ทำไมต้องปฏิรูปประเทศไทย แนวคิด True Progressivism

โดย...ศ.พิเศษกิติพงษ์ อุรพีพัฒนพงษ์

บทความในตอนที่แล้ว ผมนำเสนอเรื่องราวที่หนังสือ Economist วันที่ 13-19 ต.ค. 2555 นำเสนอบทความเรื่อง True Progressivism (The New Politics of Capitalism and Inequality) และบทความพิเศษเกี่ยวกับเศรษฐกิจโลกในประเด็นคนร่ำรวยและคนจนว่า ทำอย่างไรจึงจะสามารถลดช่องว่างหรือความเหลื่อมล้ำได้ และได้กล่าวถึงการเสนอการปฏิรูปภาษีและการปฏิรูปในด้านอื่นๆ ด้วย ที่อาจมีผลต่อการเสนอการปฏิรูปประเทศไทยและการปฏิรูปภาษีไว้

โดยได้นำเสนอถึงช่วง Wall Street ที่ได้รับความอุดหนุนและช่วยเหลือจากรัฐบาล ไม่ว่ากรณีการใช้เงินภาษีเข้าช่วยกับสถาบันการเงินและการให้คนที่ร่ำรวยสามารถจะหักดอกเบี้ยการซื้อบ้านได้สูงกว่า 4 เท่า ของจำนวนเงินที่จ่ายในการสร้างที่อยู่อาศัยให้คนจน จนเป็นที่มาของการยึด Wall Street โดยกลุ่มคนที่ยากจน

ผมจึงอยากนำมาเล่าให้ท่านผู้อ่านทราบต่อนะครับ เพราะบทความดังกล่าวได้เสนอแนวคิดการเมืองก้าวหน้าอย่างแท้จริง (True Progressivism) เพื่อลดความเหลื่อมล้ำหรือความแตกต่างระหว่างคนรวยกับคนจนว่าควรดำเนินการอย่างไรที่ผมคิดว่าประเทศไทยควรนำมาเป็นบทเรียนได้ โดยบทความเสนอดังนี้

1.ต้องส่งเสริมให้มีการแข่งขัน (Compete) โดยเสนอให้มีความโปร่งใสในการทำสัญญากับภาครัฐบาลใช้กฎหมายป้องกันการผูกขาด (Antitrust Law) อย่างมีประสิทธิภาพและลดการช่วยเหลือพวกพ้อง (Cronyism) โดยยกตัวอย่างมหาเศรษฐีโลก คาร์ลอส สลิม ที่ผูกขาดธุรกิจโทรคมนาคมในประเทศเม็กซิโกโดยไม่มีการแข่งขัน โดยอาจต้องมีกฎหมายแข่งขันทางการค้าที่ดีก็คือ การปฏิรูปกฎหมายนั่นเอง

2.ต้องมีเป้าหมาย (Target) ในการใช้จ่ายงบประมาณเพื่อคนยากจนและเยาวชน แทนที่จะเป็นรายจ่ายเพื่อสวัสดิการคนสูงอายุ โดยควรพิจารณาเพิ่มอายุผู้เกษียณอายุให้สูงขึ้นและนำเงินไปลงทุนด้านการศึกษา โดยเฉพาะการศึกษาชั้นต้น (Pre-School) และฝึกอบรมผู้ว่างงาน หรือการปฏิรูปการศึกษานั่นเอง หรือการลดการอุดหนุนด้านพลังงานในกลุ่มประเทศเอเชีย

3.การปฏิรูปภาษี (Tax Reform) โดยไม่ใช้วิธีเพิ่มภาษีโดยในประเทศที่มีเศรษฐกิจยากจนและมีผู้หลีกเลี่ยงภาษีจำนวนมาก ควรจะลดอัตราภาษีให้ต่ำ แต่บังคับใช้กฎหมายกับผู้เลี่ยงภาษีให้ดีขึ้น

