สื่อขยับรับกสทช. จับตาทีวีปรับทัพ

โดย...เบ็ญจวรรณ รัตนวิจิตร

หลังจากรอคอยกันมาอย่างยาวนาน ในที่สุดคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) สมบูรณ์แบบก็เกิดขึ้น และเดินเครื่องทำงานอย่างจริงจัง เริ่มด้วยการจัดทำแผนแม่บทกิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์ รวมทั้งกิจการโทรคมนาคม คาดว่าไม่เกินเดือน มี.ค.ปีนี้น่าจะแล้วเสร็จ

ในส่วนของคลื่นความถี่ด้านกระจายเสียงและโทรทัศน์ กสทช.ออกตัวแรงด้วยการประกาศขอคืนคลื่นความถี่ ที่อยู่ในความครอบครองของสำนักงาน กสทช. ได้แก่ คลื่นเอฟเอ็ม 98.5 และ 106.5 ของค่ายจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ เป็นกรณีตัวอย่าง แต่โดนกระแสกรีนเวฟเข้าไป จนต้องต่ออายุให้อีก 6 เดือน ส่วนคลื่นเอฟเอ็ม 98.5 เตรียมนำมาทำเป็นคลื่นสาธารณประโยชน์

ทั้งนี้ หลังจาก กสทช.จัดทำแผนแม่บทแล้วเสร็จ ในส่วนกิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์ คงจะเห็นการเปลี่ยนแปลงบ้างไม่มากก็น้อย เพราะอย่างไรผู้ประกอบการต้องปฏิบัติตามกฎหมายประกอบกิจการวิทยุโทรทัศน์ที่ประกาศใช้ออกมาก่อนหน้านี้แล้ว ทั้งเรื่องการจัดสรรเวลาให้ภาคประชาชนในสัดส่วน 20% หรือการจ่ายเงินเข้ากองทุนกิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์ เพื่อให้ กสทช.นำเงินไปสนับสนุนพัฒนาคุณภาพรายการของผู้ผลิตรายย่อย

 

สำหรับสื่อโทรทัศน์ ที่เป็นขุมทรัพย์หลักที่มีส่วนแบ่งในตลาดโฆษณากว่า 50% หรือกว่า 6 หมื่นล้านบาทต่อปี แม้ช่องของเอกชนบางช่องจะมีสัญญาสัมปทานคุ้มครองอยู่เป็น 10 ปี แต่ในส่วนสื่อของรัฐ ก็ได้เตรียมปรับตัวเพื่อรองรับกับแผนแม่บทการบริหารวิทยุ-โทรทัศน์ของ กสทช. ทั้งในส่วนของ ททบ.5 และอสมท

จับตาความเคลื่อนไหวของกองทัพ ที่ปัจจุบันมีทีวี 1 ช่อง คือ ททบ.5 และทีวีดาวเทียม ทีจีเอ็น รวมทั้งวิทยุอีกกว่า 120 สถานี ที่ได้ปรับเปลี่ยนชัดเจน คือ ผังรายการของช่อง 5

พล.ท.ฉัตรชัย สาริกัลยะ ผู้อำนวยการสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก (ททบ.5) กล่าวว่า ผังรายการใหม่ของปี 2555 ยังคงสัดส่วนรายการสาระ ความรู้ และข่าวสารรวม 71% แบ่งเป็นรายการข่าว 31% สาระความรู้ 40% และ 29% ถือเป็นสัดส่วนตามที่กฎหมายกำหนด

ทั้งนี้ จากการที่ช่อง 5 ต้องผลิตเองมากขึ้น โดยเฉพาะรายการข่าว ทำให้บริษัทเอกชนผู้ร่วมผลิตต้องหลุดออกจากผังไป ซึ่งต้องจับตาว่าจะไปอยู่ช่องไหนอย่างไร นี่ถือเป็นผลจากการบังคับใช้กฎหมายใหม่ ที่ทำให้เจ้าของคลื่นความถี่ต้องผลิตเองมากขึ้น ซึ่งในส่วนนี้ อสมท ได้เตรียมพร้อมมาระดับหนึ่งแล้ว

