พลวัตพม่าที่จะมีต่อภาคเหนือตอนบนของไทย

ภาคเหนือตอนบนของไทยสามารถเชื่อมกับพม่าผ่านทางด้านต่างๆ เช่น รัฐฉานของไทยใหญ่ที่มีพื้นที่เกือบ 1 ใน 4 ของพม่าทั้งประเทศ ขณะที่มีประชากรมากเป็นอันดับที่ 2 ของพม่าคือประมาณ 10% ของประชากรรวมที่ประมาณ 60 ล้านคนทั่วทั้งประเทศ โดยสามารถเชื่อมต่อได้ดังนี้

การเชื่อมด่านกิ่วผาวอก ที่ อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ ไปเมืองตองจีของรัฐฉาน ซึ่งมีระยะทางน้อยกว่า 200 กม.

จากแม่ฮ่องสอนไปเนย์ปิดอว์ เมืองหลวงใหม่ของพม่าก็มีระยะทางน้อยกว่า 200 กม. เพียงแต่ปัจจุบันยังไม่ได้มีการเปิดด่านถาวรของทั้งสองพื้นที่ข้างต้น และยังขาดการพัฒนาด้านการคมนาคมขนส่งระหว่างกันและกัน

มูลเหตุสำคัญที่พม่าย้ายเมืองหลวงจากย่างกุ้งไปกรุงเนย์ปิดอว์ก็เพื่อกระจายโอกาสในการพัฒนาประเทศเพราะเป็นจุดที่เชื่อมโยงกับรัฐต่างๆ ได้โดยง่าย หรือเป็นข้อได้เปรียบของปัจจัยทางด้านภูมิศาสตร์และสามารถบริหารจัดการด้านความมั่นคงของประเทศได้ง่ายกว่าด้วย

นอกจากนี้ เมืองหลวงใหม่ของพม่ายังช่วยกระจายโอกาสทางการพัฒนา ให้ถอยห่างจากเมืองหลวงเดิมที่ตั้งอยู่ใกล้ทะเลแต่ห่างจากรัฐอื่นๆ ทางภาคเหนือหรือพม่าตอนบนมาก

เพราะภายหลังการย้ายเมืองหลวง จะมีการพัฒนาด้านกิจการสาธารณูปโภคพื้นฐานต่างๆ เช่น ระบบการคมนาคมขนส่งตามมาอีกมาก รวมตลอดถึงการเร่งการขยายตัวของศูนย์กลางภาคเมืองใหม่ในเมืองหลวงใหม่และอาณาบริเวณรอบๆ เช่น การเชื่อมเมืองหลวงใหม่กับย่างกุ้ง โดยที่ย่างกุ้งจะแปรสภาพเป็นเมืองท่าสำคัญ การเชื่อมเนย์ปิดอว์กับรัฐต่างๆ ทางพม่าส่วนบน และการเชื่อมต่อกับมณฑลยูนนานของจีน ที่มีการเชื่อมโยงกับพม่ามากในช่วงที่ผ่านมา และจะมีมากยิ่งขึ้นในอนาคต เมื่อพิจารณาจากการให้ความสำคัญในด้านต่างๆ ของจีนต่อพม่า ไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจ การเมือง และความมั่นคง

ในด้านเศรษฐกิจนั้น ปฏิสัมพันธ์ระหว่างจีนและพม่า มีแนวโน้มไปในทางบวก เข้าข่ายต่างคนต่างได้ประโยชน์

เพราะขณะที่จีนมีลำดับขั้นทางการพัฒนาเศรษฐกิจ โดยอาศัยเศรษฐกิจการผลิต เช่น การผลิตในภาคเกษตรและอุตสาหกรรมเป็น “หัวหอก” สำคัญในการพัฒนาประเทศ จำเป็นต้องสร้างหลักประกันด้านปัจจัยการผลิตต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นแหล่งพลังงานและวัตถุดิบจำพวกผลิตภัณฑ์โภคภัณฑ์พื้นฐานต่างๆ มากนั้น พม่าที่ยังมีลำดับขั้นทางการพัฒนาเศรษฐกิจเป็นเศรษฐกิจการรวบรวม คือ การ “รวบรวม” ทรัพยากรธรรมชาติที่ยังมีอยู่มากมายมาขายให้จีนด้วยสนนราคาที่จูงใจ และเพิ่มโอกาสในการแสวงหาแหล่งเงินทุนจากต่างประเทศมาใช้พัฒนาประเทศพม่าที่เพิ่งเปิดตัวออกปฏิสัมพันธ์กับโลกภายนอก ภายหลังจากที่ใช้ระบบเศรษฐกิจปิดมาเนิ่นนาน