สำหรับประเทศที่ร่ำรวย เช่น สหรัฐ ควรจะลดการหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนลง หรือลดความต่างของอัตราภาษีระหว่างภาษีค่าจ้างค่าแรงงานกับผลได้จากทุนให้น้อยลง

โดยประเทศไทยน่าจะนำรูปแบบนี้มาพิจารณาแม้จะมีการลดภาษีเงินได้นิติบุคคลแล้ว แต่ทำอย่างไรที่จะทำให้คนในระบบภาษีเข้ามาอยู่ในระบบให้มากที่สุด ประเทศไทยค่าจ้างเสียภาษีเงินได้ขั้นสูง 37% แต่ผลได้จากทุนจากการขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ได้รับยกเว้น และควรเก็บภาษีทรัพย์สินอันเป็นที่มาที่ว่าทำไมประเทศไทยต้องปฏิรูปภาษีอย่างรีบด่วน

บทความได้ยกตัวอย่างในประเทศละตินอเมริกาที่ลงทุนด้านการศึกษาและช่วยเหลือโดยตรงแก่ผู้ยากไร้โดยความเหลื่อมล้ำได้ลดลง อันที่จริงสำหรับประเทศไทยเรื่องนโยบายสาธารณสุข 30 บาท รักษาทุกโรค ก็น่าจะเป็นนโยบายที่ดีอันหนึ่งของรัฐบาล (ปัจจุบันที่ผลประโยชน์สามารถถึงผู้อยากไร้ได้โดยตรง)

บทความดังกล่าวเรียกร้องให้ผู้นำสหรัฐ อังกฤษ ฝรั่งเศส ที่ให้เสนอมาตรการที่ส่งเสริมความเป็นธรรมและความก้าวหน้าของเศรษฐกิจ มิฉะนั้นแล้วทุกคนต้องเป็นผู้สูญเสียไม่ว่าจะเป็นคนจนหรือคนรวย

ประเด็นที่ Economist เสนออาจจะประจวบเหมาะกับประเด็นเรื่องการปฏิรูปประเทศไทย (LETS Reform Thailand) ที่ผมเชื่อว่าประเทศไทยต้องลงมือนำข้อคิด True Progressivism มาใช้เป็นแนวทางการพิจารณาเพื่อลดช่องว่างหรือความเหลื่อมล้ำของเศรษฐกิจโดยไม่ใช้ทฤษฎีประชาชนนิยมดังที่ทำกัน เพราะสุดท้ายประเทศไทยก็จะอยู่ในสภาพล้มละลาย เช่น ประเทศกรีซ อันหมายถึงทุกคนต้องเป็นผู้จ่ายต้นทุนเหล่านั้น และการพิจารณาข้อคิดนี้ต้องมีการปฏิรูปทั้ง 4 ส่วนพร้อมๆ กันไป โดยเฉพาะการปฏิรูปภาษีของประเทศไทยที่ถือว่าเป็นวาระแห่งชาติที่รัฐสภา รัฐบาล ประชาชน ภาคธุรกิจ ต้องมีส่วนในการผลักดัน การปฏิรูปทั้ง 4 ส่วน โดยเฉพาะเรื่องภาษีก็สามารถเริ่มได้โดยเร็วและมีผลโดยเร็วได้เช่นกัน

ขอเรียนว่า หนังสือชุดวางแผนภาษีเล่ม 1 ชื่อ 10 ข้อคิดรู้ภาษีลดภาษี (พิมพ์โดยสำนักงานการเงินธนาคาร เล่มละ 250 บาท) ออกวางจำหน่ายแล้วครับ โดยบทสุดท้ายในหนังสือได้เขียนถึงข้อคิดปฏิรูปภาษีไทย ฝันหรือเป็นจริง ผู้สนใจสามารถหาซื้อได้ตามร้านหนังสือชั้นนำทั่วไป