ลดภาระหรือเพิ่มจัดซื้อ

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา กระทรวงการคลังเสนอให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) เร่งรัดกระทรวงคมนาคมปรับปรุงแนวทางการให้บริการรถเมล์ รถไฟ ฟรี หลังจากพบว่าใช้เงินอุดหนุนไปแล้วกว่า 1.44 หมื่นล้านบาท ตั้งแต่เริ่มโครงการวันที่ 1 ก.ย. 2552

ขณะเดียวกัน กระทรวงการคลังยังระบุว่ารัฐบาลเริ่มมีข้อจำกัดเรื่องงบประมาณ ทำให้องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.) และการรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.) ไม่ได้รับเงินชดเชยอย่างเพียงพอต่อค่าใช้จ่าย

ผลคือสองรัฐวิสาหกิจมีปัญหาสภาพคล่อง โดย ขสมก.มีเงินสดติดลบ 195 ล้านบาท ร.ฟ.ท.มีเงินสดติดลบ 2,993 ล้านบาท ส่วนการต่ออายุมาตรการรถไฟ รถเมล์ ฟรีครั้งล่าสุดอีก 6 เดือน (1 ต.ค. 255631 มี.ค. 2557) รัฐบาลต้องชดเชยอีก 2,085 ล้านบาท

หลังการประชุม ครม. ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ รมว.คมนาคม ได้เสนอแนวทางลดภาระการคลัง ด้วยการออกเกณฑ์ให้ผู้ที่ได้รับสิทธิขึ้นรถเมล์ รถไฟ ฟรี ต้องมีผู้มีรายได้น้อยเท่านั้น แทนที่จะให้ปล่อยให้ทุกคนใช้บริการได้หมด รวมทั้งนักท่องเที่ยวต่างชาติ

ฟังแล้วเป็นหลักการที่ดี เพราะหากลดจำนวนผู้ใช้บริการได้ โดยให้สิทธิผู้มีรายได้น้อยจริงๆ เงินที่ต้องจ่ายชดเชยให้ ขสมก. และ ร.ฟ.ท. ก็จะน้อยลง เท่ากับแก้ไขภาระงบประมาณที่หนักหนาขณะนี้ลงได้

แต่เมื่อชัชชาติกล่าวถึงวิธีการคัดกรองผู้มีรายได้น้อย ว่าจะออกบัตรที่มีบาร์โค้ดให้ผู้มีรายได้น้อย โดยใช้ฐานผู้ใช้ไฟฟรีพร้อมทั้งติดตั้งเครื่องอ่านในรถเมล์ รถไฟ ก็ถึงบางอ้อว่านี่ไม่ใช่การลดภาระงบประมาณ แต่เป็นวิธีหาทางจัดซื้อจัดจ้างเพิ่มนั่นเอง

เพราะหากใช้ฐานผู้ใช้ไฟฟรี ต้องออกบัตรให้ผู้อาศัย 7.6 ล้านครัวเรือน ต้องติดตั้งเครื่องอ่านบัตรในรถเมล์ฟรีที่จัดไว้ 800 คัน และยังมีรถไฟอีก เท่ากับมีภาระเพิ่มขึ้นในการจ่ายชดเชย

ดังนั้น หลักการที่ต้องการลดภาระงบประมาณก็จะกลายเป็นความฝันลมๆ แล้งๆ ที่ไม่มีวันเป็นจริงไปได้

nในการจ่ายชดเชยให้กับ2รัฐวิสาหกิจ

ยิ่งไอเดียรมว.คมนาคมถัดมา ที่จะให้รถร่วมขสมก. เข้ามาร่วมให้บริการรถเมล์ฟรี ด้วยเหตุผลที่ว่า ถูกรถร่วมร้องเรียนว่า รถเมล์ฟรีของรัฐแย่งผู้โดยสาร

เท่ากับรัฐบาลมีภาระเพิ่มขึ้นในการจ่ายเงินชดเชยให้2รัฐวิสาหกิจรถร่วมขสมก.และรฟททั้งที่ปัจจุบัน ขสมก.และร.ฟ.ท. ก็ยังได้เงินชดเชยไม่ครบ ปัญหาอีกอย่างที่จะติดตามมาคือ หากรัฐบาลกลัวรถร่วม ขสมก. ซึ่งเป็นของเอกชนร้องเรียน ก็อาจจะจัดจัดสรรเงินชดเชยให้รถร่วมขสมก. ก่อน และติดค้างหนี้กับขสมก. และร.ฟ.ท. ไว้ แน่นอน ฐานะการเงินของ 2 รัฐวิสาหกิจก็จะยิ่งติดลบมากขึ้นไปอีก