
TDRI เตือนแรงส่ง AI หนุน GDP ปี 70 แผ่ว ฉุดเศรษฐกิจไทยโตเหลือ 2.1%
TDRI ประเมินเศรษฐกิจไทยปี 2570 โตชะลอเหลือ 2.1% เหตุแรงหนุน GDP จาก AI ลดลง เหลือ 0.9% จาก 1.2% ขณะที่สหรัฐฯ คุมส่งออกชิปขั้นสูงกระทบลงทุน Data Center ในไทยจำกัด แต่ต้องระวังถูกใช้เป็นทางผ่านส่งชิปให้จีน
KEY
POINTS
- TDRI ประเมินว่าเศรษฐกิจไทยปี 2570 จะเติบโตชะลอลงเหลือ 2.1%
- แรงส่งจากกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับ AI คาดว่าจะอ่อนตัวลง โดยมีส่วนช่วยหนุน GDP ลดลงจาก 1.2% ในปี 2569 เหลือเพียง 0.9% ในปี 2570
- การชะลอตัวของแรงหนุนจาก AI ประกอบกับภาคเศรษฐกิจอื่นที่ยังเติบโตไม่แข็งแรงพอที่จะเข้ามาชดเชย เป็นปัจจัยหลักที่ฉุดการเติบโตของเศรษฐกิจโดยรวม
ในงานเสวนา “THAILAND 2570: เศรษฐกิจไทยจะไปทางไหน เมื่อผู้บริโภคไม่เหมือนเดิม” ภายใต้หัวข้อ “ชวนมองทิศทางเศรษฐกิจไทยปีหน้า เจาะกำลังซื้อ ความเชื่อมั่น พฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไป และโอกาสใหม่ของภาคธุรกิจ” จัดโดย KTC FIT Talk มีนักวิชาการจากสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองเศรษฐกิจไทยปีหน้า
AI ลงทุนมหาศาล เสี่ยงหากผลตอบแทนไม่คุ้ม
ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธาน TDRI กล่าวว่า เศรษฐกิจโลกกำลังเผชิญความไม่สมดุลหลายด้าน ทั้งการค้า การคลัง และการลงทุนในเทคโนโลยี โดยเฉพาะกระแส AI ที่ทำให้บริษัทเทคโนโลยีทั่วโลกทุ่มเงินลงทุนจำนวนมากเพื่อสร้าง Data Center และโครงสร้างพื้นฐานรองรับการประมวลผล
อย่างไรก็ตาม การลงทุนดังกล่าวยังมีความเสี่ยง เพราะต้องพิสูจน์ให้ได้ว่า AI สามารถสร้างรายได้และเพิ่มผลิตภาพให้ภาคธุรกิจได้คุ้มค่ากับเงินลงทุนหรือไม่ หากผลลัพธ์ไม่เป็นไปตามที่คาด หรือรายได้ไม่คุ้มกับต้นทุนและภาระหนี้ของบริษัทเทคโนโลยี ก็อาจทำให้การลงทุนระลอกใหม่ชะลอตัว และกระทบเศรษฐกิจที่พึ่งพาการเติบโตจาก AI
“ความเสี่ยงอยู่ที่การลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน AI ใช้เงินจำนวนมหาศาล แต่การนำ AI ไปใช้ในภาคธุรกิจยังต้องพิสูจน์ว่าจะสร้างผลตอบแทนและเพิ่มผลิตภาพได้จริง หากไม่เป็นไปตามที่คาด การลงทุนก็มีโอกาสชะลอตัว”
AI มีผลต่อเศรษฐกิจไทย 3 ช่องทาง ได้แก่
1. การส่งออกสินค้าเกี่ยวเนื่องกับ AI ทั้งชิป อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และชิ้นส่วนที่ใช้ในระบบประมวลผล ซึ่งความต้องการที่เพิ่มขึ้นเป็นโอกาสให้ไทยขยายการส่งออก
2. การลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน AI ทั้ง Data Center ระบบ Cloud และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง ช่วยเพิ่มเม็ดเงินลงทุนและกิจกรรมทางเศรษฐกิจในประเทศ
3. การนำ AI มาใช้ในธุรกิจเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และเพิ่มผลผลิต ซึ่งจะช่วยยกระดับความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
Data Center ลงทุนสูง แต่ต้องสร้างประโยชน์ให้คนไทย
ดร.สมเกียรติกล่าวว่า การลงทุน Data Center และ AI ยังเป็นโอกาสดึงดูดเม็ดเงินจากต่างประเทศ แต่โจทย์สำคัญคือทำอย่างไรให้การลงทุนสร้างประโยชน์ต่อเศรษฐกิจไทยมากกว่าการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานเพียงอย่างเดียว เพราะแม้ Data Center จะใช้เงินลงทุนสูง แต่สร้างการจ้างงานโดยตรงไม่มาก และไม่ได้ทำให้เกิดห่วงโซ่การผลิตในประเทศอย่างกว้างขวางเหมือนอุตสาหกรรมรถยนต์ญี่ปุ่นในอดีต
ดังนั้น ไทยจึงต้องให้ความสำคัญกับการเชื่อมโยงการลงทุนกับธุรกิจในประเทศ เพื่อให้ผู้ประกอบการและแรงงานไทยได้รับประโยชน์จากการลงทุนในอุตสาหกรรมใหม่ ไม่ใช่มีเพียงเม็ดเงินลงทุนจากต่างประเทศเข้ามา แต่ประโยชน์ทางเศรษฐกิจตกอยู่ในวงจำกัด
ส่วนมาตรการควบคุมการส่งออกชิป AI ขั้นสูงของสหรัฐฯ ซึ่งเพิ่มเงื่อนไขกับ 5 ประเทศ รวมถึงไทยนั้น ดร.สมเกียรติมองว่า ไม่น่าจะกระทบการลงทุน Data Center ในไทยมากนัก เนื่องจากไทยสามารถนำ AI มาใช้งานได้ แม้ไม่มี Data Center ตั้งอยู่ในประเทศก็ยังใช้บริการจากต่างประเทศได้
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ไทยต้องระวังคือการไม่ถูกใช้เป็นช่องทางหลีกเลี่ยงมาตรการควบคุมของสหรัฐฯ โดยเฉพาะการนำชิปขั้นสูงเข้ามาแล้วส่งต่อไปใช้ฝึก AI ให้จีน ซึ่งเป็นประเด็นที่สหรัฐฯ เคยจับตากรณีของสิงคโปร์และมาเลเซีย
“มาตรการควบคุมการส่งออกชิป AI ขั้นสูงของสหรัฐฯ ไม่น่าจะกระทบการลงทุน Data Center ในไทยมากนัก เพราะไทยมีการนำ AI มาใช้งานอยู่แล้ว แม้ไม่มี Data Center ตั้งอยู่ในไทย ก็ยังสามารถใช้บริการจากต่างประเทศได้ แต่สิ่งที่ต้องระวังคือ ไทยต้องไม่กลายเป็นช่องทางให้มีการนำชิปขั้นสูงเข้ามาเพื่อหลีกเลี่ยงมาตรการควบคุมของสหรัฐฯ เหมือนกรณีที่สิงคโปร์และมาเลเซียเคยถูกจับตา โดยเฉพาะการนำชิปไปใช้ฝึก AI ให้จีน”
