ปรับโฉมอาชีวศึกษาปรัญญาตรีสายอาชีพ

โดย...ชลธิชา ภัทรสิริวรกุล

วงการอาชีวศึกษากำลังจะเปลี่ยนภาพลักษณ์และยกระดับการเรียนสายวิชาชีพให้สูงขึ้น เพื่อผลิตบุคลากรให้ตรงกับความต้องการของตลาด อีกทั้งยังเป็นการเตรียมพร้อมรองรับการก้าวสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนด้วย

ชัยพฤกษ์ เสรีรักษ์ เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) ได้กล่าวถึงยุทธศาสตร์การเตรียมพร้อมรับประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน ว่า เบื้องต้นวางแผนเพิ่มขีดความสามารถด้านการแข่งขันให้กับเด็กที่เรียนในระดับอาชีวศึกษาไว้ โดยแบ่งเด็กออกเป็น 2 กลุ่มเพื่อให้การขับเคลื่อนมีประสิทธิภาพ

กลุ่มแรกคือกลุ่มเด็กพิเศษ ที่มีศักยภาพพอที่จะออกไปแข่งขันในต่างประเทศได้ จะจัดหลักสูตรอินเตอร์ ที่มีการเรียนการสอนเป็นภาษาอังกฤษทั้งหมด โดยจะเริ่มตั้งแต่ปีการศึกษา 2556 ซึ่งขณะนี้มีเปิดสอนแล้ว32 แห่งใน 28 จังหวัด และตั้งเป้าขยายให้ครบ 150 แห่งภายในปีนี้

ขณะเดียวกันจะเตรียมความพร้อมให้กับเด็กกลุ่มทั่วไป เพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนใน 3 ด้านที่ยังอ่อนอยู่ คือ ทักษะด้านภาษาเพื่ออาชีพ ทักษะด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (ไอซีที) เพื่องานอาชีพ และทักษะในการทำงานกับคนต่างวัฒนธรรม

อีกทั้งจะเปิดหลักสูตรปริญญาตรีในสถาบันอาชีวศึกษาอย่างเป็นทางการในเดือน มี.ค.นี้ เพื่อช่วยเติมเต็มความต้องการของตลาดแรงงาน โดยเด็กที่จบหลักสูตรปริญญาตรีในสถาบันอาชีวศึกษาจะได้รับวุฒิบัตรเทียบกับกับปริญญาตรีทั่วไป เรียกว่าปริญญาตรีสายปฏิบัติหรือสายเทคโนโลยี

ปีนี้จะนำร่องเปิดในสถาบันอาชีวศึกษาที่มีความพร้อมก่อน โดยต้องเป็นสถาบันที่มีการประสานงานกับสถานประกอบการเอกชนส่งเด็กเข้าไปฝึกงานด้วย ซึ่งเบื้องต้นจะนำร่องเปิดใน 28 สาขาก่อน เช่น ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ชิ้นส่วนยานยนต์ และท่องเที่ยว เป็นต้น จะเปิดรับนักศึกษาแต่ละสาขาเพียง 30 คน/ห้อง เพื่อควบคุมคุณภาพของนักศึกษา

“หากหลักสูตรปริญญาตรีสายปฏิบัติสำเร็จ จะทำให้ประเทศไทยเป็นผู้นำในภูมิภาคอาเซียนได้ เพราะแม้สิงคโปร์เปิดสอนหลักสูตรปริญญาตรีในสถาบันอาชีวศึกษา แต่ก็ยังเป็นการเรียนทฤษฎี ไม่ได้เน้นปฏิบัติเหมือนเรา ซึ่งจะตอบโจทย์เรื่องปัญหาแรงงานได้”

ทั้งนี้ อยู่ระหว่างเร่งผลักดันโครงการมาตรฐานอาชีพ 9 สาขา คือ ก่อสร้าง เทคโนโลยีสารสนเทศ สปา ทำผม โลจิสติกส์ ศิลปะพื้นบ้านและหัตถกรรม เชฟไทย อัญมณีและเครื่องประดับ ปิโตรเลียม เพื่อพัฒนาระบบคุณวุฒิวิชาชีพแห่งชาติให้รับรองสมรรถนะผู้ประกอบวิชาชีพนั้น เพื่อต่อยอดไปสู่การแข่งขันเข้าสู่ประชาคมอาเซียนได้

ชัยพฤกษ์ กล่าวว่า ไม่ห่วงว่าแรงงานระดับอาชีวศึกษาที่จบหลักสูตรปริญญาตรีสายปฏิบัติจะเกิดการเคลื่อนย้าย หรือถูกแย่งงาน ตรงกันข้ามน่าจะทำให้แรงงานต่างชาติที่จะเข้ามาแย่งงานในเมืองไทยน้อยลง ยกเว้นกลุ่มแรงงานฝีมือชั้นสูงระดับผู้บริหาร

ดังนั้นจึงน่าจะเป็นโอกาสเตรียมพร้อมให้เด็กอาชีวศึกษาของไทยสามารถออกไปทำงานแข่งขันในต่างประเทศได้มากขึ้น ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นแรงงานฝีมือ (ระดับชั้นปวช.) และแรงงานระดับช่างเทคนิค (ปวส.) แต่จุดด้อยที่ยังเป็นความท้าทายของเด็กอาชีวศึกษาก็คือ เรื่องของภาษาที่ยังอ่อนอยู่เมื่อเทียบกับประเทศเพื่อนบ้านอย่างพม่า กัมพูชา และเวียดนาม

ทั้งนี้ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) มีแผนดึงเด็กสายสามัญเข้ามาเรียนในสายอาชีวศึกษาเพิ่มมากขึ้น โดยจะเดินตามยุทธศาสตร์หลักๆ 1.การเพิ่มจำนวนผู้เรียนระดับอาชีวศึกษา ด้วยการลดอัตราการออกกลางคันของเด็กที่ปัจจุบันมีสูงถึง 10% 2เพิ่มคุณภาพผู้เรียน 3.เพิ่มความร่วมมือกับภาคเอกชน (ทวิภาคี) ในการฝึกอบรมความรู้เฉพาะทางให้

4.การบริหารจัดการภายในด้วยการปรับภาพลักษณ์ สร้างค่านิยมใหม่ให้กับเด็กและผู้ปกครองแบบซึมลึก ด้วยการสื่อสารว่าเรียนอาชีวะ ก็ได้วุฒิปริญญาตรีเหมือนกัน แถมยังหางานทำได้ง่ายกว่า ซึ่งรูปแบบจะคล้ายๆ กับโรงเรียนปัญญาภิวัฒน์ที่ทำอยู่

และหลังจากเดือน มี.ค.นี้เป็นต้นไป อาชีวศึกษาจะกลายเป็นกำลังสำคัญในการผลิตบุคลากรที่มีคุณภาพ เพื่อรองรับกา nรก้าวสู่การเปิดเสรีประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน