รหัส 229-157-36 เกมอำนาจคดีฮั้ว สว. ที่ กกต. ต้องตอบ

 

คดีฮั้วเลือกสมาชิกวุฒิสภากำลังถูกย่อให้เหลือเพียงสามตัวเลข แต่แต่ละตัวเลขมีแรงกระแทกทางการเมืองต่างกัน

 

229 คือจำนวนผู้ถูกกล่าวหาหลัก

157 คือมาตรากฎหมายที่ถูกยกขึ้นมาเตือนความเสี่ยงของผู้ปฏิบัติหน้าที่

และ 36 คือหมายเลขคณะอนุกรรมการที่ถูกตั้งคำถามต่อแนวทางพิจารณาคดี

 

เมื่อตัวเลขทั้งหมดมารวมกัน คดีนี้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องว่าใครอาจผิดหรือไม่ผิด แต่กลายเป็นบททดสอบว่า กกต. จะรักษาความน่าเชื่อถือขององค์กรอย่างไร ท่ามกลางแรงกดดันที่พาดผ่านทั้งวุฒิสภา พรรคการเมือง และรัฐบาล

229: เมื่อสำนวนไม่ได้หยุดอยู่แค่ สว.

 

ข้อมูลที่ได้รับระบุว่า จากผู้สมัคร สว. 46,206 คน คณะกรรมการสืบสวนสอบสวนชุดที่ 26 ตรวจสอบเส้นทางเชื่อมโยงบุคคลประมาณ 1,200 คน ก่อนคัดกรองเป็นผู้ถูกกล่าวหาหลัก 229 คน

 

ในจำนวนนี้มี สว.ปัจจุบัน 138 คน กลุ่มรัฐมนตรี ส.ส. กรรมการบริหารพรรคและเครือข่าย 41 คน และ สว.สำรองหรือผู้สมัครอีก 50 คน

 

นี่คือเหตุผลที่ตัวเลข 229 มีน้ำหนักทางการเมืองมากกว่าจำนวนคดีทั่วไป เพราะหากกระบวนการเดินหน้าต่อ ผลกระทบอาจไม่ได้หยุดอยู่ที่วุฒิสภา แต่อาจขยายถึงฝ่ายบริหารและพรรคการเมือง

 

อย่างไรก็ตาม บุคคลในกลุ่มดังกล่าวยังอยู่ในสถานะผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ที่ถูกระบุว่าเกี่ยวข้องกับการสอบสวน ไม่ใช่ผู้ที่ศาลตัดสินว่ามีความผิด

 

157: คำเตือนทางกฎหมายที่กลายเป็นแรงกดดันต่อ กกต.

 

ตัวเลขที่สองคือ 157

 

มาตรานี้ถูกหยิบขึ้นมาใช้ในทางการเมือง เพื่อเตือนว่า หากเจ้าหน้าที่รัฐใช้อำนาจโดยมิชอบ อาจต้องเผชิญความรับผิดทางกฎหมาย

 

ในคดีนี้ 157 จึงไม่ได้ทำหน้าที่เป็นเพียงข้อกฎหมาย แต่กลายเป็นแรงกดดันทางการเมืองต่อ กกต. ทั้ง 7 คน โดยเฉพาะในช่วงที่มีการจับตาว่า กกต. จะพิจารณาสำนวน 229 คนอย่างไร

 

กระแสข่าวยังระบุถึงความเห็นที่แตกต่างภายใน กกต. ทั้งสูตร 5 ต่อ 2 หรือ 6 ต่อ 1 รวมถึงการแบ่งระหว่างฝ่ายที่ต้องการเดินหน้าตามพยานหลักฐาน กับฝ่ายที่ต้องการตรวจสอบข้อกฎหมายให้รอบคอบมากขึ้น

 

แต่ข้อมูลส่วนนี้ยังเป็นเพียงกระแสข่าว ยังไม่มีมติหรือเอกสารทางการยืนยัน

 

