กรมประชาฯเดินเกมรุกเร่งทักษะ "คนใน" ปรับทัศนะ "ประชาชน"

โดย...ตะวัน หวังเจริญวงศ์

ความรู้ ความเข้าใจ และความตระหนักเกี่ยวกับประชาคมอาเซียน นับเป็นเรื่องสำคัญที่ภาครัฐต้องเร่งผลักดันให้เกิดขึ้น เพื่อให้คนไทยทุกคนพร้อมเข้าสู่ความเปลี่ยนแปลง

ภาระหนักในเรื่องดังกล่าวตกเป็นของ ธีระพงษ์ โสดาศรี อธิบดีกรมประชาสัมพันธ์ ในฐานะพ่องาน ผู้นั่งควบเก้าอี้ประธานคณะอนุกรรมการฝ่ายประชาสัมพันธ์อาเซียนแห่งชาติ

ธีระพงษ์ อธิบายว่า เรื่องประชาคมอาเซียนเป็นเรื่องใหม่สำหรับคนไทย การประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจได้ จึงต้องเริ่มจากเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจให้แก่เจ้าหน้าที่ในกรมประชาสัมพันธ์ทุกคนทั่วประเทศเข้าใจก่อน

“ผมเริ่มจากการตั้งคำถามเกี่ยวกับประชาคมอาเซียน แล้วจัดแข่งขันตอบปัญหาอาเซียนภายในกรมเมื่อปีที่ผ่านมา ซึ่งช่วยสร้างความตื่นตัว และกระตุ้นให้เจ้าหน้าที่ค้นคว้าหาความรู้เกี่ยวกับอาเซียนด้วยตัวเอง”

ธีระพงษ์ กล่าวอีกว่า ในปีนี้ เขาจะพัฒนารูปแบบการแข่งขันไปอีกขั้นหนึ่ง โดยให้สำนักประชาสัมพันธ์เขตทั้ง 8 เขตเป็นผู้ค้นคว้า คิดคำถามเอง เขตละ 30 ข้อ ทั้งที่เกี่ยวข้องกับสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ และความเปลี่ยนแปลงในแผนงานของเสาต่างๆ จากนั้นเขาจะรวบรวมและคัดเลือกคำถามอีกครั้ง

เรื่องภาษาเป็นอีกหนึ่งเรื่องสำคัญที่เจ้าหน้าที่ทุกคนจะต้องปรับปรุงและพัฒนาตัวเอง เบื้องต้นกรมตั้งเป้าหมายว่า เจ้าหน้าที่ทุกคนจะต้องมีทักษะภาษาอังกฤษอยู่ในเกณฑ์ดี และคนที่มีทักษะดี รวมถึงรู้จริงเรื่องอาเซียน จะได้รับโอกาสเป็นตัวแทนไปดูงานประเทศในอาเซียน นอกจากนี้ ยังมีนโยบายส่งเสริมให้เจ้าหน้าที่เรียนภาษาอาเซียนเป็นภาษาที่ 3 ด้วย

ส่วนการประชาสัมพันธ์เรื่องประชาคมอาเซียนแก่บุคคลภายนอก จะใช้วิธีการที่หลากหลาย เน้นการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อของกรม ทั้งวิทยุ โทรทัศน์ และสื่อสิ่งพิมพ์ พร้อมกับตั้ง “ศูนย์ข้อมูลข่าวสารอาเซียน” ภายในสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดทุกแห่ง และจัดกิจกรรมพิเศษในต่างจังหวัดเป็นระยะๆ

นอกจากให้ความรู้ประชาชนแล้ว กรมยังจัดฝึกอบรมความรู้เกี่ยวกับประชาคมอาเซียนให้แก่สื่อภูมิภาคหรือสื่อท้องถิ่นในแต่ละจังหวัด เพื่อให้ช่วยกันเผยแพร่ ประชาสัมพันธ์ความรู้เกี่ยวกับอาเซียนต่อไป

สำหรับวิธีการและเป้าหมาย ธีระพงษ์ได้นำทฤษฎีการสื่อสาร เกี่ยวกับความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรม (KAP) มาประยุกต์ใช้ เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ของประชาชนในปัจจุบัน

“ปีที่แล้วเราเริ่มต้นที่ตัว K คือ Knowledge หรือการให้ความรู้แก่ประชาชน ขณะนี้ประชาชนเริ่มตระหนักมากขึ้นว่าจะอยู่เฉยไม่ได้แล้ว ปีนี้เรามาที่ตัว A คือ Attitude ปรับทัศนคติ เพื่อเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมต่อการรับรู้เรื่องประชาคมอาเซียนของประชาชน”

ธีระพงษ์ ยอมรับว่า การปรับทัศนคติและเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเป็นเรื่องยาก แต่เป็นเรื่องที่เลี่ยงไม่ได้ กรมต้องทำให้ทุกคนตระหนักว่า “เราไม่ได้อยู่คนเดียวอีกต่อไป”

ส่วนตัวสุดท้ายคือ P หรือ Practice หรือการฝึกฝน จะให้ความรู้ประชาชนในภาพกว้าง ก่อนกระตุ้นให้ศึกษารายละเอียดเชิงลึกที่เกี่ยวข้องกับตัวเอง

อย่างไรก็ตาม กรมยังติดขัดปัญหาเรื่องงบประมาณอยู่บ้าง เพราะปีนี้ได้งบด้านอาเซียน ประมาณ 20 ล้านบาท แต่กรมต้องใช้ทั้งผลิตรายการเพื่อประชาสัมพันธ์ และจัดกิจกรรมพิเศษ เบื้องต้นกรมจึงแก้ปัญหาด้วยการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างคุ้มค่า และขอความร่วมมือจากภาคเอกชนในกิจกรรมต่างๆ ช่วยให้ต้นทุนการผลิตรายการอยู่ที่ตอนละประมาณ 2 หมื่นบาท ขณะที่การจัดกิจกรรมใช้งบครั้งละ 34 แสนบาท

อธิบดีกรมประชาสัมพันธ์ มองว่า เสาสังคมวัฒนธรรม เป็นเสาที่มีความสำคัญมากที่สุดของประชาคมอาเซียน เพราะทำให้ทุกคนตระหนักถึง “ความเป็นพลเมืองอาเซียน” เมื่อมีความรู้สึกเป็นชาวอาเซียนร่วมกัน การดำเนินชีวิตและการดำเนินธุรกิจร่วมกันก็จะเป็นไปได้ง่ายขึ้น ทั้งหมดจึงกลายเป็นหน้าที่หลักของกรมประชาสัมพันธ์ ผู้รับผิดชอบ “การสร้างอัตลักษณ์อาเซียน” จาก “นามธรรม” ให้เป็น “รูปธรรม” ขึ้นมา

“เราจะเป็นนักประชาสัมพันธ์มืออาชีพในกลุ่มประเทศอาเซียน” ธีระพงษ์ ย้ำ