ประกันภัยและประกันชีวิต

ธุรกิจประกันภัยและประกันชีวิตในช่วง 10 ปี ที่ผ่านมามีการเจริญเติบโตล้อไปกับเศรษฐกิจของประเทศไทย โดยธุรกิจประกันชีวิตจะมีการเติบโตในอัตราที่สูงกว่าประกันภัย ในช่วง 10 ปี ธุรกิจประกันชีวิตเติบโตที่ Cagr (Compound Average Growth Rate) = 16% ซึ่งโตเป็นประมาณ 4 เท่าของ GDP ของประเทศ ทั้งนี้ GDP เป็นค่าเฉลี่ยรวมของภาคอุตสาหกรรม เกษตรกรรม และบริการ ด้วยอัตราการเติบโตดังกล่าว ทำให้ผมสนใจในธุรกิจประกันชีวิตมา 67 ปีแล้ว

ผมมองว่าบริษัทประกันชีวิตที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์ล้วนแล้วแต่เป็นบริษัทที่มีผลประกอบการดีถึงดีเยี่ยมทีเดียว ในช่วงที่เกิดวิกฤตแฮมเบอร์เกอร์ที่สหรัฐแล้วแพร่กระจายไปทั่วโลก ปีนั้นบริษัทประกันชีวิตบริษัทหนึ่งกลับมีกำไรเติบโตถึง 50% ทั้งๆ ที่ในปีนั้นหลายๆ บริษัทจดทะเบียนมีผลประกอบการที่แย่ลง

นั่นแสดงให้เห็นถึงความแข็งแกร่งของธุรกิจ แม้แต่ในยามที่เศรษฐกิจตกต่ำแต่การที่จะมีบริษัทประกันภัยและประกันชีวิตเข้ามาจดทะเบียนมากขึ้น ก็จะทำให้ Sector ประกันภัยและประกันชีวิตเป็นที่สนใจของนักลงทุนเพิ่มขึ้น ถึงแม้ข้อเสียของหุ้นในธุรกิจนี้จะมีสภาพคล่องในการซื้อขายค่อนข้างต่ำ เพราะว่านักลงทุนที่ลงทุนธุรกิจนี้่จะลงทุนยาว ทำให้มีหุ้นหมุนเวียนในตลาดหลักทรัพย์ไม่มาก

แต่ระยะหลังๆ มานี้ ผมสังเกตเห็นมีมูลค่าการซื้อขายต่อวันมากขึ้น ราคาหุ้นที่เคยถูกๆ ก็มีราคาสูงขึ้น จากการที่นักลงทุนโดยเฉพาะกลุ่มนักลงทุนที่เน้นคุณค่ามีมากขึ้น จึงมีการไล่ราคาขึ้นมา ทำให้ผู้ถือหุ้นเดิมเห็นว่ามีราคาสูงขึ้นก็นำมาขาย ทำให้มีมูลค่าการซื้อขายมากขึ้น อย่างไรก็ตามผมก็ยังเห็นว่าราคาที่แม้จะขึ้นมาบ้างแล้ว แต่ก็ยังมีราคาค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับปัจจัยพื้นฐาน คงเป็นเพราะสภาพคล่องการซื้อขายที่ต่ำเลยโดน Discount จากนักลงทุนส่วนใหญ่ ผมมองว่าธุรกิจประกันชีวิตน่าจะเติบโตเป็น 34 เท่าของ GDP ไปอีกนาน จากการที่คนไทยเพียง 32% ที่ถือกรมธรรม์ประกันชีวิตเท่านั้น แต่เมื่อเทียบกับคนญี่ปุ่นที่ทำประกันชีวิตมากกว่า 100% (บางคนทำประกันชีวิตมากกว่า 1 กรมธรรม์) นั่นหมายถึงยังมีช่องว่างในการเติบโตอีกมาก ฐานอายุของคนไทยโดยเฉลี่ยสูงขึ้นเรื่อยๆ มาหลายปีแล้ว ทำให้ธุรกิจประกันชีวิตน่าจะมีเบี้ยรับเพิ่มขึ้น จากจำนวนคนที่ทำประกันชีวิตมากขึ้น และเบี้ยรับ/คนมีแนวโน้มที่จะสูงขึ้นด้วย การส่งเสริมของรัฐบาลก็มีต่อเนื่องและเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จากสมัยก่อนที่ลดหย่อนได้ 5 หมื่นบาท กลายเป็น 1 แสนบาท และคนที่ซื้อประกันบำนาญยังสามารถลดหย่อนได้เพิ่มอีกสูงสุดถึง 2 แสนบาท

ปัจจุบันผมยังรอดูว่าเมื่อไหร่ที่สรรพากรจะยอมให้นำเบี้ยประกันสุขภาพมาลดหย่อนได้เสียที ธุรกิจประกันภัยของไทยในช่วง 10 ปีที่ผ่านมามีการเติบโตที่CAGR = 11% ถึงแม้จะต่ำกว่าประกันชีวิตก็ตาม แต่ยังโตกว่า GDP ถึง 2 เท่ากว่าๆ ซึ่งก็เป็นอีกประเภทธุรกิจหนึ่งที่น่าสนใจเมื่อปี 2554 ตอนน้ำท่วมครั้งใหญ่ที่สร้างความสูญเสียให้กับทรัพย์สินมหาศาล มีผลทำให้บริษัทประกันภัยทุกบริษัทประสบปัญหาขาดทุน บางบริษัทถึงกับเกือบล้มละลาย ถ้าไม่มีการเพิ่มทุน พอมาปี 2555 ทุกบริษัทประกันภัยก็มีการขึ้นเบี้ยประกัน แต่โชคดีปีที่แล้วน้ำไม่ท่วม ทำให้บริษัทประกันภัยหลายๆ บริษัท มีกำไรเป็นกอบเป็นกำ

กอปรกับโครงการรถคันแรกจากปีที่แล้ว ทำให้มีจำนวนรถยนต์ใหม่ที่ทำประกันเพิ่มขึ้นมาก ซึ่งส่วนหนึ่งก็เป็นพวกมือใหม่หัดขับอุบัติเหตุการเคลมจะมีมากขึ้น Loss Ratio ของบริษัทประกันภัยสูงขึ้น ไม่ทราบว่าสรุปแล้วจะเป็นทุกขลาภสำหรับบริษัทประกันภัยหรือไม่ ค่าสินไหมน้ำท่วมที่ Reinsurer บางรายขอต่อรองที่จะจ่ายให้ไม่เต็ม 100% ซึ่งกำลังเป็นเรื่องคาราคาซังอยู่ทำให้บริษัทประกันภัยต้องตั้งสำรองเพิ่มขึ้น ซึ่งทางบริษัทก็ได้ทั้งสำรองไปบ้างแล้ว ซึ่งเมื่อ Reinsurer ชำระมาเกินกว่าที่บริษัทประกันภัยตั้งไปแล้วก็จะมีการกลับรายการมาเป็นรายรับ ทำให้กำไรดีขึ้น สิ่งที่ผมสนใจที่สุดก็คือ พ.ร.บ. 2 ล้านล้านบาท กับโครงการป้องกันน้ำท่วม 3.5 แสนล้านบาท เป็นโครงการที่ใหญ่มาก ย่อมต้องมีการทำประกันภัย ไม่ว่าจะเป็นระหว่างการก่อสร้างหรือหลังก่อสร้าง ซึ่งจะเป็นเค้กก้อนใหม่ที่ใหญ่มากเพิ่มขึ้นมาสำหรับธุรกิจประกันภัย โดยบริษัทประกันภัยที่มีโอกาสจะได้รับเค้กก้อนนี้ แน่นอนต้องเป็นบริษัทประกันใหญ่ระดับ Top 5 ของประเทศ ยิ่งบริษัทประกันไหนถือหุ้นโดยหน่วยงานหรือองค์กรของรัฐมากๆ น่าจะมีโอกาสมากกว่าบริษัทอื่นๆ