โป๊ปลีโอเตือนโลกเร่งกำกับ AI ก่อนสงครามจะเกินมนุษย์ควบคุม

สมเด็จพระสันตะปาปาลีโอ ทรงออกสารตราฉบับแรกในสมณสมัย เรียกร้องให้รัฐบาลทั่วโลกชะลอและกำกับดูแลการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI อย่างเข้มงวด พร้อมเตือนว่าเทคโนโลยีดังกล่าวกำลังเร่งการเผยแพร่ข้อมูลเท็จ กระตุ้นความขัดแย้ง และอาจนำโลกเข้าสู่ “เส้นทางแห่งสงครามที่ไม่มีวันสิ้นสุด”

 

พระสันตะปาปาพระองค์แรกจากสหรัฐฯ ทรงแสดงความกังวลอย่างชัดเจนว่า ระบบอาวุธอัตโนมัติบางประเภทได้พัฒนาไปไกลจน “แทบอยู่นอกเหนือขอบเขตที่มนุษย์จะควบคุมได้” โดยถ้อยแถลงดังกล่าวมีขึ้นระหว่างงานเปิดตัวสารตราฉบับสำคัญที่นครรัฐวาติกัน ซึ่งมีคริส โอลาห์ ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท AI ชั้นนำอย่างแอนโทรปิก เข้าร่วมด้วย

 

สารตราความยาวเกือบ 43,000 คำ ภายใต้ชื่อ “Magnifica Humanitas” หรือ “มนุษยชาติอันยิ่งใหญ่” ถือเป็นหนึ่งในเอกสารคำสอนระดับสูงสุดของพระสันตะปาปาที่ส่งถึงคริสตชนคาทอลิกกว่า 1,400 ล้านคนทั่วโลก และใช้เวลาจัดทำต่อเนื่องมาตั้งแต่หลังการได้รับเลือกเป็นพระสันตะปาปาเมื่อกว่าหนึ่งปีก่อน

 

ในเอกสารดังกล่าว พระองค์ทรงเรียกร้องให้การครอบครองข้อมูล AI ไม่ตกอยู่ในมือของภาคเอกชนเพียงฝ่ายเดียว พร้อมเรียกร้องให้ผู้กำหนดนโยบายคุ้มครองสิทธิแรงงาน ปกป้องเด็กจากผลกระทบของเทคโนโลยี และลดการแข่งขันเชิงรุกระหว่างบริษัท AI รายใหญ่

 

“สิ่งที่จำเป็นคือบทบาททางการเมืองที่เข้มแข็งขึ้น เพื่อชะลอความเร็วของโลก ในช่วงเวลาที่ทุกอย่างกำลังเร่งตัว” พระองค์ระบุในสารตรา พร้อมเรียกร้องให้มี “กรอบกฎหมายที่เข้มแข็ง ระบบกำกับดูแลอิสระ ผู้ใช้งานที่มีความรู้ และระบบการเมืองที่ไม่ละทิ้งความรับผิดชอบของตน”

 

พระสันตะปาปาลีโอยังทรงวิจารณ์บรรยากาศโลกที่เต็มไปด้วยสงครามและความขัดแย้ง โดยระบุว่า ตลอด 60 ปีที่ผ่านมา โลกเผชิญสงครามที่โหดร้ายอย่างน่าตกตะลึง และพลเรือนจำนวนมหาศาลกลายเป็นเหยื่อของความรุนแรง

 

“มนุษยชาติกำลังถลำเข้าสู่วัฒนธรรมแห่งอำนาจและความรุนแรง ซึ่งสันติภาพไม่ได้ถูกมองว่าเป็นความรับผิดชอบอีกต่อไป แต่เป็นเพียงช่วงพักชั่วคราวระหว่างความขัดแย้ง” พระองค์ระบุ

นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงตั้งข้อสังเกตว่า ผู้นำบางประเทศอาจใช้สงครามเป็นเครื่องมือเบี่ยงเบนความสนใจจากปัญหาภายในประเทศ และใช้ความขัดแย้งทางทหารเป็นวิธีจัดการวิกฤตทางการเมือง

 

ช่วงท้ายของสารตรา พระสันตะปาปาลีโอทรงอ้างถึงเรื่อง “หอคอยบาเบล” จากคัมภีร์ไบเบิล เพื่อเตือนมนุษยชาติถึงอันตรายของความทะเยอทะยานที่พยายาม “ขึ้นไปแตะสวรรค์โดยปราศจากพรจากพระเจ้า”

 

“ข้าพเจ้าขอให้ทุกคนละทิ้งการสร้างหอคอยบาเบลแห่งใหม่ และร่วมมือกันสร้างประโยชน์ส่วนรวมของมนุษยชาติ” พระองค์ระบุ พร้อมย้ำว่า แม้ประชาชนแต่ละคนจะมีอำนาจไม่เท่ากัน แต่ “ไม่มีใครปราศจากความรับผิดชอบ” ต่ออนาคตของโลกและทิศทางของ AI ในยุคใหม่