ของถูกมาแรงของแพงถอยไป

...ฐาปนา

ตอนนี้สำนักข่าวเอพีมีรายงานว่า กรณีของเจ้าหนูซูซูน่าจะเป็นการสอนบทเรียนครั้งใหญ่ให้กับบริษัทผู้ผลิตของเล่น ดังจะเห็นได้จากงานแสดงสินค้าของเล่นนานาชาติ หรือ Toy Fair ที่จัดขึ้นที่อเมริกาเมื่อสัปดาห์ที่แล้วนี้ ซึ่งถือได้ว่าเกิดการเปลี่ยนแปลงขึ้นอย่างมากในอุตสาหกรรมของเล่น ซึ่งปีนี้ผู้ผลิตต่างนำเอาสินค้าที่ราคาย่อมเยามาโชว์ และเน้นไปที่ความคิดสร้างสรรค์ นวัตกรรมใหม่ๆ มากกว่าการเน้นเรื่องเทคโนโลยีขั้นสูง ทำให้สินค้าของเล่นที่เป็นสินค้าเด่นๆ ของปีนี้ส่วนใหญ่แล้วจะมีราคาต่ำกว่า 30 เหรียญสหรัฐ และมีของไม่กี่ชิ้นนักที่ราคาพุ่งสูงขึ้นไปเกิน 100 เหรียญสหรัฐ ต่างกับปีก่อนๆ ที่ของแพงมาแรงกว่าของถูก

นอกจากความสำเร็จจากเจ้าหนูซูซูราคา 10 เหรียญสหรัฐ ที่เป็นเหมือนจุดเปลี่ยนสำคัญในวงการของเล่นที่ฮิตติดลมบนไปแล้ว ส่วนหนึ่งที่ทำให้ของเล่นเด็กได้คืนกลับสู่สามัญจากที่เน้นของราคาแพงมาเป็นของราคาเยาก็อาจจะเป็นเพราะชาวอเมริกันเพิ่งจะผ่านพ้นจากการพบกับวิกฤตเศรษฐกิจครั้งใหญ่ด้วย

แมคโกวาน ยังย้ำด้วยว่า คงจะไม่ค่อยเห็นกันอีกแล้วกับกระแสราคาของเล่นที่แพงไปถึง 300 เหรียญสหรัฐ อย่างที่เคยเป็น

มีรายงานข่าวว่า หลังวิกฤตแฮมเบอร์เกอร์เริ่มคลี่คลาย อุตสาหกรรมของเล่นของสหรัฐอเมริกาก็เริ่มมีผลประกอบการที่ดีขึ้นเล็กน้อยในช่วงคริสต์มาสปีที่แล้ว แต่ถึงกระนั้นก็ยังอาจจะกล่าวได้ว่ายอดขายยังไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

บริษัท เอ็นพีดี กรุ๊ป ผู้ทำวิจัยด้านการตลาดเปิดเผยข้อมูลว่า ธุรกิจของเล่นไม่ค่อยเติบโต เนื่องจากมีการกระหน่ำลดราคากันในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี 2552 ดังนั้นแม้ว่าหากมองยอดขายในแง่ของปริมาณแล้ว จำนวนชิ้นของของเล่นที่จะถูกขายออกไปน่าจะมีมากขึ้น แต่หากมองในด้านของมูลค่า ก็คาดว่าในปี 2553 นี้ยอดขายจะลดลงจากปี 2552 ประมาณ 1% หรือจะมียอดขายทั้งหมดราวๆ 21,470 ล้านเหรียญสหรัฐ แต่ในวิกฤตก็มีโอกาส เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นตามมาก็คือ ได้เกิดความคิดสร้างสรรค์ขึ้นเป็นอย่างมากในการพัฒนาวงการของเล่น

ด้านบริษัท สปิน มาสเตอร์ โชว์สินค้าของเล่นที่ควบคุมด้วยคลื่นวิทยุหลายตัว รวมถึงเจ้า Air Hogs Vectron Wave UFO ที่มีลักษณะเป็นเหมือนจานบิน ซึ่งผู้เล่นกำหนดให้ไปบินวนอยู่เหนือวัตถุที่ต้องการได้ ในราคา 24.99 เหรียญสหรัฐ เหมือนกัน

การที่ราคาของสินค้าลดลง ในขณะที่มีการปรับปรุงเทคโนโลยีให้ก้าวหน้ามากขึ้นไปได้นี้ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นคล้ายๆ กับกรณีของทีวีจอแบนพลาสมา หรือคอมพิวเตอร์แล็ปท็อป ที่เมื่อพัฒนาการไประดับหนึ่ง ราคาก็จะตกลงมาเอง