ทั้งนี้ การลงทุน Data Center ในไทยจึงไม่ได้หมายความว่าจะต้องหยุดชะงักจากมาตรการดังกล่าว แต่ผู้ประกอบการต้องให้ความสำคัญกับแหล่งที่มาของชิป ผู้ใช้งานปลายทาง และวัตถุประสงค์การใช้งาน เพื่อให้เป็นไปตามเงื่อนไขที่สหรัฐฯ กำหนด
เจรจาการค้าสหรัฐฯ ต้องดูคู่แข่ง ไม่ใช่แค่ภาษี
สำหรับการเจรจาการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ดร.สมเกียรติมองว่า ไทยต้องประเมินความสามารถในการแข่งขันเมื่อเทียบกับประเทศคู่แข่งอย่างจีน เวียดนาม และอินโดนีเซีย ไม่ควรพิจารณาเพียงอัตราภาษีที่ไทยได้รับ แต่ต้องดูด้วยว่าผู้ประกอบการไทยยังมีความได้เปรียบด้านการผลิตและการส่งออกมากน้อยเพียงใด หากไทยยังรักษาความได้เปรียบด้านภาษีและต้นทุนได้ ก็มีโอกาสดึงดูดและรักษาการลงทุนเพื่อผลิตสินค้าไปส่งออกตลาดสหรัฐฯ
ขณะเดียวกัน การเปิดเสรีทางการค้าย่อมมีทั้งผู้ได้และผู้เสียประโยชน์ แม้ผู้ประกอบการบางกลุ่มจะได้ประโยชน์จากต้นทุนสินค้านำเข้าที่ลดลง แต่เกษตรกรและผู้ผลิตในประเทศบางส่วนอาจได้รับผลกระทบจากการแข่งขันกับสินค้านำเข้า รัฐจึงต้องมีมาตรการรองรับและช่วยเหลือผู้ที่ได้รับผลกระทบควบคู่กันไป
ปรับ MPI สะท้อนศักยภาพลงทุน แต่ประชาชนยังต้องรอผลจริง
สำหรับ การปรับปรุงดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) ใหม่ ให้ครอบคลุมสินค้าและอุตสาหกรรมใหม่มากขึ้นว่า จะช่วยให้ข้อมูลสะท้อนโครงสร้างการผลิตของไทยที่เปลี่ยนไปได้ชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะอุตสาหกรรมเทคโนโลยี ซึ่งเป็นผลดีต่อมุมมองของนักลงทุนต่างชาติ เพราะทำให้เห็นว่าไทยมีฐานการผลิตและกิจกรรมทางเศรษฐกิจใหม่ ๆ มากกว่าที่ตัวเลขเดิมแสดงไว้
อย่างไรก็ตาม การปรับดัชนีไม่ได้หมายความว่ารายได้หรือความเป็นอยู่ของประชาชนจะดีขึ้นทันที สิ่งสำคัญคือการลงทุนต้องสร้างการจ้างงาน เชื่อมโยงผู้ประกอบการไทย และกระจายประโยชน์ไปสู่เศรษฐกิจในประเทศด้วย
“การปรับ MPI เป็นเรื่องที่ดี เพราะทำให้ข้อมูลสะท้อนภาพเศรษฐกิจไทยได้ใกล้เคียงความเป็นจริงมากขึ้น และช่วยให้เห็นศักยภาพของอุตสาหกรรมใหม่ ๆ ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญต่อการตัดสินใจลงทุน แต่การที่ตัวเลขเศรษฐกิจดีขึ้น ไม่ได้แปลว่าประชาชนจะรู้สึกดีขึ้นทันที ต้องดูด้วยว่าการลงทุนสร้างงาน สร้างรายได้ และเชื่อมโยงกับคนในประเทศได้มากน้อยแค่ไหน”
แรงหนุน AI ลดลง เศรษฐกิจปี 70 โตเพียง 2.1%
ด้าน ดร.นณริฎ พิศลยบุตร นักวิชาการอาวุโสด้านนโยบายเศรษฐกิจส่วนรวมและเศรษฐศาสตร์ประยุกต์ TDRI ประเมินว่า เศรษฐกิจไทยปี 2569 จะขยายตัวประมาณ 2.4% โดยมีแรงขับเคลื่อนจากกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับ AI และกิจกรรมอื่น ๆ ในสัดส่วนใกล้เคียงกัน ก่อนชะลอลงเหลือ 2.1% ในปี 2570
