ประมงไทยปี 2557 รักษาตำแหน่งฮับซีฟู้ด

โดย...สิทธิณี ห่วงนาค

มูลค่าการส่งออกสินค้าประมงและสินค้าประมงแปรรูปที่ไทยมียอดส่งออกติดอันดับต้นๆ ของโลก ไม่ว่า กุ้ง ปลาทูน่า หรืออาหารแช่เยือกแข็ง ทำให้กรมประมงอยู่ในบทบาทที่น่าสนใจ เพราะเป็นหน่วยงานที่จะขับดันให้การส่งออกรุ่งหรือร่วงได้

นิวัติ สุธีมีชัยกุล อธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า ภารกิจสำคัญของกรมประมงในปี 2557 คือ ส่งเสริมให้ไทยก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางอาหารทะเลของโลก หรือฮับซีฟู้ด เพราะมีศักยภาพในการส่งออกสินค้าประมงในลำดับต้นๆ ของโลก แต่การพึ่งวัตถุดิบจากท้องทะเลไทย คงไม่เพียงพอ จึงต้องออกไปหาพันธมิตรจากต่างประเทศเพิ่มขึ้น โดยมีภาคเอกชนเป็นกำลังสำคัญ

สำหรับการหาวัตถุดิบจากต่างประเทศจะเน้นเรื่องการให้ท่าเรือของไทยและท่าเรือในชายแดนเขตติดต่อประเทศเพื่อนบ้านมีความสะดวกในการขนถ่ายวัตถุดิบและเป็นจุดตรวจสอบมาตรฐานอาหารทะเลได้ ที่สำคัญคือ การส่งเสริมให้เอกชนไปตั้งฐานการผลิตบริเวณชายแดนริมทะเล เพื่อสะดวกในการนำเข้าวัตถุดิบต้นน้ำ ส่งวัตถุดิบป้อนโรงงานแปรรูปที่กรุงเทพฯ หรือสมุทรปราการ สมุทรสาคร หรือสมุทรสงคราม ที่เป็นแหล่งแปรรูปอาหารทะเลของไทย และอนาคตอาจต้องไปหารือลงทุนร่วมทำประมงกับอินเดียและแอฟริกา และตะวันออกกลางที่มีพื้นที่ชายทะเลมากให้เพิ่มขึ้น

“อนาคตไทยจะลำบากเพราะคุณภาพสินค้าทำให้ได้คำสั่งซื้อจากต่างประเทศ แต่ไม่มีของขาย ดังนั้น สถานะประมงไทยจะรอดได้ คือต้องออกไปแสวงหาวัตถุดิบกับกลุ่มประเทศเพื่อนบ้านและในทวีปอื่น และร่วมมือกับประเทศต้นทางในการสร้างมาตรฐานตรวจสอบความปลอดภัยสินค้าประมงเพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานโลก”

ทั้งนี้ กรมประมงกำลังหารือกับกระทรวงเกษตรและป่าไม้ของพม่า เพื่อสร้างด่านตรวจรับรองคุณภาพสินค้าประมงว่าปลอดจากสารตกค้างที่เป็นข้อห้ามของการค้าระหว่างประเทศเพิ่มอีก 2 จุด คือ ด่านสิงขร จ.ประจวบคีรีขันธ์ ที่ใช้เวลา 2 ชั่วโมงในการขนส่งเข้า จ.สมุทรสาคร และที่ อ.แม่สอด จ.ตาก หากสำเร็จจะทำให้สินค้าประมงจากท่าเรือทวายและในทะเลพม่าเข้ามาเป็นวัตถุดิบสำคัญในการแปรรูปของไทย

สำหรับปริมาณวัตถุดิบในรายสินค้าที่สำคัญในปี 2557 ประกอบด้วยกุ้ง ที่มีการสร้างชุดการเลี้ยงที่ป้องกันอาการตายด่วนหรืออีเอ็มเอส จะทำให้ผลผลิตกลับมาได้ถึง 3.24 แสนตัน จากปี 2556 ที่ผลิตได้เพียง 2.5 แสนตัน จากปริมาณความต้องการที่สูงถึงปีละ 55.5 แสนตัน

กลุ่มปลาทูน่า ไทยนำเข้าปีละมากกว่า 8 แสนตันจากหลายประเทศ โดยแหล่งสำคัญคือ ไต้หวัน ที่กำลังถูกจับตามองว่ามีการทำประมงที่ผิดกฎหมายหรือไอยูยูหรือไม่ รวมถึงการซื้อปลาทูน่าจากกลุ่มประเทศหมู่เกาะ ทั้งนี้ ที่ผ่านมากรมได้สนับสนุนให้องค์การสะพานปลา (อสป.) ปรับปรุงท่าเทียบเรือภูเก็ตเป็นศูนย์กลางการทำประมงปลาทูน่าของไทยเพื่อรับผลผลิตจากน่านน้ำสากล

สำหรับอุปสรรคสินค้าประมงในปี 2557 ไม่น่าห่วงมากนัก เพราะสหรัฐยกเลิกการเก็บภาษีซีวีดีสินค้ากุ้งจากไทย แต่กรมต้องเข้มงวดการเฝ้าระวังและป้องกันความเสียหายจากการระบาดของโรคในประเทศ ส่วนปัญหาแรงงานภาคประมงที่ไทยถูกขึ้นบัญชีประเทศที่ต้องจับตามองในบัญชีที่ 2 ของสหรัฐนั้น กรมได้ร่วมมือกับภาคเอกชนเพื่อออกมาตรการไม่ให้มีการใช้แรงงานผิดกฎหมายหรือการค้ามนุษย์ โดยคาดว่าต้นปี 2557 ที่สหรัฐจะมีการทบทวนนั้นไทยจะพ้นจากบัญชีดังกล่าว

พจน์ อร่ามวัฒนานนท์ นายกสมาคมอาหารแช่เยือกแข็งไทย และคณะกรรมการ สมาพันธ์ผู้ผลิตสินค้าประมงไทย (ทีเอฟพีซี) เปิดเผยว่า ทีเอฟพีซีเตรียมเสนอรัฐบาลตั้งคณะทำงานร่วมระหว่างภาครัฐและภาคเอกชนเพื่อแก้ปัญหาแรงงานในอุตสาหกรรมประมงอย่างบูรณาการ โดยมีสภาหอการค้าไทยและสมาพันธ์ฯ เป็นแกนนำในการจัดตั้ง คาดว่าจะจัดตั้งได้ภายในเดือน ม.ค. 2557 จากนั้นคณะทำงานนี้จะหารือร่วมกันทุกสัปดาห์เพื่อแก้ไขปัญหาให้สัมฤทธิผลโดยเร็วที่สุด

ล่าสุด สมาพันธ์ฯ ได้ลงนามเจตจำนง “หยุดการใช้แรงงานที่ผิดกฎหมาย” การจัดทำสมุดปกขาวเพื่อแจ้งกิจกรรมที่ได้ดำเนินงานมา ตลอดจนแผนงานในอนาคต เพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาต่อไป