AI กำหนดอนาคตมนุษย์ ใครลงทุนดาต้า เซ็นเตอร์ ก่อน ได้เปรียบ

นายกรณ์ จาติกวณิช รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ เปิดเผยผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว ระบุว่า เมื่อวานในการประชุม IMF-World Bank ที่กรุงเทพฯ ผมไปฟังคุณ Jack Clark ผู้ร่วมก่อตั้ง Anthropic ผู้พัฒนา Claude AI ขึ้นปาฐกถา Per Jacobsson Lecture ในหัวข้อ “Inside the Event Horizon: ทำไมทุกคนต้องจริงจังกับความก้าวหน้าของ AI”

เวทีนี้มีมากว่า 60 ปี ผู้บรรยายมีแต่ผู้ว่าการธนาคารกลาง รัฐมนตรีคลัง และนักเศรษฐศาสตร์ระดับโลก ผู้จัดเองยังพูดติดตลกว่า ตลอด 62 ปี ไม่เคยเชิญผู้ก่อตั้งบริษัทที่อายุไม่ถึง 5 ปีมาก่อน แต่ช่วงเวลาที่โลกเจออยู่ตอนนี้ก็ไม่ปกติเหมือนกัน

ก่อนเข้างาน มีผู้สื่อข่าวถามผมว่า เรื่องเดียวที่สำคัญที่สุดที่จะกำหนดอนาคตเราคืออะไร ผมตอบโดยไม่ลังเลว่า ‘AI’

และก็เป็นเวลาชั่วโมงกว่าที่ประเทืองปัญญามาก

ถ้าย้อนดูประวัติศาสตร์มนุษย์ การเกษตรเปลี่ยนเราจากนักล่ากลุ่มเล็กๆ ให้มีที่ดิน มีตลาด มีสังคม และมี ‘รัฐ’ ปฏิวัติอุตสาหกรรมทำให้รัฐแข็งแกร่งขึ้น เมืองใหญ่ขึ้น ประชากรเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

วันนี้หลายคนเชื่อว่า AI จะเปลี่ยนทุกอย่างอีกครั้ง แต่จะเปลี่ยนอย่างไร ยังไม่มีใครรู้แน่

ที่แน่ๆ คือมันมาเร็วกว่าที่คิด แบบทดสอบ Humanity’s Last Exam ซึ่งรวมโจทย์ยากที่สุดจากหลายสาขา ตอนเปิดตัวต้นปี 2025 AI ที่เก่งที่สุดทำได้แค่ 8% ปีนี้ขึ้นมาเกือบ 70% แล้ว มีโจทย์ฟิสิกส์ทฤษฎีบางข้อที่ AI ยืนยันว่าเฉลยของนักวิทยาศาสตร์ผิด พอกลับไปตรวจ ปรากฏว่า AI ถูก

Clark บอกว่ามนุษย์มีเวลาเตรียมตัวรับมือ “ไม่ถึง 10 ปีแน่นอน”

Clark มองอนาคตในแง่บวกตามคาด แต่ก็ยอมรับว่าจะเกิดความปั่นป่วนแน่นอน ตลาดแรงงานจะรวน ระบบภาษีจะป่วน เพราะภาษีวันนี้เก็บจากแรงงานเป็นหลัก ขณะที่ AI จะทำให้การพึ่งแรงงานมนุษย์ลดลง และผลตอบแทนจะไปตกกับเจ้าของทุนมากขึ้น

สำหรับไทย เรื่องนี้ไม่ไกลตัว ถ้าฐานภาษีจากแรงงานหดตัว แต่ผลตอบแทนจาก AI ไหลไปอยู่กับเจ้าของเทคโนโลยีในต่างประเทศ เราจะเอารายได้จากไหนมาดูแลคนที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง

Clark เองก็บอกว่า ดาต้าเซ็นเตอร์และกำลังประมวลผลวันนี้กระจุกอยู่ที่สหรัฐฯ จีน และตะวันออกกลาง ประเทศที่ลงทุนโครงสร้างพื้นฐานตั้งแต่วันนี้คือประเทศที่จะได้ประโยชน์มากที่สุด คำถามคือ ไทยจะเป็นผู้เล่น หรือเป็นแค่ลูกค้า

มีคนถามเขาว่า เยาวชนยุค AI ควรเรียนอะไร เขาตอบว่า Liberal Arts คือกลุ่มวิชาที่ไม่ได้สอนทักษะเฉพาะ แต่สอนให้คิดและฝึกใช้จินตนาการ

ส่วนอาชีพ ต้องเน้นงานที่ AI ทดแทนไม่ได้ เช่น หมอ พยาบาล พ่อครัว นักกีฬา นักร้อง

แต่อาชีพเหล่านี้จะรองรับได้กี่คน? Clark เองก็ยอมรับว่าเรื่องงานคือปัญหาที่หนักที่สุด และกลุ่มที่เจอปัญหาแล้วตอนนี้คือเด็กจบใหม่ เพราะงานระดับเริ่มต้นเป็นงานที่ AI ทำได้ดีกว่าและเร็วกว่า

แล้วเด็กจบใหม่จะเริ่มก้าวแรกอย่างไร?

ถ้าถามผม อย่ารอสิ่งที่ใช่ เดินก้าวแรกไปก่อน เพราะที่อันตรายที่สุดคือการไม่เดินไปไหนเลย

ส่วนที่ Clark พูดแล้วผมกังวลที่สุด มีสองตอน

ตอนแรก เขาบอกว่าอุบัติเหตุจาก AI มีแนวโน้มเกิดขึ้นแน่นอน แต่จะเป็นบทเรียนให้มนุษย์ได้เรียนรู้และปรับตัว

ผมเชื่อข้อความในส่วนแรก แต่ไม่แน่ใจในส่วนที่สอง ว่าถึงตอนนั้นจะสายเกินไปแล้วหรือเปล่า โดยเฉพาะเมื่อเขาเองก็ยอมรับว่า AI ตัวเดียวกับที่ช่วยค้นพบยาใหม่ ก็เอาไปสร้างอาวุธชีวภาพหรืออาวุธไซเบอร์ได้

ตอนที่สอง Clark บอกว่า AI จะบังคับให้เราต้องเลือกเส้นทางที่จะกำหนดอนาคตของมนุษย์ และคำถามคือ

มนุษย์จะเลือกเดินทางเทพ หรือถลำลงสู่นรก?

(Will humans rise to the occasion or sink to the depths?)

ส่วนตัวผมว่า อย่าถามเลยว่าความดีจะชนะความชั่วหรือไม่

เปลี่ยนคำถามเป็น ความโลภกับความกลัว ใครจะชนะ?

อันนี้น่ากลัว ออกหัวออกก้อยได้เลย