PRIMA ชิป AI ที่ช่วยให้ผู้ป่วยประสาทตาเสื่อมกลับมามองเห็น
PRIMA ชิป AI ฝังจอประสาทตา ช่วยผู้ป่วยจอเสื่อมกลับมามองเห็นได้อีกครั้ง ผลทดสอบสำเร็จ 84% เตรียมขออนุมัติ FDA ลุ้นวางจำหน่ายปลายปี 2026
โรคจอประสาทตาเสื่อม ถือเป็นโรคที่เกิดจากการเสื่อมของจอประสาทตาจนส่งผลกระทบต่อการมองเห็น โดยเฉพาะจอประสาทตาเสื่อมแบบแห้งที่เกิดขึ้นตามอายุ ทำให้เซลล์รับแสงในภาพถูกทำลายจนเกิดจุดบอดในภาพที่มองเห็น ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตอย่างรุนแรง
แต่ทุกอย่างอาจเปลี่ยนไปเมื่อชิป AI อาจช่วยให้ผู้ป่วยสามารถกลับมามองเห็นได้อีกครั้ง
PRIMA ชิป AI ที่ช่วยแก้อาการจอประสาทตาเสื่อม
ผลงานนี้เป็นของทีมวิจัยจาก University College London และ Moorfields Eye Hospital กับการคิดค้นพัฒนา PRIMA ชิป AI สำหรับใช้ทนแทนจอประสาทตา ที่เมื่อผ่าตัดแล้วสวมแว่น AR ที่เชื่อมต่อกับคอมพิวเตอร์พกพาขนาดเล็ก จะช่วยให้ผู้ป่วยจอประสาทตาเสื่อมชนิดแห้งกลับมามองเห็นได้อีกครั้ง
กลไกการทำงานของอุปกรณ์จะเริ่มจาก เข้ารับการผ่าตัดเพื่อนำวุ้นเจลตาที่เสียหายอยู่ในจอประสาทตาเดิมออก จากนั้นจึงติดตั้งไมโครชิปขนาด 2 x 2 มิลลิเมตร ไว้ใต้กึ่งกลางจอประสาทตา โดยเป็นการผ่าตัดด้วยจักษุแพทย์ที่จะกินระยะเวลาราว 2 ชั่วโมง จากนั้นเมื่อสวมแว่น AR แล้วใช้งานร่วมกับอุปกรณ์ก็จะสามารถกลับมามองเห็นได้อีกครั้ง
ขั้นตอนการทำงานของอุปกรณ์จะเริ่มจากที่แว่น AR จะทำการจับภาพวัตถุตรงหน้า จากนั้นจึงส่งข้อมูลไปประมวลผลด้วย AI โดยการขยายภาพ ปรับความคมชัด และแปลงสัญญาณให้เหมาะสมแล้วส่งไปยังชิป จากนั้นจึงใช้โซล่าเซลล์ขนาดจิ๋วที่ติดตั้งแปลงอินฟราเรดเป็นสัญญาณไฟฟ้า แล้วส่งข้อมูลเข้าสู่เส้นประสาทตาและสมองตามปกติ
ด้วยกลไกนี้จะเปิดโอกาสให้ผู้ป่วยจอประสาทตาเสื่อมที่ไม่สามารถรับสัญญาณแสงภายนอก ให้สามารถกลับมามองเห็นภาพได้ ในขั้นตอนการทดสอบพบว่า ผู้ป่วย 84% สามารถกลับมามองเห็นตัวอักษร ตัวเลข และคำได้อีกครั้ง ทำให้ผู้ป่วยที่มองไม่เห็นแล้วสามารถอ่านข้อความบนแผนภูมิทดสอบค่าสายตาได้ถึง 5 บรรทัด
PRIMA จึงเป็นอุปกรณ์ที่อาจมอบแสงสว่างให้แก่ผู้ป่วยกลุ่มนี้ได้อีกครั้ง
สู่อนาคตที่ผู้ป่วยจะไม่มืดมนอีกต่อไป