ส่วนสินค้าอื่นๆ ที่ไม่เน้นเทคโนโลยีและยังราคาถูก ต้องย้อนกลับไปที่ยักษ์ใหญ่แมทเทลอีกที กับตัวการ์ตูนกำมะหยี่ที่ร้องเพลงได้ แถมยังสามารถขยับปากตามเสียงเพลง และถ้าเอา 2 ตัวมาร้องด้วยกัน ก็จะประสานเสียงกันได้ ในราคาแค่ 12.99 เหรียญสหรัฐ

ด้าน ฮาสโบร พัฒนาเกมต่อคำศัพท์ที่บ้านเราก็รู้จักกันดีคือ สแครบเบิล แต่เป็นรุ่น Scrabble Flash ที่ไม่ใช่ตัวต่อคำศัพท์ที่ทำจากพลาสติกเหมือนเดิมๆ แต่เป็นตัวต่อดิจิตอล ที่แต่ละตัวมีตัวอักษรหนึ่งตัว เมื่อผู้เล่นเอามาต่อกันก็สามารถบอกได้เลยว่าเป็นคำที่ถูกต้องหรือไม่ และยังสามารถเก็บคะแนนได้ด้วย

ส่วน แจ็คส์ แปซิฟิค โชว์สินค้าสายลับในกลุ่มที่เรียกว่า สปาย เน็ต เช่น นาฬิกาวิดีโอสายลับ ราคา 54.99 เหรียญสหรัฐ สำหรับให้ดูวิดีโอที่อัดไว้ล่วงหน้าได้ และ Pen Audio Bug ราคา 24.99 เหรียญสหรัฐ สำหรับฟังเสียงที่อัดไว้

เห็นเทรนด์ของเล่นราคาเยาของสหรัฐอเมริกาแล้ว คงเป็นการสะท้อนระบบเศรษฐกิจโลกได้เป็นอย่างดีว่า ผู้บริโภคหันมาหาความคุ้มค่า คุ้มราคามากขึ้น ซึ่งก็น่าจะเป็นเรื่องปกติสำหรับประเทศที่เพิ่งผ่านประสบการณ์เศรษฐกิจถดถอยครั้งใหญ่ และเห็นได้ชัดว่า แม้เศรษฐีก็มีเวลาที่จะหันมาหาความพอเพียง ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ผลิตสินค้าของไทยจะต้องนำเก็บไปคิด จากก่อนหน้านี้ที่ผู้ผลิตและผู้ส่งออกไทยบางรายมักจะคิดว่า ลูกค้าต่างประเทศ โดยเฉพาะลูกค้าฝรั่งเป็นพวกมีกำลังซื้อสูง ทำให้สามารถขายของแพงๆ ให้พวกเขาได้ แต่ในตอนนี้หลังจากได้รับบทเรียนทางการเงินแล้ว ก็เชื่อว่าลูกค้าต่างประเทศจะคิดก่อนซื้อกันมากขึ้น และของที่ซื้อจะต้องคุ้มค่า สมราคา มีประโยชน์ที่จับต้องได้มากกว่าเป็นเพียงแค่ความสวยงาม หรือคุณค่าทางใจ

นอกจากสหรัฐอเมริกาที่น่าจะพ้นช่วงต่ำสุดของวิกฤตเศรษฐกิจไปแล้ว ในตอนนี้ประเทศในยุโรปบางประเทศเพิ่งจะเริ่มก้าวเข้าสู่วงจรแห่งความยากลำบาก ดังนั้นแนวคิดในการซื้อของอย่างคิดแล้วคิดอีก และซื้อเพื่อความคุ้มค่าจะขยายวงไปเรื่อยๆ ซึ่งผู้ผลิตและผู้ส่งออกไทยจะต้องจับกระแสตลาดให้ดี หากเห็นว่าสินค้าประเภทไหนต้องคำนึงเรื่องราคา ก็จะต้องตรึงราคาให้อยู่

อีกทางด้านหนึ่ง ผู้บริโภคไทยเราเองที่เคยรณรงค์กันมากให้ใส่ใจเรื่องความพอเพียง จะต้องคิดให้ดีเหมือนกันว่า ก่อนจะซื้อหาอะไรควรจะพิจารณาถึงความจำเป็นและความคุ้มค่า เพื่อที่ว่าวิกฤตจะได้ไม่มาเยือนเราอีกในเวลาที่เร็วเกินไปนัก