เขมทัตต์ พลเดช รองกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท อสมท กล่าวว่า ในส่วนของช่อง 9 เอง สำหรับผังรายการได้เพิ่มการผลิตเองมากขึ้น และมีรูปแบบร่วมผลิตกับเอกชน โดยที่ลิขสิทธิ์รายการเป็นของช่อง 9

การดำเนินการของ อสมท นั้น กฎหมายได้เปิดกว้างในการทำธุรกิจได้มากกว่าช่อง 5 แต่การที่มีหน้าที่ต้องรับผิดชอบต่อรัฐ ทำให้การแข่งขันไม่สมบูรณ์ ขณะเดียวกัน ต้องจ่ายเงินเข้ากองทุนเช่นเดียวกับผู้ประกอบการเอกชนรายอื่น

“ในฐานะที่ช่อง 9 เป็นช่องอันดับ 3 ในแง่ส่วนแบ่งจากตลาดโฆษณา แต่ในแง่ผู้ชมเป็นอันดับ 4 เพราะฉะนั้นโอกาสจะเป็นตัวเลือกของผู้โฆษณาจะน้อย ไม่เหมือนช่องหลัก 3 กับ 7 เพราะฉะนั้น ต้องหาแหล่งรายได้ใหม่เข้ามาเสริม โดยเฉพาะการมุ่งไปที่สื่อใหม่ อย่างทีวีดาวเทียม และอินเทอร์เน็ต ทีวี ซึ่งตลาดยังมีโอกาสเติบโตสูง” เขมทัตต์ กล่าว

สำหรับในส่วนวิทยุ 62 คลื่นความถี่นั้น บอร์ด อสมท ชุดที่มี สุรพล นิติไกรพจน์ เป็นประธานได้วางกรอบไว้ชัดเจนแล้ว จะทำบางส่วน และเตรียมจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทบริหารวิทยุร่วมกับชุมชนนั้นๆ ซึ่งเป็นการปฏิบัติตามกฎหมาย ต้องติดตามดูต่อไปว่าบอร์ดชุดใหม่ภายใต้การบริหารของ สรจักร เกษมสุวรรณ จะสานแผนนี้ต่อหรือไม่

ด้านสถานีโทรทัศน์ของเอกชน แม้จะไม่ได้รับผลกระทบโดยตรงจาก กสทช.ในขณะนี้ แต่ภายใต้กรอบกฎหมายใหม่ที่เปิดเสรี ทำให้การแข่งขันสูงยิ่งขึ้น โดยเฉพาะการแข่งขันกับสื่อใหม่อย่างทีวีดาวเทียม ซึ่งขณะนี้เป็นการเข้ามาเล่นของผู้ประกอบการรายใหญ่ ที่มีศักยภาพในการแข่งขันกับฟรีทีวีช่องหลักได้ ไม่ว่าจะเป็น จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่, อาร์เอส, เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์

“การเปลี่ยนแปลงส่วนหนึ่งในช่อง 7 เป็นเพราะต้องการรับมือกับการแข่งขันที่สูงยิ่งขึ้น โดยช่องคู่แข่งอย่างช่อง 3 ที่มีกำลังเงิน ดึงดูดบุคลากรเข้าไปจำนวนมาก ทั้งด้านข่าวและศิลปิน ดารา เพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้กับสถานี ซึ่งหากทีวีเปลี่ยนเป็นระบบดิจิตอล ช่อง 3 ถือว่ามีศักยภาพที่สุดในการจะแยกเป็นช่องต่างๆ ทั้งข่าว กีฬา และรายการบันเทิง ขณะที่ช่อง 7 ยังให้ภาพที่ไม่ชัดเจนตรงนี้” แหล่งข่าวจากวงการโทรทัศน์วิเคราะห์สถานการณ์ที่เกิดขึ้นกับฟรีทีวีขณะนี้

สถานการณ์ของฟรีทีวี รวมไปถึงสื่อใหม่อย่างทีวีดาวเทียมในปีนี้ จึงเป็นที่จับตาอย่างยิ่ง ใครจะอยู่ ใครจะไป ภายใต้แรงบีบคั้นทั้งด้านกฎ ระเบียบ กฎหมายใหม่ และการแข่งขันที่รุนแรง m