สำหรับท่านที่ติดตามข้อมูลสุขภาพย่อมทราบว่า จอประสาทตาเสื่อมเป็นโรคภัยที่เกิดขึ้นได้เมื่ออายุมากขึ้น ทำให้ภาพที่เรามองเห็นเริ่มเบลอ ซีดจาง ขาดความคมชัด เมื่ออาการหนักขึ้นก็อาจนำไปสู่อาการตาบอด พบได้ทั่วไปในผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไปและกลุ่มที่มีโรคประจำตัว ปัจจุบันในไทยมีผู้ป่วยโรคนี้ราว 4 แสนราย และอาจมีผู้ป่วยทั่วโลกมากถึง 200 ล้านคน
โดยเฉพาะโรคจอประสาทตาเสื่อมชนิดแห้งที่เป็นผู้ป่วยกลุ่มใหญ่ ปัจจุบันยังไม่มีแนวทางรักษาหรือแก้ไข ทำได้เพียงประคับประคองอาการเพื่อชะลอผลกระทบที่เกิดขึ้น ยังไม่มีแนวทางซ่อมแซมหรือฟื้นฟูอย่างเป็นรูปธรรม PRIMA ถือเป็นเทคโนโลยีแรกที่จะเข้ามาช่วยแก้ไขอาการโดยตรง
จุดเด่นสำคัญของ PRIMA คือ การช่วยให้ผู้ป่วยกลับมามองเห็นได้อีกครั้ง ภาพกลางจอที่เคยมืดหรือมัวสามารถกลับมาอ่านหนังสือบนหน้ากระดาษหรือชาร์ตได้ สิ่งนี้จะช่วยให้ผู้ป่วยกลับมามีความมั่นใจในการใช้ชีวิต ทั้งการอ่านหนังสือ ป้าย หรือแม้แต่ฉลากยา ช่วยฟื้นฟูจิตใจและคุณภาพชีวิตผู้ป่วยเป็นอย่างยิ่ง
การผ่าตัดได้รับการออกแบบมาให้ปลอดภัยด้วยระยะเวลาการผ่าตัดเพียง 2 ชั่วโมง เป็นภาระต่อร่างกายผู้ป่วยไม่มาก และไม่ต้องอาศัยเครื่องมือพิเศษราคาแพงระหว่างการติดตั้ง นอกจากนี้ส่วนที่ถูกเอาเจลวุ้นตาออกมีเพียงเซลล์ตาที่เสียหาย ทำให้แม้ติดตั้งชิป AI ลงไปการมองเห็นในจอขอบตาก็ยังสามารถทำได้ตามปกติ
จริงอยู่อุปกรณ์นี้อาจไม่ถึงขนาดเปิดชิปแล้วใส่แว่น AR ก็สามารถมองเห็นภาพได้ชัดแจ๋วดังเดิม จำเป็นต้องมีการเรียนรู้ฝึกฝนเพื่อใช้งานอุปกรณ์ให้ชำนาญหลายเดือน ทั้งในส่วนการตั้งค่าแสง ปรับความคมชัด หรือซูมภาพเข้าออก แต่เมื่อใช้ได้ชำนาญ ก็จะสามารถอ่านหนังสือหรือแม้แต่ทำโจทย์อักษรไขว้ได้อย่างราบรื่น
ในอนาคตพวกเขายังตั้งเป้าพัฒนาให้ซอฟต์แวร์ สามารถมองเห็นสีสันได้คมชัดขึ้น หรือสามารถมองเห็นใบหน้าของคู่สนทนาอย่างเป็นธรรมชาติต่อไป
PRIMA ไม่ใช่เพียงโครงการที่อยู่ในห้องวิจัยหรือกำลัทดลองทางคลินิก แต่กำลังอยู่ในช่วงกระบวนการยื่นขอพิจารณาจากทาง FDA สหรัฐ และ CE Mark ของทางฝั่งยุโรปเป็นที่เรียบร้อย โดยคาดว่าหากเป็นไปตามกระบวนการ PRIMA จะสามารถวางจำหน่ายเชิงพาณิชย์ได้ในช่วงท้ายปี 2026
ที่มา
https://science.xyz/news/new-england-journal-of-medicine-prima/
https://www.youtube.com/watch?v=J_qTLT8kJPU