ธนาคาร‘สีเขียว’(2)

ฉบับที่แล้วผมรวบรัดลงลึกไปในประเด็นเกี่ยวกับแนวทางในการปรับเปลี่ยนการให้บริการตามแนวคิดของธนาคาร “สีเขียว”

โดย..สืบศักดิ์ สืบสายอ่อน

ว่าธนาคารควรเน้นการให้บริการทางการเงินผ่านระบบออนไลน์ (Online payment) ทั้งการฝาก การถอน และตรวจสอบบัญชีหรือเก็บประวัติข้อมูลเพื่อลดการใช้กระดาษจำนวนมหาศาลที่ต้องขยำทิ้งจากการทำธุรกรรมภายในไม่กี่นาที และยังทำให้การบริการรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะสร้างความประทับใจให้กับผู้บริโภคอีกด้วย อย่างไรก็ตาม มีผู้อ่านสอบถามถึงเหตุผลเพิ่มเติมว่าปัจจัยใดบ้างที่มาสนับสนุนให้ธนาคารควรเปลี่ยนแปลงรูปแบบการให้บริการแบบเดิมๆ ฉบับนี้ผมมีคำตอบมาให้แล้วครับ

สำหรับเหตุผลและความจำเป็นในการปรับเปลี่ยนแนวคิดของการพัฒนาธุรกิจธนาคารมาสู่ Concept ของธนาคาร “สีเขียว” หรือ ธนาคารที่ให้ความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อม โดยการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของบริการและผลิตภัณฑ์ทางการเงินให้ตอบสนองต่อความต้องการของธุรกิจและบริการ รวมทั้งผู้บริโภคที่ตระหนักต่อผลกระทบทางสภาพแวดล้อมนั้น มาจากการเปลี่ยนแปลงของโลกทั้ง 5 ปัจจัย ดังนี้

ประการแรก ประชาชนมีความตระหนักและรับรู้ถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากประสบการณ์ตรง นั่นคือ ผลกระทบจากภัยธรรมชาติ และประสบการณ์ทางอ้อม จากการประชาสัมพันธ์ทางสื่อต่างๆ ทำให้เกิดกระแสของความต้องการสินค้าและบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้งกระแสต่อต้านการบริโภคสินค้าที่สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมด้วย

ประการที่สอง ภาคธุรกิจเพื่อสิ่งแวดล้อมก็เติบโตตามความต้องการของผู้บริโภคกลุ่มดังกล่าวมากขึ้น ขณะที่โรงงานแบบเก่า (กระบวนการผลิตก่อให้เกิดมลพิษ) ที่ไม่ได้สนใจถึงผลกระทบที่มีต่อสิ่งแวดล้อมก็ถูกกดดันผ่านมาตรการหรือมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมจากภาครัฐเพื่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิต ปัจจัยการผลิต เครื่องจักร และการบำบัดมลพิษ ซึ่งแนวโน้มแรงกดดันดังกล่าวมีมากขึ้น ดังนั้นภาคธุรกิจจึงต้องการแรงสนับสนุนทางการเงินเพื่อการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ประการที่สาม ทิศทางของเศรษฐกิจในอนาคตของโลกมุ่งเน้นให้เกิดกระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน กล่าวคือ การพัฒนาเศรษฐกิจเพื่อพัฒนาให้ความเป็นอยู่ของมนุษย์ดีขึ้นอย่างเท่าเทียมกัน ในขณะเดียวกันก็ลดผลกระทบหรือความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นกับสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศ

ประการที่สี่ ทิศทางการลงทุนที่เปลี่ยนแปลงไป โดยภาครัฐและภาคธุรกิจหันมาพัฒนาและลงทุนโดยคำนึงต่อปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมมาเป็นอันดับต้น ดังเช่น ประเทศจีน อินเดีย สหรัฐ ที่หันมามุ่งเน้นการพัฒนาพลังงานสะอาด ปัจจุบัน การพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานสะอาดได้รับความสนใจอย่างมาก เห็นได้จากตลาดพลังงานสะอาดระหว่างปี ค.ศ 2004–2010 ที่พบว่าการลงทุนด้านพลังงานสะอาดเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยในช่วงเวลาดังกล่าวมีการลงทุนด้านพลังงานสะอาดเฉลี่ยต่อปีร้อยละ 23 หรือคิดเป็นมูลค่า 2.43 แสนล้านเหรียญสหรัฐ ประกอบกับการคาดการณ์ว่าปัญหาโลกร้อนยังคงเป็นเรื่องเร่งด่วนของประชาคมโลกที่ต้องร่วมมือกันแก้ไขปัญหาจนถึงศตวรรษหน้านั้น รวมทั้งความเข้มงวดของมาตรการด้านโลกร้อนต่างๆ ที่ออกมาเพื่อวัตถุประสงค์ในการลดก๊าซเรือนกระจกซึ่งเกิดจากพลังงานฟอสซิลก็ยิ่งทวีความเข้มข้นของมาตรการมากขึ้น ซึ่งคาดได้ว่าปัจจัยเหล่านี้อาจกระตุ้นให้เกิดการลงทุนพลังงานสะอาดเพิ่มราว 2.3 แสนล้านเหรียญสหรัฐ ภายในศตวรรษที่ 21

ประการสุดท้าย การพัฒนาแหล่งเงินทุนเพื่อการปกป้องสิ่งแวดล้อม ซึ่งอาจจะเป็นเงินลงทุนจากภาครัฐ (ซึ่งมีอย่างจำกัด) องค์กรระหว่างประเทศ รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงบทบาทของสถาบันการเงินเพื่อตอบสนองและร้องรับความต้องการของตลาดที่เปลี่ยนสู่กระแสการพัฒนาอย่างยั่งยืน

ปัจจัยทั้ง 5 ประการ สะท้อนให้เห็นว่า ธุรกิจธนาคารจะเป็นกลไกสำคัญให้การปกป้องทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมขับเคลื่อนไปได้อย่างเป็นระบบ ธนาคารจะมีบทบาทเป็นผู้สนับสนุนทางการเงินผ่านบริการและผลิตภัณฑ์ทางการเงินในรูปแบบต่างๆ แก่ผู้บริโภคที่มีความตระหนักในสิ่งแวดล้อม เพื่อขยายความสามารถในการบริโภค และการเป็นผู้สนับสนุนแก่ภาคธุรกิจเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ต้องการปรับเปลี่ยนปัจจัยการผลิตเพื่อให้ได้มาตรฐานหรือการยอมรับจากผู้บริโภค การปรับเปลี่ยนสู่แนวคิดดังกล่าวจะเป็นการวางแผนการพัฒนาธุรกิจธนาคารเพื่อรองรับตลาดในอนาคต ที่ผู้บริโภค ธุรกิจ และภาครัฐต่างให้ความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อมเป็นอันดับต้นๆ และนอกจากธนาคารจะได้รับผลประโยชน์ทางธุรกิจธนาคารแล้ว ยังสร้างภาพลักษณ์ที่ดีต่อสังคมอีกทางหนึ่งด้วย

การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่จะกลายเป็นเรื่องจำเป็นที่ธุรกิจธนาคารต้องตามตลาดให้ทัน ซึ่งหากพิจารณาแล้ว การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ก็มีแต่ได้กับได้ครับผม!