การควบคุมการดื่มแอลกอฮอล์

โดย...รุจิระ บุญนาค

ข่าวการเมาแล้วขับจนนำมาซึ่งอุบัติเหตุที่ทำให้ผู้ใช้ท้องถนน คนโดยสาร หรือแม้กระทั่งคนขับเสียชีวิต หรือบาดเจ็บสาหัส มีปรากฏอยู่ในหนังสือพิมพ์แทบจะทุกวัน น้อยรายมากที่จะรอดตายโดยปาฏิหาริย์ ในจำนวนนี้มีผู้ขับขี่จำนวนไม่น้อยที่ยังเป็นเยาวชน

การดื่มแอลกอฮอล์นอกจากจะเป็นผลร้ายต่อสุขภาพของผู้ดื่ม ยังทำให้ผู้ดื่มขาดสติสัมปชัญญะ โดยเฉพาะหากขับขี่รถยนต์ด้วยแล้ว โอกาสที่จะเกิดอุบัติเหตุมีมาก จากการสำรวจประชากรไทย อายุ 15 ปีขึ้นไป ดื่มสุรามากกว่า 17 ล้านคน คนไทยต้องจ่ายเงินเพื่อซื้อเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ปีละ 2 แสนล้านบาท และประเทศไทยติดอันดับต้นๆ ในประเทศภูมิภาคเอเชียที่มีประชากรดื่มแอลกอฮอล์มาก

ด้วยเหตุที่การดื่มแอลกอฮอล์ก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ เช่น การทะเลาะวิวาท โรคเรื้อรัง อุบัติเหตุทางการจราจร การล่วงละเมิดทางเพศ การใช้ความรุนแรงในครอบครัว หรือทำให้นักเรียน นักศึกษาต้องหยุดเรียน หรือเลิกเรียนกลางคัน

ปัญหาต่างๆ เหล่านี้ล้วนกระทบต่อเศรษฐกิจ สังคม และการพัฒนาประเทศ ปัจจุบันจึงมีองค์กรและมูลนิธิต่างๆ ที่มีนโยบายและเป้าหมายให้ประชาชนตระหนักถึงผลกระทบของการดื่มแอลกอฮอล์ เช่น สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เครือข่ายองค์กรงดเหล้า มูลนิธิเมาไม่ขับ ต่างก็มีการรณรงค์ให้เลิกดื่มแอลกอฮอล์ ทาง สสส. ก็มีโครงการที่ติดหูติดตาคนไทย อาทิ “จน เครียด กินเหล้า” “ให้เหล้าเท่ากับแช่ง” “เหล้าทำลายมิตรภาพ” หรือการจัดกิจกรรมรณรงค์ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ กรมสรรพสามิต และเครือข่ายองค์กรงดเหล้า ภายใต้แคมเปญ “ขอบใจ...วันพระใหญ่ไม่ขายสุรา”

 

จากปัญหาต่างๆ ดังกล่าวมาข้างต้น ได้มีการตราพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 เพื่อกำหนดมาตรการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ รวมถึงการบำบัดรักษาหรือฟื้นฟูสภาพผู้ติดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพื่อช่วยลดปัญหาและผลกระทบทั้งทางด้านสังคมหรือเศรษฐกิจ ตลอดจนช่วยป้องกันเด็กและเยาวชนมิให้เข้าถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้โดยง่าย โดยมีคณะกรรมการคณะหนึ่งชื่อ “คณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์” สังกัดกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ทำหน้าที่ที่สำคัญ เช่น การนำเสนอนโยบาย แผนงาน และการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เกี่ยวกับมาตรการในการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มาตรการด้านภาษี การเสนอความเห็นต่อรัฐมนตรีในการกำหนดเวลาขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือในการออกประกาศหรือระเบียบที่สำคัญ

