่า 15% ทั้ง 3 ค่ายพร้อมให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี” ฐากร ตัณฑสิทธิ์ เลขาธิการ กสทช. ให้สัมภาษณ์วันที่ 11 ก.ค. 2556

ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 16 ต.ค. 2555 กสทช.เปิดประมูลใบอนุญาตโทรศัพท์เคลื่อนที่ยุคที่ 3 หรือ 3จี ซึ่งให้บริการบนคลื่นความถี่ 2.1 กิกะเฮิรตซ์

ผลปรากฏว่า บริษัท แอดวานซ์ ไวร์เลส เน็ทเวอร์ค บริษัทในเครือเอไอเอส ประมูลได้ใบอนุญาต 3 ใบ 1.46 หมื่นล้านบาท ขณะที่ บริษัท ดีแทค เนทเวอร์ค บริษัทในเครือดีแทค และ บริษัท เรียล ฟิวเจอร์ บริษัทในเครือทรู คอร์ปอเรชั่น ได้ใบอนุญาตรายละ 3 ใบ ในราคาเท่ากัน คือ 1.35 หมื่นล้านบาท

ทว่ากระแสสังคมกลับแคลงใจในการทำหน้าที่ของ กสทช. เพราะค่ายมือถือทั้ง 3 รายที่ร่วมประมูลแทบไม่มีการเคาะราคาแข่งขันเพื่อให้ได้ใบอนุญาตมาครอบครอง ส่งผลให้ราคาประมูลสูงกว่าราคาตั้งต้นเพียง 2.77% ที่สำคัญใบอนุญาตทั้ง 9 ใบ ถูกจัดสรรไปยังค่ายมือถือทั้ง 3 ราย รายละ 3 ใบเท่ากัน

เมื่อถูกตั้งคำถามอย่างหนัก กสทช.แก้เกี้ยวด้วยการเรียกค่ายมือถือทั้ง 3 ค่ายมาหารือเพื่อขอให้ลดราคาค่าบริการ 3จี ลง 15% ก่อนที่คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคม (กทค.) จะมีมติเมื่อเดือน พ.ค. 2556 ให้บริษัทที่ได้รับใบอนุญาต 3จี ทั้ง 3 ค่าย ลดค่าบริการทั้งแพ็กเกจเก่าและแพ็กเกจใหม่ลงเฉลี่ย 15%

แต่ 1 ปีที่ผ่านมา ค่ายมือถือทั้ง 3 รายกลับไม่ปฏิบัติตามมติ กทค. และข้อตกลงที่ทำไว้กับ กสทช. ในขณะที่ กสทช.เองปิดปากเงียบที่จะเอ่ยถึงเรื่องนี้

“ผมเป็นผู้ใช้บริการแพ็กเกจเก่าของผู้ให้บริการ 3จี ค่ายหนึ่ง แต่หลังใช้บริการไปพักหนึ่งก็พบว่าค่าบริการไม่ได้ลดลง จึงร้องเรียน กสทช. ต่อมามีโทรศัพท์จากค่ายมือถือเจ้านั้นว่าบริษัทได้เพิ่มแพ็กเกจอินเทอร์เน็ตให้อัตโนมัติจากแพ็กเกจปกติ เมื่อถัวเฉลี่ยออกมาจึงถือว่าค่าบริการลดลง ผมตอบกลับไปว่าไม่ใช่สิ่งที่ต้องการ เพราะผมไม่เคยใช้อินเทอร์เน็ตสูงถึงแพ็กเกจเดิมที่ใช้อยู่แล้ว และยืนยันต้องการให้ลดค่าบริการ 15% จากนั้นปลายสายจึงบอกว่า ผมคือลูกค้าคนพิเศษ บริษัทจะลดราคาให้ 25% เป็นเวลา 6 เดือน” พรเทพ เบญญาอภิกุล นักวิจัยในโครงการติดตามนโยบายสื่อและโทรคมนาคม (NBTC Policy Watch) บอก