ทั้งนี้ กิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับ AI ทั้ง Data Center และ Cloud Service มีส่วนช่วยหนุน GDP ปีนี้ประมาณ 1.2% แต่ในปีหน้าคาดว่าจะลดลงเหลือ 0.9% สะท้อนว่าแรงส่งจากการลงทุนและกิจกรรมด้าน AI มีแนวโน้มอ่อนตัวลง ขณะที่ภาคเศรษฐกิจอื่นยังเติบโตไม่แข็งแรงมากพอที่จะเข้ามาชดเชยได้ทั้งหมด
ด้านกำลังซื้อในประเทศยังเป็นจุดอ่อนสำคัญ โดยรายได้แรงงานเติบโตต่ำ ขณะที่เงินเฟ้อมีแนวโน้มอยู่ที่ 3.9% สูงกว่ากรอบเป้าหมายของธนาคารแห่งประเทศไทยที่ 1-3% อย่างไรก็ตาม ผู้ผลิตจำนวนหนึ่งยังไม่สามารถปรับราคาสินค้าตามต้นทุนได้เต็มที่ เนื่องจากผู้บริโภคมีกำลังซื้อจำกัด
ส่วนภาคการท่องเที่ยว แม้จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติจะต่ำกว่าเป้าหมาย แต่กลุ่มนักท่องเที่ยวระยะไกลที่ใช้จ่ายสูงยังช่วยพยุงรายได้ ขณะที่ตลาดจีนยังฟื้นตัวไม่เต็มที่ เนื่องจากนักท่องเที่ยวยังกังวลเรื่องความปลอดภัย
นอกจากนี้ ยังต้องจับตาปรากฏการณ์เอลนีโญที่อาจทำให้เกิดภัยแล้งในช่วงไตรมาสแรกของปี 2570 กระทบผลผลิตภาคเกษตรและรายได้ของเกษตรกร โดยความรุนแรงของผลกระทบขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและสถานการณ์ผลผลิตของประเทศคู่แข่งด้วย
ด้านทิศทางอัตราดอกเบี้ยโลกมีความไม่แน่นอนมากขึ้น โดยตลาดเคยคาดการณ์ว่า Fed จะลดดอกเบี้ย 1 ครั้ง ก่อนปรับมุมมองเป็น 3 ครั้ง สะท้อนความผันผวนของทิศทางนโยบายการเงิน ขณะที่บางประเทศในภูมิภาคเริ่มเผชิญแรงกดดันให้ปรับขึ้นดอกเบี้ยเพื่อพยุงค่าเงิน ส่วนไทยต้องติดตามทั้งทิศทางดอกเบี้ยโลกและค่าเงินบาท พร้อมรักษาเสถียรภาพเศรษฐกิจ เพื่อไม่ให้ถูกกดดันจนต้องใช้นโยบายการเงินที่ไม่สอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจในประเทศ
ขณะที่ฐานะการคลังเป็นอีกข้อจำกัดสำคัญ โดยหนี้สาธารณะมีแนวโน้มแตะ 69.7% ของ GDP ใกล้เพดาน 70% ทำให้รัฐบาลมีพื้นที่ทางการคลังสำหรับออกมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจใหม่จำกัด และต้องจัดสรรงบประมาณอย่างระมัดระวังมากขึ้น
“เศรษฐกิจไทยปีหน้ามีแนวโน้มเติบโตช้าลง ขณะที่รายได้แรงงานและกำลังซื้อยังเปราะบาง การเติบโตจากบางอุตสาหกรรมหรือการปรับตัวเลข GDP ไม่ได้หมายความว่าประชาชนจะรู้สึกว่าเศรษฐกิจดีขึ้นทันที”