แม้จะมีพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 ผู้ประกอบธุรกิจร้านอาหารหลายรายทั้งที่อยู่ใกล้และไกลสถานศึกษาก็ยังหาวิธีหลีกเลี่ยง เพื่อให้ธุรกิจของตนเองได้ผลกำไรงาม โดยคิดค้นเมนูใหม่ๆ ซึ่งเป็นที่นิยม คือ “เหล้าปั่น” ถือว่าเป็นเมนูยอดนิยมสำหรับผู้เริ่มดื่มเหล้า เพื่อจำหน่ายให้แก่นักเรียน นักศึกษา โดยไม่คำนึงถึงว่าเป็นการทำลายสุขภาพ และอนาคตของเยาวชน การประกอบธุรกิจเช่นนี้ ถือว่าเป็นการไร้ซึ่งมนุษยธรรม

ยิ่งไปกว่านั้น ยังมีผู้ขับขี่จำนวนไม่น้อยที่ดื่มแอลกอฮอล์ในขณะขับขี่ ถือว่าเป็นเรื่องที่อันตราย ทั้งต่อผู้ขับขี่เองและผู้โดยสาร

เมื่อวันที่ 8 ส.ค. พ.ศ. 2555 ได้มีการออกประกาศและมีผลใช้บังคับโดยอาศัยอำนาจตาม พ.ร.บ. ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 เรื่อง การห้ามดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในทางสาธารณะขณะขับขี่ หรือขณะโดยสารอยู่ในรถ หรือบนรถทุกประเภท หากฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน และปรับไม่เกิน 1 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ โดยผลของประกาศฉบับนี้ ทำให้ทุกๆ คนในรถไม่สามารถดื่มแอลกอฮอล์ได้ นับว่าเป็นประกาศที่ออกมาเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง และสามารถช่วยลดอุบัติเหตุได้ เพราะบางครั้งผู้ขับขี่ไม่ดื่ม แต่คนโดยสารดื่ม ก็ทำให้ผู้ขับขี่เสียสมาธิในการขับขี่รถ ผลของประกาศย่อมทำให้ทุกๆ คนในรถมีสติสัมปชัญญะทำให้ช่วยดูถนนหนทางได้

นอกจากนี้ นพ.สมาน ฟูตระกูล ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ได้เตรียมเสนอร่างประกาศอีก 4 ฉบับ คือ (1) ร่างประกาศห้ามขายเหล้าปั่นทุกพื้นที่ (2) ร่างประกาศห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์บริเวณรอบสถานศึกษา 300 เมตร (3) ร่างประกาศกำหนดเวลาห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกประเภท รวมทั้งร้านที่มีใบอนุญาตและไม่มีใบอนุญาต และ (4) ร่างประกาศห้ามขายห้ามดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในทางสาธารณะเพื่อการจราจรทางบก ได้แก่ ถนนสาธารณะ ไหล่ทาง ทางเท้า

หากร่างทั้ง 4 ฉบับ มีผลใช้บังคับย่อมทำให้ปัญหาต่างๆ ที่เกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์ลดลง เพราะทำให้การบริโภคแอลกอฮอล์ทำได้ยากขึ้น

การที่ประกาศจะมีประสิทธิภาพใช้บังคับได้เพียงใด คงต้องขึ้นอยู่กับความร่วมมือของทุกๆ ฝ่าย ผู้ประกอบธุรกิจไม่ว่าจะเป็นผู้ผลิต ผู้จำหน่าย หรือแม้กระทั่งผู้บริโภคว่า มีความเคารพในตัวบทกฎหมายเพียงใด รวมถึงพนักงานและเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องควรจะมีมาตรการลงโทษเพื่อให้เกิดความเข็ดหลาบ

สถาบันครอบครัวถือว่าเป็นสถาบันแรกและสถาบันที่มีความใกล้ชิดกับเยาวชนมากที่สุด ดังนั้นสถาบันครอบครัวจะต้องอบรมให้เยาวชนทราบถึงพิษภัยของการดื่มแอลกอฮอล์ เพราะเยาวชนในวันนี้ คือ อนาคตของชาติในวันหน้า หากประเทศไทยมีแต่คนติดเหล้า ติดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ประเทศไทยจะเจริญก้าวหน้าและเข้มแข็งได้อย่างไร

หากมีปัญหาก็โทรไปได้ที่ 1413 สายด่วนเลิกเหล้า ปรึกษาปัญหาติดสุรา หรือ 1165 สายด่วนยาเสพติด