พรเทพ บอกว่า สิ่งที่ค่ายมือถือแห่งนี้ทำ สะท้อนให้เห็นว่าการลดราคาค่าบริการโทรศัพท์ 3จี จะกระทำเป็นรายบุคคลเท่านั้น คือเมื่อผู้บริโภคร้องเรียนเข้ามาจึงจะได้ลดราคาให้ และสิ่งที่ค่ายมือถือทำสิ่งแรกไม่ใช่สิ่งที่ผู้บริโภคต้องการ

ในฐานะนักวิจัย NBTC Policy Watch พรเทพ ให้ข้อมูลว่า จากรายงานการศึกษาเรื่อง “ราคาค่าโทร 3G หนึ่งปีเปลี่ยนไปอย่างไร” พบว่า มีเพียงค่ายดีแทคเพียงค่ายเดียวเท่านั้นที่ลดค่าบริการโทรศัพท์ 3จี ลงในอัตราที่มากกว่า 15% เป็นจำนวน 19 แพ็กเกจ จาก 24 แพ็กเกจ แตกต่างจากค่ายเอไอเอสและทรูมูฟที่มีการลดค่าบริการลง 15% เพียง 45 แพ็กเกจ และยังบังคับให้ลูกค้าใช้อินเทอร์เน็ตมากขึ้น โดยเสียค่าบริการเพิ่มขึ้นด้วย

“ผลสำรวจพบว่าระหว่างเดือน พ.ค. 2556-มิ.ย. 2557 ค่าบริการของเอไอเอสลดลงเพียง 7.81% หรือแทบไม่มีเปลี่ยนแพ็กเกจเลยตั้งแต่เดือน มิ.ย. 2556 ขณะที่ทรูมูฟลดลง 14.01% มีเพียงดีแทคค่ายเดียวที่ลดลงสูงกว่า 15% คือลดลงกว่า 20% ที่สำคัญการคิดค่าโทรศัพท์ส่วนที่เกินจากแพ็กเกจของค่ายต่างๆ ยังสูงเกินกว่าอัตราขั้นสูงกว่า 0.99 บาท/นาที และ 0.82 บาท/นาที สำหรับการใช้บริการ 3จี” พรเทพ ระบุ

ส่วนฟากฝั่ง กสทช.ด้านคุ้มครองผู้บริโภคเองแม้จะรับรู้ปัญหานี้ดี แต่การเข้าไปจัดการได้มากนัก

“ตามหลักกฎหมายแพ่ง การที่ผู้ให้บริการเพิ่มแพ็กเกจอินเทอร์เน็ตหรือจำนวนนาทีให้แก่ผู้รับบริการ 3จี แทนการลดราคา 15% ไม่ควรเรียกว่าเป็นการลดราคา เหมือนสั่งก๋วยเตี๋ยวแห้ง แล้วอยู่ดีๆ ร้านอาหารแถมซุปแยกมาให้อีกชาม ตรงนี้ไม่ถือเป็นการลดราคา ในขณะที่แพ็กเกจการให้บริการที่ทั้ง 3 ค่ายส่งมามี ‘โปรกระดาษ’ คือเป็นแพ็กเกจที่ไม่ค่อยมีคนใช้ปะปนมาด้วย” นพ.ประวิทย์ ลี่สถาพรวงศา กสทช.ด้านคุ้มครองผู้บริโภคและสิทธิเสรีภาพของประชาชน ยอมรับว่ามีความไม่เป็นธรรมเกิดขึ้น

สอดคล้องกับที่ สุภัทรา นาคะผิว อนุกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคในด้านกิจการโทรคมนาคม ที่บอกว่าอนุกรรมการเคยให้ความเห็นเรื่องเกณฑ์วิธีคิดการเปลี่ยนแปลงค่าบริการของผู้ให้บริการแก่ กสทช.ไปแล้วว่าไม่เหมาะสม แต่ก็ไม่ได้รับการตอบรับและที่ผ่านมาผู้บริโภคมักถูกละเมิดด้วยวิธีบีบบังคับให้ใช้บริการโดยไม่สมัครใจอยู่เสมอ กสทช.ควรหันมาทำงานเชิงรุก

เหล่านี้เป็นโจทย์ที่ กสทช.ชุดใหญ่ต้องเร่งจัดการ ไม่เช่นนั้นอาจต้องหางานใหม่กันถ้วนหน้า