ขึ้นดอกเบี้ย-ปล่อยกู้0%แบงก์รัฐจัดเอง

โดย...เบญจมาศ เลิศไพบูลย์

สัญญาณหนี้รายย่อยที่เร่งตัวมากขึ้นขณะนี้ ทำให้ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ส่งสัญญาณถึงธนาคารพาณิชย์ให้เพลาแคมเปญดอกเบี้ยสินเชื่อที่อยู่อาศัย 0% หรือหากจะทำก็ต้องแจกแจงรายละเอียดดอกเบี้ยให้ชัด ผลจึงทำให้ธนาคารพาณิชย์รับลูกหยุดแคมเปญดอกเบี้ยบ้าน 0% ในงานมหกรรมการเงินเพื่อตัดปัญหา แต่กลายเป็นว่าภายในงาน ธนาคารเฉพาะกิจและธนาคารของรัฐ ได้แก่ ธนาคารอาคารสงเคราะห์ ธนาคารออมสิน และธนาคารกรุงไทย กลับขย่มตลาดดอกเบี้ยบ้าน 0% นาน 68 เดือน ทำเอาธนาคารพาณิชย์ได้แต่มองตาปริบๆ

ไม่เพียงเท่านั้น ธนาคารเฉพาะกิจอย่างธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ก็ทุ่มไม่อั้นออกเงินฝาก 5 เดือน จ่ายดอกเบี้ย 5% และไม่ต้องเสียภาษีดอกเบี้ยเงินฝาก ส่งผลลูกค้าแห่ฝากเงินทะลักทลาย ก็ยิ่งทำให้เกิดคำถามถึงแรงกดดันของ รมว.คลัง ที่ต้องการให้ ธปท.ลดดอกเบี้ย เพื่อให้ดอกเบี้ยในประเทศต่ำลง แต่กลายเป็นว่าธนาคารเฉพาะกิจซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของกระทรวงการคลังกลับทำทุกอย่างตรงข้ามเสียเอง

สุวรรณ แทนสถิตย์ กรรมการรองผู้จัดการใหญ่ ธนาคารกรุงเทพ ยอมรับว่า สิ่งที่เกิดขึ้นขณะนี้จากการที่ธนาคารของรัฐลงมาแข่งขันเรื่องราคาในตลาด ทำให้ธนาคารพาณิชย์เป็นฝ่ายเสียเปรียบ ซึ่งเป็นเหตุจากการใช้กฎหมายคนละฉบับของธนาคารพาณิชย์กับธนาคารเฉพาะกิจ ผู้กำกับดูแลก็ต่างกัน ธนาคารเฉพาะกิจอยู่ภายใต้กระทรวงการคลัง ขณะที่ธนาคารพาณิชย์อยู่ภายใต้การกำกับโดย ธปท. เมื่อเป็นเช่นนี้ธนาคารเฉพาะกิจจึงมีต้นทุนต่ำกว่า อย่างน้อยก็ไม่ต้องเสียภาษีนิติบุคคลเหมือนธนาคารพาณิชย์ ทำให้เล่นเรื่องราคาได้ และสามารถสู้ราคาได้มากกว่านี้ หากต้องการทำ

“เมื่อกฎหมายคนละฉบับก็เกิดความเหลื่อมล้ำ แต่ตอนนี้ยังเป็นระดับที่ธนาคารพาณิชย์พออยู่ได้ สิ่งที่เกิดขึ้นขณะนี้ธนาคารออมสินกลายเป็นธนาคารที่มีเงินฝากสูงสุดในระบบ เงินฝากโตเร็วกว่าธนาคารอื่นๆ สามารถเสนอดอกเบี้ยได้สูงกว่า เพราะมีต้นทุนถูกกว่า” สุวรรณ กล่าว

สุวรรณ กล่าวว่า สถานการณ์ปัจจุบันแม้ธนาคารพาณิชย์จะมีรายได้ในด้านต่างๆ เข้าช่วย สามารถทำกำไรได้ดี แต่ในระยะยาวเมื่อการแข่งขันสูงมากขึ้นจากธนาคารของรัฐ แม้ฝั่งประชาชนจะได้ประโยชน์ เป็นเรื่องดีต่อผู้บริโภค แต่ในฝั่งธนาคารพาณิชย์จะเริ่มแย่ แย่ทั้งความสามารถในการแข่งขัน และแย่ทั้งความสามารถในการทำธุรกิจ แม้วันนี้ยังไม่ถึงขั้นนั้น กระทบแค่ฐานเงินฝากกับเงินกู้ของธนาคารพาณิชย์ที่หายไป แต่ระยะยาวภาครัฐควรพิจารณาเรื่องนี้

“จริงๆ ธนาคารของรัฐสามารถเล่นราคาได้มากกว่านี้ถ้าเขาต้องการ ภาครัฐและกระทรวงการคลังควรดูว่าทำแล้วภาพรวมดีต่อประชาชน ดีกับคนกลุ่มหนึ่ง แต่ไม่ดีต่อภาพใหญ่ของประเทศชาติ ทางการควรทำให้เกิดความสมดุล ซึ่งความสมดุลเป็นผลทำให้ภาพรวมประเทศชาติเกิดผลดีที่สุด คือเกิดความมั่นคงทางด้านเศรษฐกิจ ระบบธนาคาร และระบบการออม ทุกฝ่ายสามารถเดินต่ออย่างมีประสิทธิภาพ หากให้ธนาคารพาณิชย์ได้เปรียบมากเกินไป โย้ไปข้างหนึ่งข้างใดก็ไม่เกิดผลดี เรื่องเหล่านี้ต้องพอดีๆ กัน” สุวรรณ กล่าวต่อ

สุวรรณ กล่าวว่า ธนาคารไม่ได้ปล่อยสินเชื่อบุคคล สินเชื่อไม่หลักทรัพย์ค้ำประกันในกลุ่มลูกค้ารายย่อยเท่าไรนัก ฉะนั้นจึงไม่มีปัญหาเรื่องหนี้รายย่อย แต่การไม่เน้นธุรกิจนี้เลยในภาวะที่ตลาดมีการแข่งขันสูง ก็ทำให้ธนาคารพยายามปรับตัวอยู่ แต่ยังทำไม่ได้ถึงใจตามที่ต้องการ ต้องปรับให้ดีกว่านี้

“การตลาดลูกค้ารายย่อยต้องปรับปรุงให้แข่งขันได้มากกว่านี้ ตอนนี้การตลาดน้อยไปหน่อย เราต้องปรับอีกหลายอย่าง อย่างลูกค้ารายย่อยกู้ซื้อบ้าน ซื้อคอนโดมิเนียม ก็เป็นลูกค้าที่ดี เพราะธนาคารค่อนข้างระมัดระวังลูกค้ารายย่อย” กรรมการรองผู้จัดการใหญ่ ธนาคารกรุงเทพ กล่าว

เมื่อสิ่งที่รัฐบาลวอนขอให้ลดดอกเบี้ย แต่ธนาคารรัฐทำเสียเอง ทั้งแคมเปญขึ้นดอกเบี้ยเงินฝาก และดัมพ์ดอกเบี้ยเงินกู้ ตลาดก็เลยงงๆ กันอยู่