สิ่งที่ประชาชนควรจับตาจึงไม่ใช่ว่าเสียงจะออกมาเท่าไร แต่คือ กกต. จะอธิบายเหตุผลของมติได้ละเอียดเพียงใด และใช้มาตรฐานเดียวกันกับผู้ถูกกล่าวหาแต่ละกลุ่มหรือไม่

 

 

36: ปมที่ทำให้คำถามเรื่องความน่าเชื่อถือหนักขึ้น

 

ตัวเลขที่สามคือ 36

 

คณะอนุกรรมการชุดที่ 36 ถูกตั้งข้อสังเกต หลังมีข้อมูลว่าเสนอให้ยกฟ้องผู้ถูกกล่าวหาทั้งหมด และไม่ได้ให้น้ำหนักกับหลักฐานเส้นทางเงินจาก DSI ตามที่ผู้วิจารณ์คดีตั้งคำถาม

 

นอกจากนี้ ยังมีการโยงถึงเครือข่ายความสัมพันธ์ผ่านหลักสูตร ปตส. และเครือข่ายศิษย์เก่าโรงเรียนสวนกุหลาบ ระหว่างบุคคลบางส่วนในอนุกรรมการ นักการเมือง และบุคคลใน กกต.

 

แต่จุดนี้ต้องแยกให้ชัดว่า การรู้จักกันหรืออยู่ในเครือข่ายเดียวกัน ไม่ใช่หลักฐานว่ามีการช่วยเหลือหรือแทรกแซงคดี

 

สิ่งที่ทำให้ “36” สำคัญจึงไม่ใช่เรื่องเครือข่ายเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่คำถามว่า เหตุใดอนุกรรมการจึงมีความเห็นแตกต่างจากแนวทางของคณะสอบสวนชุดก่อนหน้า และใช้หลักฐานชุดใดรองรับความเห็นนั้น

 

229-157-36 กำลังบีบให้ กกต. ต้องตอบมากกว่าหนึ่งคำถาม

 

เมื่อรวมสามตัวเลขเข้าด้วยกัน ปมใหญ่ของคดีจึงชัดขึ้น

 

229 ทำให้คดีมีเดิมพันสูง

157 ทำให้ผู้ตัดสินคดีถูกจับตามอง

ส่วน 36 ทำให้กระบวนการพิจารณาถูกตั้งคำถามเรื่องมาตรฐาน

 

หาก กกต. เดินหน้าดำเนินคดีกับผู้ถูกกล่าวหาจำนวนมาก ผลกระทบอาจลามจากวุฒิสภาไปถึงรัฐบาล

 

แต่หากดำเนินการเพียงบางส่วน โดยไม่อธิบายว่าหลักฐานของแต่ละรายแตกต่างกันอย่างไร ข้อครหาเรื่องสองมาตรฐานก็อาจรุนแรงขึ้น

 

ส่วนข้อวิเคราะห์ที่ว่าคดีอาจลุกลามไปสู่การเคลื่อนไหวนอกสภาหรือการชุมนุม ยังต้องรอข้อมูลยืนยัน เพราะขณะนี้ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอว่ากลุ่มการเมืองต่างขั้วจะรวมตัวกันจริง

 

จุดชี้ขาดไม่ใช่จำนวนคน แต่คือเหตุผลของมติ

 

ท้ายที่สุด คดีนี้อาจไม่ได้ถูกจดจำด้วยตัวเลข 229 เพียงอย่างเดียว

 

สิ่งที่จะชี้ชะตาความน่าเชื่อถือของ กกต. คือคำอธิบายว่า เหตุใดบางคนจึงถูกดำเนินการ เหตุใดบางคนไม่ถูกดำเนินการ และหลักฐานแต่ละชุดถูกให้น้ำหนักต่างกันอย่างไร

 

เพราะยิ่งคดีมีผู้เกี่ยวข้องระดับสูงมากเท่าไร มาตรฐานของผู้ตัดสินก็ยิ่งต้องโปร่งใสมากขึ้นเท่านั้น

 

สิ่งที่ต้องจับตา: มติ กกต. เหตุผลประกอบมติ จำนวนผู้ถูกดำเนินการ และท่าทีต่อความเห็นของคณะอนุกรรมการชุดที่ 36