นอกจากด้านเศรษฐกิจแล้ว พม่ายังมีความสำคัญยิ่งต่อการบริหารจัดการด้านความมั่นคงของจีน ในการใช้พม่าเป็นทางผ่านในการออกสู่มหาสมุทรอินเดียที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ต่อจีนเป็นอันมาก

ยิ่งจีนมีปัญหาความขัดแย้งกับประเทศเพื่อนบ้านต่างๆ ว่าด้วยปัญหาเขตแดนในทะเลจีนตอนใต้ ที่ล้วนแล้วแต่เป็นสมาชิกของกลุ่มอาเซียน ไม่ว่าจะเป็นเวียดนาม ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย บรูไน และประเทศเพื่อนบ้านอื่นๆ ของจีนด้วยแล้ว ความจำเป็นในการหาทางออกสู่ทะเลผ่านทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งทางมณฑลยูนนานที่เป็นมณฑลที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลอันดามันและมหาสมุทรอินเดีย ก็ยิ่งมีความสำคัญยิ่งขึ้นไปอีก

ทั้งนี้เป็นเพราะเส้นทางของมหาสมุทรอินเดียที่เชื่อมต่อกับช่องแคบมะละกาและลอมบ็อก ไม่เพียงเป็นเส้นทางลำเลียงสำคัญของสินค้าทั่วๆ ไปเท่านั้น หากยังจำเป็นต่อการลำเลียงขนส่งน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางอันเป็นแหล่งอุปทานน้ำมันที่สำคัญที่สุดของจีน สู่จีนโดยทางทะเลอีกด้วย

นอกจากการลำเลียงขนส่งผ่านทางทะเลข้างต้นแล้ว พม่ายังเป็นทางเลือกสำคัญของการขนส่งผลิตภัณฑ์พลังงานไม่ว่าจะเป็นก๊าซธรรมชาติและน้ำมันดิบสู่แผ่นดินมังกร โดยทางมณฑลยูนนาน โดยผ่านระบบการขนส่งทางท่อหรือโดยทางรถไฟอีกด้วย

จากแผนการความร่วมมือในด้านต่างๆ ของพม่าและจีน ไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจ และด้านที่ไม่เกี่ยวกับเศรษฐกิจ เช่น ด้านสังคม การเมือง และความมั่นคง จะยิ่งส่งให้แดนโสร่ง “เนื้อหอม” มากยิ่งขึ้น ที่จะ “กวักมือ” ให้ประเทศมหาอำนาจอื่นๆ ที่มองว่าจีนเป็นคู่แข่ง ต้องยิ่งหาทางเข้าสู่พม่ามากยิ่งขึ้นไปอีก

พลวัตพม่า ที่ปัจจุบันมีขนาดของมูลค่า GDP เพียงประมาณหนึ่งในสิบของ GDP ไทย ขณะที่มีประชากรไล่เลี่ยกับไทย (พม่าและไทยมีประชากรประมาณ 60 ล้าน และ 65 ล้านคนตามลำดับ) แต่มีขนาดของพื้นที่ใหญ่กว่าไทยมาก (พม่ามีพื้นที่ประเทศประมาณ 678,000 ตร.กม. ขณะที่ไทยมีประมาณ 513,500 ตร.กม.) จะส่งแรงกระเพื่อมต่อไทยเป็นอันมาก โดยเฉพาะในอาณาบริเวณที่มีเขตแดนติดกับพม่ามากๆ เช่น ภาคเหนือตอนบนของไทยไม่ว่าจะเป็น จ.แม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ เชียงราย ฯลฯ

ยิ่งรัฐทางด้านเหนือของพม่ายังด้อยพัฒนาค่อนข้างมาก เพราะปิดตัวต่อโลกภายนอกมาเนิ่นนาน และยังมีโครงสร้างเศรษฐกิจเป็นเศรษฐกิจแห่งการรวบรวมคือการเน้นรวบรวมทรัพยากรธรรมชาติมาขาย ก็ยิ่งมีโอกาสส่งผลทางด้านบวกต่อการเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจที่มีโครงสร้างของเศรษฐกิจการผลิต และเศรษฐกิจที่อิงกับภาคบริการมากขึ้น เช่นเศรษฐกิจไทย